Hürtgenwald met bezoek aan museum Hürtgenwald 1944 & Sanitätsbunker Simonskall

De Slag om het Hürtgenwald (September 1944 – Februari 1945)

Deze dag bestaat uit twee gedeelten. In de ochtend gaat het over een stukje (vergeten) geschiedenis dat hier heeft plaatsgevonden, namelijk “De Slag om het Hürtgenwald”. Een veldslag die bepalend is geweest voor het verdere verloop van de Tweede Wereldoorlog. Daartoe brengen we een bezoek aan het Museum ‘Hürtgenwald 1944 und im Frieden’ in Vossenack en de Sanitätsbunker in Simonskall. Na een lunchpauze zal het tweede deel van de dag bestaan uit een natuurexcursie onder leiding van dhr. Jansen van het Forstamt Rureifel-Jülicher Börde.

Het Hürtgenwald ligt iets ten zuidwesten van Aken en is ongeveer zo’n 45 minuten rijden van Kerkrade. Hier zijn aan het einde van de Tweede Wereldoorlog hevige gevechten gevoerd tussen de Amerikanen die verder wilden richting Rijn/Ruhrgebied en de Duitsers die dit natuurlijk om verschillende redenen wilden verhinderen.

Met betrekking tot het verloop van de oorlog moeten we de Slag om het Hürtgenwald plaatsen tussen de Slag om Arnhem (Market Garden) en het Ardennenoffensief waarbij de Duitsers een laatste poging waagden om Antwerpen te heroveren. Antwerpen was op dit tijdstip de belangrijkste aanvoerhaven voor de geallieerden.

Ondanks het feit dat er bij deze slag zeer veel soldaten gesneuveld zijn (30.000 Amerikanen en 10-15.000 Duitsers, de precieze aantallen zijn tot op de dag van vandaag onbekend) is deze slag relatief onbekend gebleven. Dit ondanks het feit dat het een van de bloedigste en zeker de langste veldslagen uit de Amerikaanse militaire geschiedenis was.

De eerste reden van deze relatieve onbekendheid is reeds hierboven genoemd, namelijk het feit dat deze veldslag tussen twee andere bekende veldslagen lag. Ze werd erdoor als het ware uit het nieuws verdrongen.

Ten tweede wordt er natuurlijk door geschiedschrijvers liever geschreven over glorieuze en gewonnen veldslagen. Dit was bij de Slag om het Hürtgenwald allerminst het geval. Het ging hier maar om een relatief klein stukje grond, voornamelijk een dichtbegroeid bosgebied van zo’n 125 vierkante kilometer dat alleen ten koste van zeer veel mensenlevens veroverd is. Over het strategische nut van deze veldslag is men het nog altijd niet eens.

Rest nog een antwoord op de vraag waarom de Amerikanen juist in het Hürtgenwald een doorbraak richting Rijn / Ruhrgebied wilden maken. Ze waren onervaren in de strijd in dichtbeboste gebieden en konden daar ook hun numerieke meerderheid (in zowel manschappen als voertuigen) niet volledig benutten. Antwoord op deze vraag is dat de Amerikanen bang waren dat de Duitsers de stuwdammen in de Rur vanuit het Hürtgenwald m.b.v. artilleriegeschut konden opblazen. De oprukkende geallieerde troepen zouden hierdoor gevaar lopen vast te komen zitten waardoor deze extra kwetsbaar zouden zijn.

De veldslag kwam eigenlijk dankzij Hitler aan haar einde. Doordat alle troepen van zowel Duitse als Amerikaanse zijde actief betrokken werden bij het Ardennenoffensief bleven er niet veel soldaten over in het Hürtgenwald. Na mislukking van het Ardennenoffensief waren de Duitsers feitelijk definitief verslagen en konden de Amerikanen zonder veel moeite en zonder noemenswaardige tegenstand het Hürtgenwald veroveren.
Tijdens deze dag beginnen we met een bezoek aan het Museum ‘Hürtgenwald 1944 und im Frieden’ in Vossenack en daarna aan de Sanitätsbunker in Simonskall.

In Simonskall zullen we in een van de café-restaurantjes hier een pauze inlassen.

Na een lunchpauze zal het tweede deel van de dag bestaan uit een natuurexcursie in het Hürtgenwald. Deze staat onder leiding van dhr. Jansen van het Regionalforstamt Rureifel-Jülicher Börde. Met een beperkt aantal auto’s zullen we in het bos op meerdere plekken stoppen en uitleg krijgen over de opbouw van het bos, de invloed van het klimaat (denk aan stormen, letterzetter, droogte), het herstel van het bos na de veldslag en over de ontginning van het gebied ten behoeve van de landbouw. Ook maken we een wandeling langs de territoria van de Bevers in het dal.