Jaarprogramma 2026
Hieronder vindt u het jaarprogramma van IVN Kerkrade voor 2026. De afzonderlijke activiteiten worden verder uitgelicht op de losse pagina’s. Aanmelden voor de excursies en dagwandelingen via mail ivn.kerkrade@gmail.com of tel. 06-51884583.
Programma IVN Kerkrade 2026
JANUARI 2026
Zondag 4 januari: Nieuwjaarswandeling vanaf Eygelshof
Op zondag 4 januari maakt IVN Kerkrade onder leiding van Theo Wegh haar Nieuwjaarswandeling. Daarmee wil het IVN niet alleen haar leden, maar ook alle andere in natuur geïnteresseerde Kerkradenaren begroeten in het nieuwe jaar. Traditioneel starten we het jaar met een gezellige middagwandeling. Ditmaal hebben we gekozen voor een middagwandeling vanaf de natuurbegraafplaats Eygelshof te Eygelshoven. Zo hebben we ook de kans om een nieuwe omgeving te bezoeken met onze nieuwjaarswandeling. Na afloop hebben we in het gebouw van de natuurbegraafplaats Eygelshof een gezellige nazit met koffie, thee, glühwein en warme chocolademelk. De route is ± 4 km lang en duurt ± 2 uur. We vragen u zich aan te melden via ivn.kerkrade@gmail.com wanneer u wilt deelnemen.
Leiding: Theo Wegh.
Vertrek: 13.00 uur natuurbegraafplaats Eygelshof, Boomgaardskuilweg 7 te Eygelshoven, nazit vanaf + 15.30 uur.
Dinsdag 27 januari: Lezing Bodensee door Olaf Op den Kamp
De Bodensee is het grootste binnenmeer van Duitsland. Het grenst daarnaast aan zowel Oostenrijk als Zwitserland. Het gebied kent een rijke cultuurhistorie waarbij met name het in de 9e eeuw gestichte klooster van Reichenau een belangrijke rol speelde. In dit klooster schreef Walahfrid Strabo in die 9e eeuw zijn gedicht Hortulus hij de verschillende planten in de kloostertuin. Daarmee is een heel oud document over het gebruik van planten voor de eeuwigheid vastgelegd. In het niet ver van de Bodensee gelegen St. Gallen wordt in de prachtige kloosterbibliotheek het St. Gallener Klosterplan bewaard. Dit was een ideale voorstelling van een Middeleeuws klooster en toont de verschillende gebouwen en ruimtes die een klooster zou moeten hebben. Tevens toont het de kloostertuinen die hierbij horen. Ook deze wereldberoemde plattegrond ontstond in de 9e eeuw in het Scriptorium van Kloster Reichenau. De bewoningsgeschiedenis van het gebied rondom de Bodensee gaat echter nog veel verder terug. Al in de Steentijd en de Bronstijd woonden hier mensen. Deze vestigden zich aan de rand van het water en bouwden hun woningen op palen. Op diverse plekken langs de Bodensee hebben opgravingen deze bewoningssporen aan het licht gebracht. In Unteruhldingen zijn in een prachtig openluchtmuseum 23 van deze gebouwen gereconstrueerd en geven ze een goed beeld van hoe onze voorouders hier leefden.
