Jaarverslag IVN Kerkrade 2025
IVN Kerkrade is een vrijwilligersorganisatie die zich inzet om de bevolking kennis te laten maken met en bewust te maken van het belang van de natuur om ons heen. IVN Kerkrade staat niet op zichzelf, het maakt deel uit van IVN Parkstad waarin 7 afdelingen samenwerken en van IVN District Limburg, dat uit 35 afdelingen wordt gevormd. Landelijk zijn er zelfs 170 afdelingen van het IVN actief. Regelmatig vinden er op Parkstadniveau en Districtsniveau overlegmomenten plaats waaraan bestuursleden van IVN Kerkrade deelnemen om zo tot gezamenlijke activiteiten en projecten te komen. Zo zijn samen met IVN De Wormdal Kids de slootjesdagen georganiseerd. Daarnaast is samen met de Gemeente Kerkrade, Kirchroa Ruumt Op, ‘t Kirchroa va Mörje de opruimactie Kirchroa ruumt op georganiseerd. Voor diverse organisaties, zoals Down South Events, SVO/PL Holz zijn er excursies in Kerkrade en omgeving verzorgd. Ook waren er diverse overleggen met het Martin Buber College die onder meer resulteerden in een les over eetbare wilde kruiden voor de brugklassen.
Het bestuur van IVN Kerkrade bestond in 2025 uit:
Olaf Op den Kamp, voorzitter
Ursula Zegers, secretaris
Theo Wegh, penningmeester
Januari
Op zondag 5 januari leidde Theo Wegh de Nieuwjaarswandeling van IVN Kerkrade. Met 17 wandelaars werd de Anstelvallei bezocht. Na afloop was er een gezellige nazit met warme chocomelk en Glühwein in het Sjevemethoes.
Op zondag 19 januari leidde Olaf Op den Kamp samen met Erik Macco een vogelexcursie naar het Sarsven, de Banen en de Schoorkuilen bij Nederweert. Deze excursie was een gezamenlijke activiteit met de vogelaars van het Natuurhistorisch Genootschap. Naast allerlei watervogels werd er ook een enorm nest van de Aziatische hoornaar ontdekt. Er waren 10 deelnemers.
Op dinsdag 21 januari verzorgde Olaf Op den Kamp een lezing met als titel ‘Rügen, Parel in de Oostzee’. Daarbij kwamen de geologie en de verschillende natuurgebieden van dit eiland aan bod. Deze lezing werd bezocht door 74 aanwezigen.
Op zondag 26 januari leidden Martin Zilverstand en Theo Wegh voor 16 deelnemers een winterexcursie door de Anstelvallei.
Februari
Op dinsdag 18 februari vond de jaarvergadering plaats. Hierbij werden twee leden als 50-jarig lid gehuldigd, en drie leden vierden hun 25 jarig jubileum. Na afloop ging Henk Brouwers in op de veldslagen tijdens de Tweede Wereldoorlog in het Hürtgenwald en vertelde Olaf Op den Kamp over de Bevers die hier leven en welke positieve invloed deze hier uitoefenen op de alhier aanwezige natuur. In de beverbiotopen zijn namelijk opvallend veel amfibieën, sprinkhanen en libellen te vinden. Er waren 22 aanwezigen.
Op zondag 23 februari vond onder leiding van Theo Wegh en Herman Langen voor een grote groep (39 personen) een excursie Mijnverleden plaats. Deze voerde vanaf de Gedachteniskapel in Terwinselen langs de Wilhelminaberg. De excursie eindigde in de Botanische Tuin. Het Kaiserwetter was de deelnemers heel goed gezind. De groep was heel gedisciplineerd en de gidsen genoten van de aandacht voor hun verhaal.
Op donderdag 27 februari vond een excursie plaats naar de vloeiweiden in Lommel (B). Deze stond onder leiding van Olaf Op den Kamp en ter plaatse werden we ontvangen door Jan Leroy van Natuurpunt Lommel. Hierbij werd getoond hoe het vloeien van graslanden, door Unesco erkend als immaterieel erfgoed, te werk gaat. Daarnaast mochten we genieten van honderden bloeiende krokussen. Na de middagpauze maakten we een mooie wandeling door het heidegebied Plateaux-Hageven langs de Dommel. Er gingen 17 wandelaars mee.
