Natuurexcursies op verzoek in Utrecht
Je werkt en/of woont in Utrecht. Je kent de stad best wel goed; de Dom, de grachten, Neude. Maar ken je ook de Utrechtse stadsnatuur? Zoals de planten die typisch bij een versteende stad horen, inheemse en exotische bomen op vreemde plekken en die daar prima groeien, en verborgen hoekjes met verrassende natuur.
Laat je verrassen tijdens een excursie of een lunchwandeling met je bedrijf, afdeling, team of vriendengroep. Daarvoor ben je bij IVN Stadsnatuur Utrecht aan het goede adres. Laat je verwonderen!
Ter inspiratie: afgelopen najaar kregen we twee verzoeken, een paar dagen na elkaar. De Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen organiseerde een congres in het Beatrixtheater en wilde in de pauze een stadswandeling aanbieden. En de organisatoren van de Klimaatweek (de vijfde editie alweer) wilden ook even naar buiten tijdens hun bijeenkomst in het Stadskantoor naast Utrecht Centraal.
Dus twee wandelingen in hetzelfde gebied, waarbij twee verschillende groepen IVN-gidsen aanhaakten en dus werden het twee verschillende excursies.
De Revalidatieartsenexcursie startte op het Jaarbeursplein, met ongeveer 25 artsen die even naar buiten wilden. De wandeling ging via de Croeselaan naar de Moreelsebrug. Op de brug over de sporen van Utrecht Centraal staat een rij Perzische IJzerhardbomen. Ze staan in een bak van 120 bij 120 bij 80 cm en kunnen deze stalen en stenen plek goed overleven. (Hoewel er ook wel eens een boom is vervangen.) Voordeel van deze boomsoort is dat ze niet in één keer hun blad verliezen en dat de treinsporen eronder dus niet in één keer vol blad liggen.
Aan de overkant van de brug liggen de kantoren van NS en ProRail. En daar zijn fossielen te vinden: ook stadsnatuur! NS hoofdkantoor (voorheen NS HGB4) heeft aan de rechterkant op de gevel prachtig gepolijst steen met onder andere honingkoraal. Aan de overkant in het voorheen “NS HGB1” gebouw zijn dezelfde fossielen te vinden, maar je moet goed zoeken. De grijze steen op de gevel is dezelfde als op HGB4, maar dan niet gepolijst en dus is een beetje water nodig om de fossielen te kunnen onderscheiden. Zo is heel duidelijk te zien wat polijsten doet.
De tweede excursie, de Groene lunchwandeling, met deelnemers aan de Klimaatweek ging de andere kant op. Eerst de trappen bij het Stadskantoor af en daarna naar rechts, richting Westplein. Dit hele gebied, tussen Station en Jaarbeurs, is bestraat met grote grijze plavuizen. Iedere deelnemer kreeg een satéprikker om het zelf de testen: de voegen tussen de plavuizen zitten dicht met een soort hars. Weinig ruimte voor natuur en dus ook weinig ruimte voor regenwater om de grond in te trekken: alles verdwijnt in het riool. Ook de medewerker van de Gemeente Utrecht die meeliep, schrok daarvan. Met de maar voortdenderende klimaatverandering is dit niet de manier om een stad klimaatbestendig te maken. Water moet weg kunnen zakken in de grond.
Ondertussen waren er wel genoeg plantjes te vinden in hoekjes die niet dicht gesmeerd waren. Een randje langs de trap, een leeg grasveldje dat vol bleek te staan met inheemse planten. Deze grasveldjes worden regelmatig gemaaid dus vooral de plantjes die lage rozetten maken doen het hier goed. Na het maaien kunnen de bloemen snel weer opschieten. Iets verderop op het Westplein lagen boomstammen weg te rotten. We vonden Viltig judasoor, een schimmel uit de familie trilzwammen. Van de bovenkant niet heel opvallend, maar de onderkant was duidelijk judasoor, met een vorm die leek op aderen.
De klimaatweek-organisatie had een cameraploeg mee, en maakten dit filmpje. Veel kijkplezier!
Dit artikel is gebaseerd op de bijdrage in de Bres- wintereditie 2026.
Enthousiast geworden? IVN Vecht en Plassengebied geeft regelmatig excursies op verzoek.
Mail stadsnatuur@ivnutrecht.nl voor een excursie in de stad Utrecht, of secretariaat@ivnvechtplassen.nl voor een excursie in de gemeente Stichtse Vecht. Een indicatie voor de prijzen vind je hier.