Naast cultuur heeft de Bodensee ook op natuurgebied veel te bieden. Dit grote meer is natuurlijk een belangrijk gebied voor watervogels. Soorten als Knobbelzwaan, Meerkoet en Aalscholver leven er in grote aantallen. Bijzondere soorten zijn de Krooneend en de Geoorde fuut, twee prachtige watervogels met fraaie kleuren. Langs de oevers liggen moerasgebieden en natte hooilanden zoals het Wollmatinger Ried en het Eriskircher Ried. In de uitgestrekte rietlanden en wilgenstruwelen leven allerlei vogels zoals Grote en Kleine karekiet, Rietgors, Baardmannetje en Woudaapje. In de natte hooilanden bloeien prachtige bloemen zoals Mehlprimel, Brede orchis en de Siberisch lis (Iris siberica). Aan deze laatste dankt Eriskirch zelfs haar naam. Hier zien de hooilanden midden mei blauw van de 1000-en bloeiende lissen. Daarnaast kent de Bodensee een bijzondere flora op de Schnegglisände. Hier groeit het endemische Bodenseevergißmeinnicht, een vergeet-me-nietje dat wereldwijd alleen langs de Bodensee voorkomt. Het groeit hier samen met Oeverkruid en Ranunculus reptans, een bijzondere boterbloem. Historische plekken langs de Bodensee zijn Klooster Salem. Bij dit Cisterciënzerklooster met zijn fraaie abdijgebouwen en kerk horen een Franse tuin en diverse musea, zoals het klooster- en een brandweermuseum. Heel fraai is het stadje Meersburg met zijn slot, stadspoorten, watermolen en historische panden. Een van de beroemdste plekken aan de Bodensee is het bloemeneiland Mainau. Dit eiland is eigendom van de adellijke familie Bernadotte. Het is een van de vele adellijke bezitters van dit bijzondere landgoed met een prachtig paleis, een fraaie paleiskapel en een uitgebreid arboretum. Daarnaast zijn er vele tuinen, zoals een rozentuin, een mediterrane tuin, een kruidentuin en seizoenstuinen zoals een dahliatuin. Midden op het eiland ligt een wijngaard met de kenmerkende Schwedenturm. Hier leven Muurhagedissen. Ook is er een vlindertuin met tropische vlinders.
In het dorpje Überlingen liggen verspreid door het dorp allerlei bijzondere tuinen. Zo liggen er parken met mediterrane planten en palmen, een cactustuin en een cactuskas. Deze lezing vormt tevens een inleiding op een busreis naar de Bodensee in 2026.
Aanvang: 19.30 uur in het Sjevemethoes, Sint-Pieterstraat 3 te Kerkrade-Chevremont.
FEBRUARI 2026
Zondag 1 februari: Wintervogelexcursie langs de Grensmaas.
In de winter zoeken allerlei soorten watervogels uit Noord-Europa het Limburgse Maasdal op. Het gaat hierbij om ganzen, eenden en zwanen in diverse soorten. Daartoe behoren soorten als Kuifeend, Tafeleend, Krakeend en Grote zaagbek. Dit doen we tijdens een 8 km lange wandeling langs de Grensmaas en de eraan grenzende plassen. Deze excursie wordt samen met het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg georganiseerd. Denk aan warme kleding, stevige schoenen en een verrekijker.
Leiding: Olaf Op den Kamp
Vertrek: 8.30 uur parkeerplaats Hambosweg Kerkrade of voor wie rechtstreeks wilt rijden rond 9.00 uur vanaf de parkeerplaats ter hoogte van Kloosterstraat 19 in Meers.
Paddentrek:
Op warme (temperatuur boven 8° Celsius), regenachtige morgens en avonden in februari, maart en begin april trekken de padden, kikkers en salamanders weer naar hun voortplantingswateren. Dit gebeurt langs de Hambosweg waar IVN Kerkrade vangschermen en emmers plaatst om te voorkomen dat veel van deze bijzondere en kwetsbare dieren worden overreden. Deze emmers moeten regelmatig worden geleegd en de dieren moeten dan veilig naar de overzijde worden gebracht. Wilt u meewerken met onze paddenwerkgroep, neem dan contact op met IVN Kerkrade via ivn.kerkrade@gmail.com.
Zondag 22 februari: Winterexcursie Anstelvallei.