De periode van de paddentrek begon op 22 februari en eindigde op 15 april. De aantallen waargenomen dieren bedroegen 532 mannetjes, 42 vrouwtjes, 55 amplexen van Gewone pad, 11 mannetjes en 4 vrouwtjes Bruine kikker en 1 Kleine watersalamander. In totaal hebben de 9 vrijwilligers van de Paddenwerkgroep in 2025 700 dieren overgezet.
Maart
Op zondag 16 maart hadden Henk Brouwers en Olaf Op den Kamp voor 35 deelnemers een excursie naar het Hürtgenwald georganiseerd. Deze begon met een bezoek aan het museum over de veldslag in het Hürtgenwald in Vossenack. Hier kregen we een uitstekende rondleiding van een van de vrijwilligers aldaar. Daarna bezochten we de zogenaamde Sanitätsbunker in Simonskall. Hier werden soldaten aan het front opgelapt. Vervolgens was het tijd voor een lunch in de twee café-restaurants in Simonskall en een kort bezoek aan het historische plaatsje. Vervolgens reden we onder leiding van boswachter Robert Janssen (ϯ) met auto’s door het Hürtgenwald. Daarbij kregen we uitleg over de opbouw van het bos na de Tweede Wereldoorlog, de plannen van de bosbouwers met betrekking tot de klimaatverandering, de Letterzetter en diens invloed op het bos, hoe om te gaan met jonge aanplant en we wandelden ook een heel stuk langs de verschillende beverbiotopen waarbij we dammen en stuwmeertjes zagen. Bijzonder was de waarneming van een Zwarte ooievaar.
Op dinsdag 18 maart verzorgde Olaf Op den Kamp voor 27 deelnemers een lezing over het Rijndal tussen Keulen en Düsseldorf. Daarbij ging het over de historische vestingstad Zons, het natuurreservaat Urdenbacher Kämpe, een deel van het uiterwaardengebied langs de Rijn bij Düsseldorf, Haus Bürgel en het uitgestrekte paleispark van Schloss Benrath.
Op zondag 23 maart werd met 25 personen opgeruimd in Kerkrade in het kader van de landelijke opschoondag.
Aan de voorjaarswandeling over en in de omgeving van Natuurbegraafplaats Eygelshof op zondag 30 maart namen 19 personen deel. De door Natuurbegraafplaats Eygelshof aangeboden koffie en vlaai na afloop van de excursie werd zeer op prijs gesteld en smaakte heel goed! De gidsen van de dag waren Martin Zilverstand, Stan Snopkowski, Theo Wegh en Herman Langen.
April
Op zondag 13 april 2025 leidden Theo Wegh en Herman Langen een natuur-wandeling door het Wormdal tussen Pley en Teuterhof vice versa, aan beide zijden van de Worm. De weergoden waren de 23 deelnemers heel goed gezind. Ondanks de voorspellingen viel er geen druppel regen! De 13 km wandeling startte in de buurtschap Pley, bij de gestutte Zwarte populier (Naturdenkmal). De excursie voerde de deelnemers langs Lager Pley (Juden-Sammellager WOII), een ontsluiting van Carboon, een steile trap naar de Worm, een gigantische Beuk, Grube Fürth, Burg Wilhelmstein en Alte Mühle. Gepauzeerd werd in de Teuterhof.
Op dinsdag 15 april verzorgde Herman Langen een lezing “De Anstelerbeek van bron monding”. De stoelen van het Sjevetmethoes waren met 70 bezoekers zeer goed bezet. De waardering voor de lezing was hoog, gezien de reacties van de aanwezigen.
Mei
Op zondag 4 mei namen 16 wandelaars deel aan de lente-excursie door de Peschbeemden die onder leiding stond van Martin Zilverstand en Theo Wegh.
