Vrijwillig Groen Dag 2026

We nodigen je van harte uit voor de Vrijwillig Groen Dag op vrijdag 5 juni 2026, de nieuwe naam voor wat jarenlang de vertrouwde Dialoogdag was. Een dag waarop we samen stilstaan bij de inzet, kennis en bevlogenheid van groene vrijwilligers in Noord‑Holland.

We zijn te gast bij Bezoekerscentrum De Hoep in Castricum, midden in het Noordhollands Duinreservaat. Je kunt uitkijken naar een inspirerende lezing van Daan Bleichrodt, groene gebiedsontwikkelaar en verhalenverteller, gevolgd door een gevarieerd aanbod aan workshops (van voedselbossen en biodiversiteit tot vrijwilligersinvloed op beleid en cultuurhistorie) en fijne excursies het duin in met boswachters, gidsen en creatieven. Natuurlijk is er volop ruimte om elkaar te ontmoeten en ervaringen te delen.

Een vertrouwde dag in een nieuw jasje, op een nieuwe plek, met frisse inspiratie.

We hopen je te mogen verwelkomen!

Programma

Workshops Ronde 1

1.1 Workshop Voedselbossen door Meike Stieglis (IVN Natuureducatie)
Zie jij het ook overal voorbij komen? Voedselbossen? Wat is dat eigenlijk? Wat doet IVN daarmee? En wat kun je als vrijwilliger hierin betekenen?

Sluit je aan bij de workshop van Meike Stieglis, projectleider bij IVN Utrecht/Noord-Holland. Zij heeft bij IVN-voedselbosjes op scholen aangelegd en gastlessen gegeven aan leerlingen en docenten. Daarbij heeft zij met haar gezin een eigen voedselbos op 2 ha. grond in Tienhoven aan de Lek. Al doende heeft zij geleerd hoe voedselbossen werken. Gesterkt door hulp en inspiratie van andere voedselboscollega’s. De plek is nu een bloeiende oase met een rijke biodiversiteit.

1.2 Vrijwilligers aan zet: invloed op groen beleid door Nienke Kwikkel (Landschap Noord-Holland)
Als vrijwilliger draag je actief bij aan een groene leefomgeving. Daarbij kom je – of je het nu wilt of niet – regelmatig in aanraking met beleid, vaak op gemeentelijk niveau. Wanneer natuur en landschap goed beschermd zijn, geeft dat energie en ruimte om met plezier aan de slag te gaan. Maar soms zijn er ontwikkelingen waar je het niet mee eens bent. Vanuit jouw kennis en praktijkervaring wil je daar iets mee doen. Hoe pak je dat aan?

In deze workshop laten we zien welke mogelijkheden je hebt om in actie te komen. Van het informeren van politici met een excursie tot het gebruik van het uitdaagrecht. We wisselen ervaringen uit en gaan samen in gesprek. Ook maken we een wensenlijst: welke ondersteuning zou jou helpen om je rol nog beter te spelen? Kortom: een interactieve workshop voor vrijwilligers die hun stem willen laten horen.

1.3 Op zoek naar het Oer-IJ met Hans Turlings (Stichting Oer-IJ)
Al vanaf zijn eerste kennismaking met de binnenduinrand bij Wijk aan Zee, zo’n 15 jaar geleden, is de geboren Limburger Hans Turlings gefascineerd door de gevarieerdheid van het landschap in de driehoek Zaanstad, Velsen, Alkmaar waar tot aan het begin van de jaartelling het Oer-ij stroomde, een noordelijke zijtak van de Rijn die bij Castricum in Zee uitmondde. Nergens in Nederland is het landschap zo gevarieerd als hier.

Als liefhebber van landschappen laat Hans, aan de hand van voorbeelden zien hoe dit landschap van strandwallen, beboste binnenduinrand, strandvlakten met daarachter eeuwenoude dijken rond polders en veenweiden, door de tijden heen veranderde vooral door de invloed van de mens. Voor deze lezing kijkt hij met de toehoorders in het bijzonder vanuit twee invalshoeken naar dit landschap, vanuit het thema natuur en dat van de cultuurhistorie.

1.4 Documentaire “De Monding van Morgen” en nagesprek met Charlotte Robben (IVN natuureducatie & Groene Bondgenoten)
“De Monding van Morgen” is de opvolger van de “Het vergeten leven van Nederland”. In deze nieuwe documentaire gaat filmmaker Rik van der Linden terug naar de oorsprong van de natuurlandschappen uit zijn jeugd om het verloren leven van de Delta te ontdekken en een nieuw referentiepunt te bepalen voor het natuurherstel in de regio. De film laat zien hoe de kwaliteit van onze natuur ten koste gaat van onze economische ontwikkeling, en hoe belangrijk het is dat je ermee aan de slag gaat.