De Anstelvallei, ofwel het dal van de Anselderbeek, is een van de belangrijkste natuurgebieden van Kerkrade. Het beekje doorsnijdt het dal in de lengterichting en scheidt het tevens in tweeën. Aan de oostkant bestaat het gebied uit steile, beboste hellingen die gedomineerd worden door bossen. Met namet het beukenbos van het Erensteinerbos met zijn lange grijze stammen is indrukwekkend. Met onze verrekijkers speuren we hier naar vogels als spechten, Boomklevers, Vinken en mezen. De linkerkant is een gebied dat voornamelijk door akkers en weilanden bepaald wordt. Dit heeft te maken met de veel meer glooiende helling hier waardoor het gemakkelijker voor de landbouw in gebruik kon worden genomen. Hier liggen dan ook de verschillende hoeves, waaronder de fraai gerestaureerde hoeve Nieuw-Erenstein. Daarnaast liggen er natuurlijk de diverse vijvers, de kleinere voormalige visvijvers in de omgeving van het kasteel en het grotere stuwmeer. Dit maakt het gebied dan ook aantrekkelijk voor allerlei watervogels. Daarbij kan er een onderscheid gemaakt worden in soorten die hier het hele jaar aanwezig zijn, zoals de Wilde eend, het Waterhoen, de Meerkoet en de Aalscholver, maar ook aan wintergasten. Denk daarbij bijvoorbeeld aan Kuifeenden of Wintertalingen die hier een rustige plek vinden om te overwinteren. En misschien ontdekken we wel en Ooievaar langs de waterkant die er dit jaar voor gekozen heeft niet in Afrika, maar in de Anstelvallei te overwinteren? Neem uw verrekijker, muts en handschoenen mee en ga met ons op excursie. We vragen u zich aan te melden via ivn.kerkrade@gmail.com wanneer u wilt deelnemen.
Leiding: Martin Zilverstand & Theo Wegh.
Vertrek: 10.00 uur parkeerplaats van Kasteel Erenstein, einde rond 13.00 uur.
Dinsdag 24 februari: Lezing over amfibieën door Wil Niessen.
Tijdens deze lezing komen de in Nederland voorkomende amfibieën aan bod, waarbij aandacht wordt gegeven aan de herkenning van de verschillende soorten kikkers, padden en salamanders. De voor Nederland zeldzame en alleen in Zuid Limburg voorkomende Vroedmeesterpad en Geelbuikvuurpad krijgen wat meer aandacht. Ook gaat het over het voorkomen van deze soorten in Limburg. Daarbij hebben de verschillende soorten elk hun eigen biotoopkeuze. Ook de voedselkeuze is van belang. Helaas hebben amfibieën te lijden onder verschillende bedreigingen, waaronder klimaatverandering met droogvallen van poelen en het wegspoelen van voortplantingswateren tijdens zomerse onweren en schimmelinfecties. Een belangrijk deel van de lezing gaat in op het beheer en de aanleg van amfibiepoelen.
Maar Wil gaat ook in wat je zelf kan doen om de amfibieën te helpen. Zoals waar je je kunt melden als vrijwilliger. Dat hoeft niet heel groot te zijn, zo wordt er ook getoond wat je zoal kan doen om de biodiversiteit van je tuin te verhogen cq te verbeteren. Wil heeft Zuid Limburg een eigen natuurterreintje waarover hij het een en ander zal toelichten, vooral gericht op het beheer van de poelen en bloemrijk grasland.
Aanvang: 19.30 uur in het Sjevemethoes, Sint-Pieterstraat 3 te Kerkrade-Chevremont.
MAART 2026
Dinsdag 17 maart: Jaarvergadering IVN Kerkrade & lezing over de Maasduinen door Olaf Op den Kamp.
Na de traditionele jaarvergadering verzorgt Olaf Op den Kamp een lezing over de Maasduinen. Dit gebied kent veel verschillende landschappen, waaronder de stuwwal bij de Sint-Jansberg met sprengen die water naar de watermolens brachten en oude bossen met bijzondere planten en dieren. Heel bekend is de Mookerheide, een heidegebied dat eveneens op de stuwwal ligt. Ten zuiden van de stuwwal stroomt de NIers door een voormalig Rijndal dat in de ijstijden werd gevormd. Hier liggen de Zelderse Driessen, een bijzonder complex van rivierduintjes. Verder naar het zuiden liggen diverse heidegebieden, zoals het Quin, de Bergerheide en de Hamert. In de Ravenvennen liggen prachtige vennetjes met bijzondere libellen en een flora van de natte heide.
Aanvang: 19.30 uur in het Sjevemethoes, Sint-Pieterstraat 3 te Kerkrade-Chevremont.
Zondag 29 maart: Wandeling van Eys naar Cartils.
