Slootjesdagen 2019
Slootjesdagen
woensdag05jun2019

Resultaten Slootjesonderzoek 2018

Waterkwaliteit is in ons waterrijke land een belangrijke factor. Helaas wel een die er niet zo florissant bij staat. Er ligt een grote druk op ons landschap en onze natuur door een hoge bevolkingsdichtheid met een intensief gebruik van het land. Daardoor is er een grote belasting door te veel voedingsstoffen, vervuiling, verstoring, enzovoorts.

Slootjes zijn belangrijk

Er is zo’n 330.000 kilometer aan sloten in ons land en die hebben een belangrijke (ecologische) functie. Je vindt er veel waternatuur langs de oeverranden en slootjes verbinden andere wateren met elkaar. Bovendien is elke sloot weer anders en ook als er per sloot niet veel in zit, zorgen alle sloten bij elkaar voor een grotere biodiversiteit.

Citizen Science Slootjesonderzoek

SlootjesdagenAl die kleine slootjes worden dus nauwelijks meegenomen tijdens landelijk onderzoek naar wateren. En dat terwijl er zoveel en zoveel verschillende slootjes zijn! Het is dus niet duidelijk hoe het met onze slootjes gesteld is.
Tijdens de IVN Slootjesdagen werken we samen met het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO KNAW) om met zijn allen onderzoek te doen naar de Nederlandse slootjes. Hiermee zijn we in 2018 begonnen en zullen we de aankomende Slootjesdagen mee verder gaan. Zodra we meer weten over de gesteldheid van onze slootjes, kunnen we ook zien waar en hoe er verbetering nodig is.

Resultaten 2018

Rondom de  Slootjesdagen zijn er vorig jaar 121 complete metingen gedaan bij verschillende slootjes door het hele land. De waterdiertellingen wijzen op een  niet al te hoge score voor de onderzochte slootjes: het biodiversiteitscijfer van het aanwezige waterleven komt uit op een 6,9. Het is namelijk belangrijk om te bedenken dat dit cijfer waarschijnlijk hoger is dan het gemiddelde cijfer voor alle Nederlandse slootjes, omdat er tijdens de Slootjesdagen vooral in mooie, schone sloten met veel waterleven wordt gekeken. 

Waterdiertjes

Welke waterdiertjes voerden nou de boventoon tijdens de Slootjesdagen 2018? Welke dieren zijn in het grootste aantal slootjes waargenomen? De winnaar is het bootsmannetje. Die werd wel in 60% van de slootjes gevonden, en in totaal bijna 800 keer gezien. Dit is de hele top 5 van vorig jaar:

  1. Bootsmannetje (ook wel ruggenzwemmer)
  2. Poelslak
  3. Larve van waterjuffer
  4. Schaatsenrijder
  5. Duikerwants 

Bovendien valt op dat er in onze slootjes vaak nog allerlei andere soorten zitten. Zo waren er sloten  met tientallen watersalamanders. Of ‘tjokvol watervlooien’, en dat is alleen maar goed! Watervlooien zijn namelijk goed voedsel voor de grotere waterdiertjes. Daarnaast waren er een aantal bijzondere slootwezentjes gevonden...

Slootjesdagen

  • 34 geelgerande watertorren en 74 larven van deze iconische kever!
  • En 64 andere keverlarven en 161 andere waterkevers
  • 16 steenvlieglarven
  • Ruim 100 kokerjuffers (5 zonder koker en 97 met)
  • 75 zoetwatermosselen
  • 98 platwormen
  • 74 waterspinnen
  • Ruim 200 schrijvertjes

 

 

Waterplanten

Er worden op iets meer plekken waterplanten op de bodem gevonden dan drijvende planten. Dat is een goed teken, want waterplanten op de bodem zorgen voor stabiliteit en geven een grotere biodiversiteit. Je ziet hier ook vaak helderder water (wat gemeten is met de zogenaamde Secchi-schijf). Ondertussen horen drijvende waterplanten bij minder diversiteit, bij voedselrijkere en zuurstofarmere omstandigheden. 

Waterdiertjes zoekenHoe scoort jouw slootje?

Op de kaart zie je waar vorig jaar is meegedaan aan het Slootjesonderzoek. In de legenda kan je aflezen wat de score is per slootje. De laagste rapportcijfers zien we vooral midden in het land, zoals in het rivierengebied. De hoogste cijfers vinden we verspreid op de kaart terug: zowel westen, oosten, Veluwe als Zuid-Limburg. Het is dus niet zo dat dit gebonden is aan een bepaald gebied. Bovendien is het verschil tussen slootjes belangrijk. Er zijn vele slootjes, met ieder een eigen kwaliteit. Bepaalde sloten zijn ook een buffer die het mogelijk maken dat andere slootjes in de buurt schoner en van een hogere waterkwaliteit zijn.

Slootjesonderzoek resultaten 2018

Doe je dit jaar mee met het Slootjesonderzoek 2019?

Dit jaar gaan we weer verder met het Slootjesonderzoek, om nog beter een beeld te krijgen  van de Nederlandse slootjes en het leven hierin. Daarnaast is het belangrijk om het onderzoek te herhalen, omdat de kwaliteit van de gegevens dan sterker wordt en om de veranderingen te kunnen volgen. 
Doe je ook mee? Kijk dan waar bij jou in de buurt een activiteit wordt georganiseerd door een IVN afdeling. Zij staan klaar met alle materialen die nodig zijn om de slootjes, waterdiertjes en planten te verkennen. Daarnaast kan je ook zelf aan de slag gaan.

Meer lezen over de resultaten van het Slootjesonderzoek 2018? Lees het uitgebreide onderzoeksrapport op de website van het NIOO-KNAW.