Landschap

IVN Gemert-Bakel helpt soorten tellen en monitoren

Noord-Brabant 3 september 2026

In een berm, langs een sloot of op een stukje gras schuilt vaak meer leven dan je op het eerste gezicht ziet. Vrijwilligers van IVN Gemert-Bakel brengen die verborgen natuur in kaart. Dat doen zij door planten en dieren te monitoren en gebieden te inventariseren. Vrijwilliger Lenie van Hal zet zich hier al jaren voor in. ‘Ik vind het ontzettend mooi om te zoeken, te kijken en te ontdekken. Steeds zie je weer andere dingen.’

Vrouw staat in een grasveld

Foto: Lenie van Hal tussen de akkerdistel (foto uit eigen archief van Lenie van Hal)

Sinds de oprichting van IVN Gemert-Bakel is Lenie betrokken bij de afdeling. Ze volgde lezingen, was actief als jeugdbegeleider en schoolgids en had een groeiende interesse in planten. Inmiddels is ze zeer actief binnen de Gemert-Bakelse Plantenwerkgroep waar ze een sub-plantengroep coördineert.

Waarom soorten tellen en monitoren?

Met een loep in de hand lopen de Gemert-Bakelse vrijwilligers door bermen en veldjes. Lenie: ‘We bekijken welke planten er groeien en noteren onze waarnemingen. Door dat ieder jaar op dezelfde plekken te doen, weet je wat er groeit en zie je hoe een gebied verandert. Je krijgt hierdoor meer inzicht in de bodem, het water en de ontwikkeling van een natuurgebied.’

Ook in samenwerking met de gemeente onderzoeken ze verschillende gebieden. Dit doen zij volgens de methode “Mijn berm bloeit”. Sinds dit jaar monitoren zij ook het kilometerhok bij Bakel. Hier werd namelijk de 250 miljoenste waarneming gedaan voor de Nationale Databank Flora & Fauna (NDFF). Alle bevindingen die zij hier vinden, melden zij bij FLORON en de NDFF verspreidingsatlas.

Zelfs op de golfbaan in Gemert-Bakel is het inventariseren van soorten mogelijk. ‘Als ik hier verrassende ontdekkingen doe over bijzondere planten, dan schrijf ik daar korte stukjes over. Ik hoop dat golfers daarmee ook nieuwsgierig worden naar de natuur om hen heen.’

Nieuwe ontdekkingen zorgen voor nieuwsgierigheid

Als een echt buitenmens, zoals Lenie het noemt, kijkt ze altijd goed om zich heen. Regelmatig komt ze soorten tegen die ze nog nooit eerder heeft gezien. Dan begint voor haar het leukste gedeelte: uitzoeken wat ze heeft gevonden en wat die soort vertelt over het gebied.

‘Zo vond ik ooit op een boomstam een voor mij nog onbekend insect. Door dit te onderzoeken, kwam ik erachter dat het een vrouwtjeswintervlinder was. Door elke nieuwe ontdekking word ik enthousiast en wil ik steeds door blijven leren,’ vertelt Lenie.

Die enthousiasme en nieuwsgierigheid brengt ze graag over bij anderen. Wanneer nieuwe vrijwilligers meelopen, kijkt ze eerst waar hun interesses liggen. Vervolgens helpt ze hen stap voor stap beter te kijken naar wat ze zien. ‘Je hoeft niet alles meteen te weten. Als die interesse er is, dan groeit die vanzelf wel. Ik wil vooral overbrengen dat je zoveel kan zien. Er groeit namelijk veel meer dan je in eerste instantie denkt.’

Samen leren over de natuur

Door het monitoren heeft Lenie geleerd dat iedere omgeving zijn eigen soorten kent. ‘Je krijgt meer inzicht in een biotoop, oftewel het leefgebied met zijn eigen bodem, planten en dieren. Je weet dan een beetje wat je ergens kan verwachten, maar als je het zelf ontdekt, is dat nog leuker!’

En daarmee is haar zoektocht in de natuur nog lang niet voorbij, want de natuur blijft Lenie verrassen. Of het nu gaat om een onbekend insect of een bijzondere plant, er valt volgens haar altijd iets nieuws te ontdekken.

De verwondering die bij soorteninventarisatie komt, gunt ze anderen ook. En juist door samen de natuur te ontdekken, ziet ze hoe mensen door elkaar steeds nieuwsgieriger worden. ‘Als iemand iets vindt of herkent, dan delen ze dat graag. En dat stimuleert anderen ook om verder te kijken en er meer van te willen weten’.

Lenie moedigt daarom anderen aan om aan te sluiten bij een lokale IVN-werkgroep die past bij jouw interesses. ‘Bij IVN mag je op je eigen tempo en manier verder ontwikkelen. Je leert veel door samen op pad te gaan en er zijn altijd mensen die je verder willen helpen.’

Tip van Lenie:

“Waarneming.nl is een mooie site waar je jouw eigen waarnemingen kunt uploaden. Deskundige admins valideren deze en geven ook tips en adviezen waar je weer mee aan de slag kan!”

Deel deze pagina