Wij lopen vanaf de parkeerplaats bij de Eyserlinde richting kasteel en landgoed Cartils. Bij het landgoed passeren wij via een vlonderpad het voor Nederland zeer zeldzame kalkmoeras in het dal van de Eyserbeek. Via een tunnel onder de spoorlijn van het Miljoenenlijntje bereiken wij De Piepert. Door de redelijk donkere tunnel stroomt de iets lagergelegen Eyserbeek. De Piepert is een deel van het waterwingebied van WML. Kenmerkend voor het gebied zijn de vele pompputten. De omgeving is echter zeer natuurlijk met ’s zomers zeer bloemrijke hooilanden. Vanaf Eys lopen wij via het plateau boven Eys terug naar de Eyserlinde. De lengte van de heuvelachtige route bedraagt circa 8 km.
Leiding: Herman Langen & Hennie Mannien.
Vertrek: 9.00 uur parkeerplaats Hambosweg Kerkrade.
APRIL 2026
Zaterdag 11 april: Wandeling door het Land van Kalk.
We starten met een rondleiding door de Kunradersteengroeve waar nog steeds de beroemde Kunradersteen wordt gewonnen en bewerkt. We krijgen hier inzicht in het winproces en de bewerking van deze steen. Aansluitend maken we een rondwandeling langs Winthagen met zijn beschermd dorpsgezicht, Colmont en Ubachsberg en keren langs natuurgebied de Kunderberg weer terug naar de groeve.
Kosten: Bezoek (rondleiding) kunradersteengroeve, eigen bijdrage €11 inclusief koffie en vlaai (leden afdeling Kerkrade € 5,00).
Leiding: John Nevelstein
Vertrek: 9.30 uur parkeerplaats Hambosweg Kerkrade.
Zondag 19 april: Voorjaarsexcursie Berenbos.
Het Berenbos ligt op de westelijke flank van het Wormdal. Het is een relict van een vroeger veel uitgestrekter boscomplex dat eeuwenlang eigendom was van abdij Kloosterrade. Een deel van dit bos werd bedolven onder de steenberg Berenbos. Deze is in het kader van het project van Zwart naar Groen omgevormd naar een jong bos. Tijdens deze excursie gaan we op zoek naar het voorjaar in het bos en op de steenberg. Daarbij hopen we natuurlijk op voorjaarsbloeiers als Speenkruid en Klein hoefblad, maar wie weet zien we ook al de eerste dagvlinders als Boomblauwtje, Citroenvlinder en Oranjetipje. Verder luisteren we naar de zang van de teruggekeerde trekvogels als Zwartkop en Tjiftjaf.
Leiding: Martin Zilverstand & Theo Wegh.
Vertrek: 10.00 uur parkeerplaats voormalige speeltuin Berenbos, Berenbosweg 1, 6464 XZ Kerkrade
Dinsdag 21 april: Lezing de Vulkaan-Eifel door Olaf Op den Kamp
De Eifel is de achtertuin van Zuid-Limburg, dus is het altijd leuk om hier meer over te horen. Tijdens deze lezing horen we meer over de Vulkaaneifel, het gebied rondom de Laacher See en Daun met zijn Maare en vulkanen. Het vulkanisme hier is al lang geleden begonnen en nu grotendeels uitgedoofd. Zo zijn er restanten van het vulkanisme uit het Tertiair te vinden. Dit zijn zogenaamde basaltvulkanen waarvan de Hohe Acht en de Nürburg de bekendste voorbeelden zijn. Veel jonger is de vulkaan van de Laacher See. De barstte in de ijstijden uit en bedekte een groot deel van Europa met een laagje vulkanisch as. In de directe omgeving zijn deze aslagen zelfs tientallen meters dik. Het gaat tijdens deze lezing dus deels over de geologie van dit gebied, maar er is ook veel aandacht voor de flora en fauna. In de beukenbossen groeien orchideeën als Bleek bosvogeltje en Vogelnestje en in de bloemrijke graslanden vliegen prachtige vlinders. Ook is er aandacht voor de historie van het landschap met zijn kastelen zoals Schloss Bürresheim en historische dorpjes als Monreal. Deze lezing vormt tevens een inleiding op de busexcursie naar de Vulkaan-Eifel op 10 mei.