1.5 Verplaats je in het routenetwerk van de toekomst door Indy Schumacher (provincie Noord-Holland)
Wat hebben de vrijwilligers nodig om een bijdrage te kunnen leveren aan het routenetwerk van de toekomst?
Tijdens deze sessie nodigt de Provincie Noord-Holland alle vrijwilligers uit om mee te denken over de Noord-Hollandse wandel-, fiets-, en vaarroutes. De inzet van vrijwilligers in het routenetwerk is essentieel: denk aan het groenbeheer, verzamelen van data, controleren en onderhouden van bordjes, enzovoort. Zij vormen hiermee de ‘ogen en handen’ van het routenetwerk: zij zorgen dat routes veilig, volledig en aantrekkelijk blijven voor recreanten.

In de Routealliantie werkt de provincie Noord-Holland samen met gemeenten, marketingorganisaties en terreinbeherende organisaties aan het routenetwerk van de toekomst. We bespreken tijdens deze sessie hoe vrijwilligers een bijdrage kunnen leveren aan routeontwikkeling, informatievoorziening, en beheer en onderhoud van recreatieve routes. Wil je meedenken over de toekomst van wandel-, fiets- of vaarroutes in Noord‑Holland? Meld je dan aan voor deze sessie.

Workshops Ronde 2

2.1 Ga op BioBlitz met boswachter Kayleigh Ranzijn

2.2 Workshop uitdaagrecht – samenwerken met jouw gemeente aan biodiversiteit door Minella Haazelager, projectleider bij de Natuur en Milieufederaties
Denk jij ook wel eens, deze gemeentelijke taak zou ik véél beter kunnen uitvoeren? In deze workshop leer je in vogelvlucht wat het uitdaagrecht (right to challenge) is en hoe jij deze participatievorm kan gebruiken om positief samen te werken met jouw gemeente. Bijvoorbeeld aan groenbeheer, het bepalen van beheerdoelen of het monitoren van de voortgang. Je bent direct betrokken en maakt échte impact met jouw initiatief. Tijdens de workshop leer je een aantal basisprincipes en bespreken we aan de hand van voorbeelden de mogelijkheden in de praktijk.

2.3 Op zoek naar het Oer-IJ met Hans Turlings (Stichting Oer-IJ)
Al vanaf zijn eerste kennismaking met de binnenduinrand bij Wijk aan Zee, zo’n 15 jaar geleden, is de geboren Limburger Hans Turlings gefascineerd door de gevarieerdheid van het landschap in de driehoek Zaanstad, Velsen, Alkmaar waar tot aan het begin van de jaartelling het Oer-ij stroomde, een noordelijke zijtak van de Rijn die bij Castricum in Zee uitmondde. Nergens in Nederland is het landschap zo gevarieerd als hier.

Als liefhebber van landschappen laat Hans, aan de hand van voorbeelden zien hoe dit landschap van strandwallen, beboste binnenduinrand, strandvlakten met daarachter eeuwenoude dijken rond polders en veenweiden, door de tijden heen veranderde vooral door de invloed van de mens. Voor deze lezing kijkt hij met de toehoorders in het bijzonder vanuit twee invalshoeken naar dit landschap, vanuit het thema natuur en dat van de cultuurhistorie.

2.4 Documentaire “De Monding van Morgen” en nagesprek met Charlotte Robben (IVN natuureducatie & Groene Bondgenoten)
“De Monding van Morgen” is de opvolger van de “Het vergeten leven van Nederland”. In deze nieuwe documentaire gaat filmmaker Rik van der Linden terug naar de oorsprong van de natuurlandschappen uit zijn jeugd om het verloren leven van de Delta te ontdekken en een nieuw referentiepunt te bepalen voor het natuurherstel in de regio. De film laat zien hoe de kwaliteit van onze natuur ten koste gaat van onze economische ontwikkeling, en hoe belangrijk het is dat je ermee aan de slag gaat.

Als liefhebber van landschappen laat Hans, aan de hand van voorbeelden zien hoe dit landschap van strandwallen, beboste binnenduinrand, strandvlakten met daarachter eeuwenoude dijken rond polders en veenweiden, door de tijden heen veranderde vooral door de invloed van de mens. Voor deze lezing kijkt hij met de toehoorders in het bijzonder vanuit twee invalshoeken naar dit landschap, vanuit het thema natuur en dat van de cultuurhistorie.