Op zondag 25 mei vond de jaarlijkse busexcursie plaats. Ditmaal bezochten we drie doelen in het Rijndal ten zuiden van Düsseldorf. In de bus zaten 46 deelnemers die bij aankomst in Zons werden gesplitst in twee groepen die onder leiding van een VVV-gids een rondleiding door het fraaie vestingstadje langs de Rijn kregen, gevolgd door koffie en gebak op een terras. Met het veerpontje staken we de Rijn over en wandelden door de uiterwaarden van de Rijn en de Urdenbacher Kämpe naar Haus Bürgel waar we een middagpauze hielden en enkelen het Romeinse museum bezochten. Daarna wandelden we langs de oude Rijntak verder en ontdekten allerlei bijzondere vogels. ’s Middags bezochten we het prachtige barokke park van Schloss Benrath. In dit uitgestrekte park liggen allerlei tuinen in verschillende tuinen en natuurlijk keken we ook bij het paleis zelf. Op het mooie terras bij het paleis werd de dag afgesloten. Om 17.00 uur vertrok de bus weer richting Kerkrade, vol nieuwe indrukken bij de deelnemers.
Juni
Op zaterdag 7 juni bezochten 105 personen, met name kinderen met ouders, de IVN-Slootjesdag in de Anstelvallei. Daarbij onderzochten ze de kleine diertjes die in het water leven. Ook bodemdiertjes als wormen, pissenbedden en slakken werden bekeken, een leerzame ochtend voor jong en oud!
Op zondag 22 juni verzorgde herboriste Solange Brouwers namens IVN Kerkrade en Natuurbegraafplaats Eygelshof voor 26 geïnteresseerden een lezing over geneeskrachtige kruiden. Na de lezing ging zij met de deelnemers op de Natuurbegraafplaats op zoek naar geneeskrachtige kruiden.
Op de mooie zomeravond van donderdag 26 juni leidde Olaf Op den Kamp 10 deelnemers rond tijdens een avondwandeling tussen Jabeek, Oirsbeek en Etzenrade. In de holle wegen probeerden we de Vliegende herten te ontdekken en dat lukte warempel ook tegen zonsondergang toen de kevers in aantallen rondom onze hoofden vlogen.
Juli
Aan de avondexcursie op vrijdag 18 juli door de Anstelvallei onder leiding van Mai Arets en Corrie Meijer namen 35 personen deel.
Op zondag 27 juli namen 17 personen deel aan de excursie naar Terhills, vlakbij Maasmechelen. De groep bezocht het Ecotron (het klimaat-onderzoeksproject van Hasselt University), liep om de door zand- en grindwinning ontstane grote waterplas heen, wandelde over het boven het water aangelegde lange vlonderpad en had oog voor de relicten van de mijnbouw, waarbij de schachtbokken beeldbepalend zijn. De hoge mijnsteenbergen aan de rand van de grote plas geven het gebied extra cachet. Gidsen van deze wandeling waren Theo Wegh, Stan Snopkowkski en Herman Langen.
Augustus
Op zondag 31 augustus leidde Olaf Op den Kamp voor 20 IVN-ers een gemakkelijke wandeling door Nationaal Park De Groote Peel waar we een groep van minstens 60 Lepelaars ontdekten. Ook zagen we relicten van de turfwinning, zoals de kleinschalige boerenkuilen aan de Limburgse kant en de grote turfbaggerplassen en kanalen de Brabantse zijde. ’s Middags bezochten we het Limburgs Openluchtmuseum Eijnderhoof in Nederweert waar allerlei ambachten te zien waren, zo werd er gebakken in het bakkes, konden we bier proeven en zagen hoe de zagerij werkte.
September
Op vrijdag 5 september bezochten 15 IVN-ers onder leiding van Olaf Op den Kamp het Rheinische Freilichtmuseum in Kommern. In dit openluchtmuseum bezochten we de verschillende historische gebouwen uit vier verschillende regio’s in het Rijnland en bekeken de fraaie tuinen.
Op dinsdag 16 september verzorgde Yvonne Ploum een lezing over architectonisch erfgoed in Zuid-Limburg. Deze lezing in het kader van de Monumentenmaand Kerkrade werd bezocht door 26 belangstellenden en toonde zowel kastelen, kerken als woonhuizen.
Tijdens de World Clean-up Day Kirchroa op 20 september ruimden 500 vrijwilligers de stad op. Deze actie werd mede georganiseerd door Gemeente Kerkrade, Kirchroa Ruumt op en ‘t Kirchroa va Mörje.