Aanvang: 19.30 uur in het Sjevemethoes, Sint-Pieterstraat 3 te Kerkrade-Chevremont.
MEI 2026
Zaterdag 2 mei: Wandeling Wormdal.
Tijdens deze wandeling bezoeken we het Wormdal ten noorden van Rimburg. We starten bij de kerk van het straatdorp Rimburg en lopen richting groeve Mariental.
Hier bepaalt de zandige en vaak stenige bodem wat er groeit en bloeit. Aangelegde poelen bieden leefgebied voor amfibieën. Wij zien begroeide hellingen en open zandvlakten. Na het doorlopen van de groeve vervolgen wij onze weg via het plateau naar Windhausen, alwaar wij afdalen in het Willy Dohmenpark, een parkachtig ingerichte oude zand- en grindgroeve. Via Schloss Zweibrücken, een prachtig rennaissance-paleisje lopen we naar Naherholungsgebiet Wurmtal. Hier zijn allerlei vijvers aangelegd waarop diverse soorten watervogels leven. Ook is er de ruïne van een Romeins badhuis te zien. Vervolgens lopen we door het Rimburgerwald en dalen langs Kasteel Rimburg af richting het centrum van Rimburg.
De lengte van de deels heuvelachtige route is circa 8 km.
Leiding: Corrie Kroon, Ingrid Stark & Herman Langen
Vertrek: 10.00 uur Carpoolen vanaf parkeerplaats Hambosweg Kerkrad
Aanvang wandeling: 10.15 uur parkeerplaats kerk Rimburg
Zondag 10 mei: Bustocht Laacher See
We beginnen met een wandeling langs de Laacher See, de grootste caldera ten noorden van Alpen. Hier kunnen we vulkanische verschijnselen, zoals afzettingen van lava en tufsteen, maar ook de beroemde ‘Mofetten’ zien. Natuurlijk kijken we ook naar de hier aanwezige flora en fauna. Zo leven in de beukenbossen langs het meer allerlei bosvogels en is hier ook een rijke ondergroei aanwezig met soorten als Zwarte rapunzel, Gele dovenetel en Lieve-vrouwe-bedstro. Op het meer zitten watervogels als Futen, Meerkoeten en eenden en wie weet cirkelt er een Zwarte wouw rond. Na deze gemakkelijke, 6 km lange wandeling, brengen we een uitgebreid bezoek aan abdij Maria Laach waar ook tijd is voor een lunch. ’s Middags wandelen we, wederom ongeveer 6 km, door het Brohltal waar tijdens de Laacher See eruptie metersdikke tuflagen werden afgezet. Via een kleine waterval stort de beek zich hierover in de diepte. In het Brohltal zien we ook enkele ‘Säuerlinge’ waar ijzerrijk water aan de oppervlakte komt en lopen we door de Trasshöhlen waarin vroeger het vulkanische tuf werd gewonnen. Deelnamekosten bedragen € 20,00 voor leden en € 25,00 voor niet-leden. Opgave voor 21 april via ivn.kerkrade@gmail.com.
Leiding: Olaf Op den Kamp
Vertrek: 8.00 uur parkeerplaats Hambosweg Kerkrade, terug rond 19.30 uur.
Zondag 17 mei 2026: Kruidenwandeling over Eygelshof.
Rond de natuurbegraafplaats Eygelshof gaan we op onderzoek uit naar geneeskrachtige kruiden onder leiding van herboriste Solange Brouwers. Tijdens deze rondwandeling gaat zij in op de geneeskrachtige werking van planten en hoe je deze kunt herkennen. Door de grote belangstelling afgelopen jaar worden er twee sessies van kruidenwandelingen georganiseerd.
Wandeling 1: 11:00 uur start op Eygelshof, 12:30 uur terug met koffie & thee op Eygelshof.
Wandeling 2: 14:00 uur start op Eygelshof 15:30 uur terug met koffie & thee op Eygelshof.
Aanmelden via ivn.kerkrade@gmail.com.
Zondag 31 mei 2026: Excursie Putberg & Keverberg.
