Verslag thema-avond op 16 januari 2019


Thema:


Keert de wolf terug in Nederland?


Op deze vraag willen de 65 bezoekers in de Huve in Eibergen graag een antwoord. Hugh Jansman, dierecoloog, bij Wageningen Environmental Research en betrokken bij het monitoringsprogramma over de wolf brengt ons vanavond op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en de leefwijze van dit dier. Spreekt het zo tot onze verbeelding, omdat het, levend in familieverband, zozeer op ons lijkt, of omdat we al zo lang samenleven met de gedomesticeerde hond?
Door de opmars van de mens ( een plaagsoort volgens dhr. Jansman), is ons ecosysteem op de schop gegaan en zijn soorten verdwenen, dus een terugkeer zou heel bijzonder zijn.
De wolf trekt op vanuit het oosten. Hun aantal is daar toegenomen o.m. door het leeglopen van het platteland in Oost-Europa. In het naburige Nedersaksen leven 14 roedels, in heel Duitsland 70, vooral in de Lausitz. In Nederland zijn op de Veluwe twee wolven, één is zwervend.

In het Yellowstonepark is de wolf in 1995 geherintroduceerd. Door constante monitoring, zelfs op het niveau van het individu, is er een schat aan onderzoeksgegevens over hun leefwijze beschikbaar.
Als roofdier met alleen scherpe tanden en geen klauwen, ligt zijn kracht in de samenwerking in de roedel bij de uitputtingsjacht. Roedels (bestaande uit pa en ma plus jongen) hebben strikte territoriumgrenzen, constant gemarkeerd door urine en keutels, geen overlap. Roedelgevechten leiden tot inkrimping of uitdijen van de territoria. 70% Van de wolvensterfte komt in Yellowstone door onderlinge gevechten. De roedelgrootte is afgestemd op de grootte van de prooi. Elanden: 8-10 wolven, reeën 4. Zowel jonge sterke gezinsleden, als oudere met kennis en ervaring bepalen de kracht.

20190116_195910.jpgIn een spannend filmpje zien we hoe de jacht te werk gaat: scannen (waar zit het zwakste hert?), de uitputtingsjacht met z’n tweeën en dan uiteindelijk de dodelijke keelbeet. Het zijn geweldige lopers. Een gezenderde wolf legde bijv. in 4 dagen 900 km af.
                                                                                          foto's: Marion van Noord
 

20190116_195959.jpgIs de wolf welkom? Hugh Jansman stelt dat, als het doel een compleet ecosysteem is, met planten, hoefdieren en vleeseters, toppredatoren als de wolf daarbij horen. Qua draagkracht zou de wolf in ons ecosysteem welkom zijn, de hoefdierenpopulatie is immers geëxplodeerd, maar is er draagvlak?
Het antwoord hierop heeft te maken met onze waardeoriëntatie:
Egocentrisme: de mens is belangrijker dan alle andere soorten, of
ecocentrisme: de mens is onderdeel van de natuur.

De wolf is beschermd, de overheid heeft een wolvendraaiboek. Schade (aangetoond door DNA monsters uit haren, keutels en schapenwonden), wordt vergoed. Overigens zal een gevestigde roedel vooral wilde dieren bejagen, jonge onervaren wolven vallen schapen aan.
Samenvattend: De mens bepaalt uiteindelijk de aanwezigheid van de wolf, de wolf is zeer opportunistisch, kan in diverse natuur- en cultuurlandschappen leven, er is een grote kans op vestiging op de Veluwe, maar ook een kans om weer te verdwijnen of te sneuvelen. Tolerantie onzerzijds en toeval zijn sleutelwoorden. Bij vestiging zullen schapenhouders in dat gebied hun bedrijfsvoering moeten veranderen.
We wachten de ontwikkelingen met spanning af!

 

Lies Jacobs

 

Boek en internet-info: