Groencafé – Mieren

Op de eerste avond van het Groencafé op 22 januari hadden we een lezing over mieren door Diliana Welink, bioloog en natuurgids. Diliana vertelde over de inheemse soorten mieren in Nederland; er zijn hier 68 soorten.

Mieren spelen een belangrijke rol in bossen, graslanden en heide terreinen. Ze hebben een complexe levenswijze, gebaseerd op eenvoudige communicatieregels. Iedere mier heeft zijn eigen functie.

De koningin wordt één keer bevrucht en kan jaren eitjes leggen. Soms wel 300 per dag en dat ongeveer 20 jaar lang. De koningin doet niets anders dan deze eitjes leggen en wordt volledig verzorgd door de werkmieren. Alle eitjes worden werksters, totdat er gevleugelde mieren ontstaan die uitvliegen. Dat zijn de prinsen en prinsessen van de toekomst, die dan weer een eigen territorium zoeken om een nieuw nest mieren te beginnen. Als de koningin eenmaal bevrucht is verwijdert ze haar vleugels.

Het nest, de zogenaamde mierenhoop, is heel goed geventileerd en beneden heerst een constante temperatuur van 25º, waar ook andere dieren prettig verblijven. De larven worden gevoerd door de werksters, wat strak georganiseerd is. Je hebt de melk-mieren, die zoetstof melken uit de luizen. De zoetstof wordt door de transport-mieren naar het nest gebracht, en de binnendienst-mieren geven het weer door aan de kinderkamer-mieren, die vervolgens de larven voeden.

Mieren zijn erg nuttige dieren omdat ze plaagdieren bestrijden, zoals bijvoorbeeld de eikenprocessierups. Ook ruimen ze dood vlees op. Mieren worden weer opgegeten door onder andere de galspin, de mierenleeuw en de groene specht. Ook is er slavernij onder de mieren, doordat een andere soort mier de larven steelt en in zijn eigen nest brengt en zich dan toe-eigent. Ze hebben veel haartjes, waarmee ze tasten, ruiken en de zwaartekracht voelen.  Ze maken een heel spoor om iets te verkennen en vervolgens weer terug te gaan. Willen de mieren je huis in dan kun je hun spoor onderbreken met kaneel of andere geurstoffen. Het helpt ook om de voedselbron binnen, zoals suikerresten, te verwijderen.

Het was een zeer levendige presentatie, waar we heel veel over deze kleine nuttige insecten hebben gehoord en we nu met heel andere ogen naar deze beestjes kijken.

Meer over dit onderwerp vind je op: www.nlmieren.nl en op www.bosmieren.nl

Ook worden er cursussen gegeven over mieren, opgave via dwelink@gmail.com

Een mooi determinatieboek is: Mieren van de Benelux van Peter de Boer.

Tekst Marijke Wulp | Foto’s Ingeborg van Kints