Tijdens deze excursie gaan we nader in op de geologie en de flora & fauna van de Putberg en de Keverberg. Dit gebied maakt deel uit van het Kunderbergcomplex met kalkgraslanden, poelen en geologische ontsluitingen. Tijdens de tocht wordt aandacht besteed aan de cultuurgeschiedenis. Zo zijn er in deze regio opvallend veel kalkovens te vinden. Maar het gaat ook over klimaat(verandering) en het beheer van het bos, de kalkgraslanden en de paddenpoelen nu en in toekomst.
Leiding: Bert Meijs, Fon Wachelder & Henk Brouwers.
Vertrek: 9.00 uur parkeerplaats Hambosweg Kerkrade.
JUNI 2026
Zaterdag 6 juni: IVN Slootjesdagen
We gaan met de jeugd van 5-12 jaar uit Kerkrade en de omliggende gemeenten op onderzoek uit naar het leven in het water en de bodem. Met zoekkaarten worden waterdiertjes en bodemdiertjes op naam gebracht. Kom naar onze infostand langs de gracht tegenover het kasteel Erenstein en begin hier je ontdekkingstocht
Aanvang: 10.00 uur Kasteel Erenstein, einde rond 14.00 uur.
Organisatie: Theo Wegh (gelieve aan te melden via ivn.kerkrade@gmail.com).
Zondag 14 Juni: Wandeling door het Selzerbeekdal.
Tijdens deze wandeling door het Selzerbeekdal en omgeving passeren wij de oude Catherinakapel in Lemiers en lopen langs de Selzerbeek. Vervolgens klimmen we omhoog naar de Schneeberg waar we restanten van de Westwall uit de Tweede Wereldoorlog zien liggen. Onder in het dal ligt het Klinikum van Aachen. In Seffent bezoeken wij de plek waar zeven bronnen (Siebenquellen) bij elkaar komen, een bijzondere plek om te zien. De grote historische hoeve in Seffent is absoluut beeldbepalend in deze omgeving. Vanaf Seffent gaat het bergop naar het plateau alwaar wij onze weg vervolgen naar Orsbach. Daarbij kunnen we genieten van prachtige panorama’s over het Selzerbeekdal en richting het Vijlenerbos. Vanuit Orsbach dalen wij af naar Oud Lemiers. De lengte van deze heuvelachtige excursie is circa 9 km.
Leiding: Herman Langen & Theo Wegh.
Vertrek: 9.00 uur parkeerplaats Hambosweg Kerkrade.
Dinsdag 16 juni: Avondwandeling Broichtal.
De Broicher Bach is een van de bekendere zijbeken van de Worm. We volgen de bovenloop van de beek naar Linden-Neuss. Daarbij komen we langs het Tierpark Alsdorfer Weiher, door uitgestrekte broekbossen en langs de Broicher Weiher. Het is bijzonder om te zien hoe rustig deze oase in de stedelijke omgeving is. Dit ervaren we tijdens een avondwandeling tijdens een van de langste avonden van het jaar.
Leiding: Olaf Op den Kamp
Vertrek: 18.00 uur parkeerplaats Hambosweg.
Zaterdag 27 juni: Excursie naar het Natuurhulpcentrum in Opglabbeek en bezoek aan de C-mine in Genk.
In de ochtend bezoeken wij het Natuurhulpcentrum, een opvangcentrum voor zieke, gewonde en hulpbehoevende wilde dieren, zowel inheems als exotisch. Een bezoek aan het Natuurhulpcentrum neemt ongeveer 2 uur in beslag, waarvan 1,5 uur rondleiding met een gids en een half uur film.
In de middag rijden wij door naar C-mine in Genk. Op dit uitgestrekte terrein zien wij de oude schachten en mijngebouwen. Het Energiegebouw met oude machines is vrij toegankelijk. Ook een Erfgoedfilm van circa 8 minuten kan gratis worden bekeken. Wie meer wil kan ter plaatse een audiotour boeken (€ 6,50 pp, prijsniveau 2025). Er is horeca aanwezig.
Deelname € 6,00 pp voor het Dierenhulpcentrum. Bijdrage in het carpoolen € 6,00 pp
Leiding: Bernadette van Lanen en Herman Langen
Vertrek: 9:00 uur parkeerplaats Hambosweg Kerkrade.
