Klimaatrobuuste herinrichting Hagenbeek bij Barchem

Auteur en Fotografie │ Ferry Ballhaus

Wandeling

In januari 2026 berichtte ’t Schrijvertje over de werkzaamheden in het natuurgebied Hagenbeek bij Barchem en het feit dat daardoor tijdelijk niet meer gewandeld kon worden. Dit alles omdat er sprake was van verdroging in dit prachtige gebied waar het opkomende kwelwater zorgt voor een zeer divers landschap met bijzondere soorten flora en fauna. Conform de planning zijn de meeste werkzaamheden in juli voltooid (maar nog niet alle).

Op 1 juli 2026 probeerde Ferry Ballhaus of het mogelijk was opnieuw te wandelen in dit gebied, ook om te kijken hoe de zaken ervoor stonden.

Route

Het blijkt dat een wandeling vanaf de parkeerplaats aan de Flierdijk wel mogelijk is. Soms staan de oude richtingaanwijzer-bordjes er nog, soms niet, soms moet je de aangegeven Barchem-wandeling volgen. De korte route van 2,7 km is grotendeels ongewijzigd, en staat op onderstaand kaartje aangegeven.

Iets voorbij de 1 km staat alleen een bordje van de Barchem-wandeling, die je rechtsaf het weiland instuurt, maar je moet daar gewoon linksaf gaan, het bestaande pad nemen. Dat was ook de oude versie van de wandeling. Voor het overige volg je de paden of je loopt over het gemaaide gras. De wandeling is goed te doen.

Waarnemingen

In het gebied juist buiten de wandeling gelegen is men nog bezig met graafwerkzaamheden, maar dat stoort nauwelijks.

Verder valt op dat, vooral door het zeer groeizame weer van de laatste tijd met veel neerslag maar ook warmte (zeg maar: hitte!), de natuur weer zijn werk heeft gedaan en voor een groot deel de oude situatie is hersteld. Al vanaf het begin, als je vanaf de Flierdijk rechtsaf het gebied ingaat, is het een paradijs van gras, bloemen en planten. Je komt ogen en oren tekort.

Na luttele 50 meter wandelen flitste er rechts van me een ree, geschrokken, voorbij. Ik kon al snel vele bekende planten noteren, sommigen zijn op onderstaande afbeeldingen te zien.

De eerste foto toont aan dat de werkzaamheden nog niet zijn voltooid, tijdens de wandeling zie je je hier niet veel van.

Daaronder zie je links de Gevlekte Orchis, die bijna is uitgebloeid (de vlekken zijn moeilijk te zien), en daarnaast de Grote Ratelaar, die nu juist aan het opkomen is. Vervolgens de Grote Kattenstaart, een echte zomerbloeier, en daarnaast de Moerasspirea, kenmerkend voor dit gebied (let op het insect rechts).

Op de volgende foto zien we links de kleine vuurvlinder en rechts een bij. Ze doen zich tegoed aan de lekkernijen van het Jacobskruiskruid. Daarnaast een sprinkhaan, goed verstopt met zijn groene kleur tussen al dat andere groen. Wélke sprinkhaan precies, ja, daar schiet mijn kennis tekort.

De laatste foto toont het gebied aan de andere zijde van de Flierdijk. Vroeger kon je daar een ander kort rondje lopen, waarbij je uiteindelijk weer bij de parkeerplaats uitkwam. Maar het pad dat begon aan de andere kant van de Flierdijk is verdwenen, een bordje meldt “Let op – wijziging, wandelpad vervallen, geen doorgang”. Of dit zo zal blijven is mij onbekend.

Natuurgebied

Al met al een prachtige “her-kennismaking” met het gebied Hagenbeek, dat gonst van het leven. De kikkers heb ik helaas niet gehoord. Waarschijnlijk is het gebied momenteel vrij droog door het zeer warme en droge weer, dat komt ongetwijfeld allemaal nog.

Maar we kunnen er zeker van zijn dat de “glorie” van Hagenbeek in volle omvang terug zal keren, zodat wij allemaal kunnen genieten van dit zeer mooie natuurgebied, midden in ons Noord-Midden-Achterhoekse landschap!