Oktober
Op donderdag 2 oktober verzorgde Olaf Op den Kamp in de HUB-bibliotheek in het kader van de Maand van de Geschiedenis een lezing over de veranderende perceptie op het bos in de loop van de tijd, van iets onbekends en donkers, via een romantisch ideaal tot het huidige gebruik om je vrije tijd door te brengen. In het tweede deel van de lezing ging het over de komst van de Wolf. Deze avond werd door 23 personen bezocht.
Op zaterdag 4 oktober leidde Olaf Op den Kamp een wandeling over de Dreiborner Hochfläche waarbij de 16 deelnemers vanuit de Rotwildempore ook enkele Edelherten zagen. Helaas regende het in het begin van de wandeling behoorlijk, maar na verloop van tijd werd het droog en werd het toch een mooie dag. ’s Middags genoten we van koffie met vlaai bij Olaf thuis en liepen daarna door de uitgestrekte graslanden op de Dreiborner Hochfläche terug.
Op dinsdag 7 oktober verzorgde Leon Hupperichs een interessante en fraai geïllustreerde lezing over landgoed Cartils waarbij hij liet zien hoe deze boerderij overgegaan is van een melkveebedrijf naar een natuurgebied. Deze lezing vond plaats in het kader van ’t Kirchroa va Mörje en werd bezocht door 42 aanwezigen.
Op woensdagochtend 8 oktober verzorgde Olaf Op den Kamp een bomenwandeling door het Stadspark en het centrum van Kerkrade. Deze wandeling vond plaats in het kader van ’t Kirchroa va Mörje en werd bezocht door 18 personen.
Op zondag 12 oktober leidden Martin Zilverstand en Theo Wegh voor 11 personen een herfstexcursie door het Berenbosch waarbij ook allerlei paddenstoelen werden ontdekt.
Op zaterdag 25 november werd de excursie Nacht Van de Nacht ingehaald omdat het tijdens de landelijke Nacht van de nacht te slecht weer was. Deze excursie met 16 nachtwandelaars stond onder leiding van Mai Arets, Corrie Meijer en Theo Wegh.
November
Op 9 november namen 14 personen deel aan de excursie door het Heydener Ländchen, net over de grens bij Kerkrade. Gidsen waren Theo Wegh en Herman Langen. Het was bewolkt, maar gelukkig droog. Speciale aandachtspunten in de route werden toegelicht waaronder Anstelerbeek, Crombacherbeek, Bleyerheidebeek, Haus Heyden, Untermühle, Obermühle, der Weisse Weg, Gut Mühlenbach, Geuchterhof, de Westwall, Anstelbachterrasse. Onderweg kwamen wij richting Haus Heyden in het weiland een beek tegen die volgens Google Maps geen naam had. Wij hebben deze beek (bach) gedoopt in Hermanssief.
Op 16 november stond een herfstexcursie in samenwerking met Natuurbegraafplaats Eygelshof op het programma. Het was bewolkt, maar gelukkig droog. De ietwat mistige sfeer op de achtergrond droeg zeker bij aan een stemmige herfstbeleving. Het was een grote groep, zeker 30 personen. De excursie voerde over de begraafplaats via de Boomgaardkuilweg, door het bos richting Rimburgerhoeve. Vervolgens in een boog om het bos weer terug. In het ontvangstlokaal werden wij door vrijwilligers van Eygelshof gastvrij onthaald op koffie, thee, cake en champignonsoep. Gidsen van de dag warenTheo Wegh, Hennie Mannien en Herman Langen.
Op dinsdag 18 november verzorgde Mai Arets twee lezingen. De eerste ging over het verspreidingsonderzoek naar de Zandhagedis op de Brunssummerheide en de tweede over het leven van de Parelhagedis. Bij de tweede lezing ging het over de verschillende ondersoorten van de Parelhagedis en over het houden van de soort in terraria. Er waren 16 aanwezigen.
December
Op dinsdag 16 december was er een lezing uilen en roofvogels in Zuid-Limburg door Joël Engelen waarbij 43 leden aanwezig waren.