JULI 2026
Vrijdag 17 juli: Avondexpeditie Anstelvallei
Tegen het vallen van de avond lijkt het of de natuur in slaap valt. Niets in minder waar. Er zijn diverse dieren die dan pas actief worden zoals bijvoorbeeld uilen en vleermuizen. Maar er zijn ook planten die dan pas hun heerlijke geur verspreiden. Zij lokken de nachtvlinders die ook nu pas actief worden. Afhankelijk van het weer kun je ook amfibieën en slakken tegenkomen.
Tijdens deze jaarlijkse avondwandeling voor jong en oud besteden we aandacht aan alles wat er ’s avonds en ’s nachts in de natuur actief is. Met zaklampen kijken we naar het leven in poeltjes en plassen. Als het donker wordt proberen we ook vleermuizen te ontdekken als ze boven het water of boven het pad vliegen. Het is raadzaam om een zaklamp mee te nemen. We vragen u zich aan te melden via ivn.kerkrade@gmail.com wanneer u wilt deelnemen.
Leiding: Mai Arets & Corrie Meijer
Vertrek: 20.30 uur parkeerplaats Kasteel Erenstein.
AUGUSTUS 2026
Zondag 23 augustus: Excursie zinkmijnsites Plombières en La Calamine.
Deze excursie bestaat uit twee delen. De lengte van beide excursieroutes wordt geschat op 3 km.
Deel 1 Plombières. Het gebied bestaat voor een groot gedeelte uit gestort zinkafval dat is vrijgekomen bij de winning van zink in het Geuldal. Hier heeft zich de zeldzame zinkflora ontwikkeld met soorten als Zinkviooltje, Engels gras en Blaassilene. Bij goed weer zullen wij wellicht ook enkele zeldzame Kleine parelmoervlinders zien die aangewezen zijn op de viooltjes. De Geul slingert door het gebied en is op een bijzondere plek zelfs door een tunnel in de rotsformatie geleid. Dit is de plek om uit te kijken naar Grote gele kwikstaart en Waterspreeuw.
Deel 2. Vanaf Plombières rijden wij door naar La Calamine. Vanaf de parkeerplaats bij de Casinoweiher lopen wij over het ertsslakkenstort langs de Geul door bos en weiland richting de Rochuskapel. Wij eindigen bij Museum Vielle Montagne. Dit museum is gewijd aan het neutrale staatje Moresnet, de zinkwinning, de geologie en de hier aanwezige flora en fauna. Het is geopend 11:30 tot 17:00 uur. Bezoek aan het museum € 5,00 p.p. Bijdrage in het carpoolen € 3,00 pp.
Leiding: Henk Brouwers en Herman Langen
Vertrek: 9.00 uur parkeerplaats Hambosweg Kerkrade.
SEPTEMBER 2026
Zaterdag 5 september: Mijnwerkerswandeling met bezoek aan Schacht Nulland van de Domaniale Mijn en een wandeling van ± 7 km.
Wij starten met een bezichtiging van circa 1 uur, inclusief de vertoning van een film over de mijn en een rondleiding door de oude schacht. Daarna maken we een wandeling over het vroegere grondgebied van de Domaniale Mijn. Deze wandeling gaat over de voormalige steenstort van de Domaniale Mijn richting Kerkrade-West. Dit gebied is tijdens de gelijknamige operatie van zwart naar groen gegaan en is nu een natuurgebied. We lopen daarbij ook langs het Miljoenenlijntje. Aansluitend lopen wij via een tunnel onder de Hamstraat door naar het natuurgebied Peschbeemden richting het Pferdelandschaft in Duitsland. Bij de Hubertuskapel lopen wij weer Nederland binnen en lopen door de Peschbeemden richting Bleijerheide langs de bronnen van de Bleijerheiderheiderbeek. Vervolgens komen we op de locatie uit waar vroeger de Luchtschacht Baamstraat heeft gestaan. Daarna lopen weer terug naar de oude schacht. Deelname aan deze excursie kost € 5,00 p.p voor de entree inclusief een kop koffie of thee in de Schacht. Mocht u ook een stuk vlaai erbij willen, dan kan dit tegen een kleine meerprijs geregeld worden. Opgave voor deze excursie via ivn.kerkrade@gmail.com. Deze excursie vindt plaats in het kader van Monumentenmaand met als thema Verdwijnend Erfgoed.