2.5 Waar vinden we wat? Welke archeologische sporen komen we tegen in de Noord-Hollandse bodem? door Rob van Eerden
Nederland is een van de weinige landen op aarde waar de bodem helemaal (met uitzondering van Zuid-Limburg) geen steen bevat. Dat betekent enerzijds dat het landschap, bestaande uit zand, klei en veel, altijd de speelbal is geweest van water en wind. Maar ook dat de mens zijn leefomgeving al vanaf de prehistorie op alle mogelijk manieren vrij makkelijk met de hand kon aanpassen en’ verbouwen’. Anderzijds betekent het dat de Nederlander pas op enige schaal stenen gebouwen kon maken vanaf de ontwikkeling van de baksteen, in de Late Middeleeuwen. Voor die periode bestaan archeologische resten slechts uit verkleuringen in de bodem, scherven, botten en munten, die soms lastig te ‘duiden’ zijn, maar een fascinerend verhaal vertellen over ons bverleden.

Als provincie-archeoloog sinds 2002 laat Rob van Eerden zien wat wij in het huidige landschap van Noord-Holland nog tegen kunnen komen van oude culturen en samenlevingen en ook waarom het van groot belang is om zuinig om te gaan met die sporen bij het landschapsbeheer van vandaag.

Excursies Ronde 3

3.1 & 3.2 Excursie: De Kwal – waar water en natuur samenkomen
Stap op de fiets en ga mee op ontdekkingstocht naar De Kwal, een bijzondere plek in de Noord-Hollandse duinen tussen Castricum en Heemskerk. Onder begeleiding van de Boswachters Serena en Nienke en krijg je een uniek kijkje achter de schermen van dit indrukwekkende watergebied.

De Kwal is een van de grootste water inlaadpunten van Nederland. Hier stroomt voorgezuiverd water uit het IJsselmeer via een 52 kilometer lange leiding de duinen in, waar het langzaam door het zand zakt. Het water wordt na ongeveer 30 dagen weer opgepompt en krijgt het een laatste nabewerking voordat het kan worden gedistribueerd naar alle huishoudens in Noord-Holland.

Tijdens de excursie hoor je niet alleen hoe dit ingenieuze systeem werkt, maar ervaar je ook hoe waterbeheer en natuur hier hand in hand gaan. Fietsend door het duinlandschap ontdek je waarom dit gebied zo essentieel is voor onze drinkwatervoorziening én voor de natuur. Een verrassende excursie voor iedereen die wil zien hoe techniek en natuur elkaar versterken.

Let op: dit is een fietsexcursie. Er zijn leenfietsen beschikbaar.

3.3 & 3.4 Excursie Kalkrijke Duinen met de gidsen van IVN Noord-Kennemerland (Ger Augustus & Rob Liefveld)
Tijdens deze excursie staan we stil bij de karakteristieken van de kalkrijke duinen. Het zand is hier licht van kleur, door de aanwezigheid van veel kalk uit schelpen. In deze duinen groeien vooral planten die van kalk houden, zoals duindoorn, maar ook andere typische duinplanten die juist op deze voedselrijkere bodem voorkomen.

3.5 Fotografie-excursie door Agnes Noordermeer van IVN Twiske
Ga mee op pad met IVN Twiske natuurgids en natuurfotograaf Agnes Noordermeer en ontdek hoe je met je camera of smartphone de natuur op een andere manier kunt vastleggen. In de Hoeptuin nemen we de tijd om te kijken, te vertragen en oog te krijgen voor detail, licht en samenhang. Door anders te kijken ontwikkel je je fotografische blik en haal je meer uit je beelden. Onderweg is er ruimte om ervaringen te delen en elkaar te inspireren. Een toegankelijke workshop voor iedereen die graag buiten is en de natuur wil beleven én fotograferen.

3.6 Naar Buiten! Op pad met boswachter Marieke Schatteleijn
Marieke Schatteleijn, boswachter bij Staatsbosbeheer en tv presentator van het KRONCRV programma Binnenstebuiten, neemt jullie mee voor een andere kijk op de natuur. Marieke schreef een boek over de gezondheidseffecten van de natuur en tijdens deze wandeling ontdekken we wat er van binnen gebeurt als je buiten bent – en hoe deze kennis onze band met de natuur nog meer kan verdiepen.

De Vrijwillig Groen Dag wordt georganiseerd in samenwerking met: provincie Noord-Holland, Amsterdamse Bos, Goois Natuurreservaat, IVN Natuureducatie, Landschap Noord-Holland, Natuur en Milieufederatie Noord-Holland, Natuurmonumenten, PWN, Recreatie Noord-Holland, Recreatieschap Westfriesland, Staatsbosbeheer en Waternet