Leiding: Theo Wegh en Hennie Mannien
Vertrek: 10.00 uur parkeerplaats Maria Gorettiplein Bleijerheide, einde 14.00 uur
Zaterdag 12 september: Busexcursie Nationaal Park de Maasduinen
Samen met IVN Nuth en IVN Schinnen maken we een bustocht naar Nationaal Park de Maasduinen in Noord-Limburg. Hier maken we twee wandelingen van elk ongeveer 6 km lengte. We bezoeken daarbij onder meer de Hamert, een uitgestrekt heidegebied, omgeven door fraaie bossen. Aan de zuidrand hiervan stroomt het Geldernsch-Nierskanaal, een voormalig kanaal dat zich inmiddels als een natuurlijke bergbeek gedraagt.
Leiding: Olaf Op den Kamp.
Vertrek: 8.00 uur Museumplein, Kerkrade.
Zaterdag 19 september: World Clean-up Day Kirchroa 2026.
Tijdens de World Clean-up day worden in samenwerking met Kirchroa Ruumt óp, IVN Kerkrade, ’t Kirchroa va Mörje, Beleef Kerkrade, Zweckverband Eurode de wijken en de natuurgebieden door vele vrijwilligers opgeruimd. Er wordt gestart om 10.30 uur op drie- of meer locaties die te zijner tijd worden bekendgemaakt op de website en facebook. Om 13.00 uur is het einde van de opruimactie waarna de deelnemers zich naar de Markt in Kerkrade-Centrum verplaatsen waar vanaf 12.00 uur de duurzaamheidsmarkt van start gaat. De duurzaamheidsmarkt duurt tot 16.00 uur. Noteer deze datum al in de agenda. We vragen u zich aan te melden via kirchroaruumtop@gmail.com wanneer u wilt deelnemen.
Zondag 20 september: Herfstexcursie Anstelvallei.
Aan het begin van de herfst gaan we op stap door de Anstelvallei. We wandelen door de bossen van de Kaffeberg waarin de bomen al langzaam beginnen te verkleuren. Op de bosbodem verschijnen paddenstoelen die we kunnen verdelen in opruimers, parasieten en mycorrhiza-vormers. Tot deze laatste groep behoren bekende soorten als Eekhoorntjesbrood en Vliegenzwam. Zij zorgen ervoor dat de bomen gezond blijven en voorzien hen van extra voedingsstoffen.
Ook in de vogelwereld zit beweging, en dan letterlijk. Uit het hoge noorden arriveren ganzen en diverse soorten kleine vogels om in onze contreien te overwinteren. Andere vogels zijn druk bezig om een wintervoorraad aan te leggen, zoals de Gaai die grote hoeveelheden eikels verstopt. Tijdens deze wandeling van ongeveer 3 uur door de Anstelvallei bezoeken we zowel de bossen als de vijvers en het stuwmeer van de Cranenweijer, op zoek naar de sporen van de naderende herfst.
Leiding: Martin Zilverstand & Theo Wegh.
Vertrek: 10.00 uur parkeerplaats Kasteel Erenstein.
Dinsdag 22 september: Lezing Steenbergen, bedreigd Limburgs erfgoed door Olaf Op den Kamp.
Meer dan 50 jaar geleden sloot de laatste steenkolenmijn in Zuid-Limburg. Tijdens de operatie van Zwart naar Groen werd het mijnverleden van de voormalige Oostelijke Mijnstreek met de grond gelijk gemaakt. Het leek alsof we deze voor onze cultuur, geschiedenis en identiteit belangrijke periode zo snel mogelijk wilden vergeten. Een halve eeuw later blijkt de mijngeschiedenis belangrijker dan ooit voor de identiteit voor de streek die nu als Parkstad Limburg door het leven gaat. Toch is het tegenwoordig hard zoeken naar de echte sporen van het mijnverleden. De mijngebouwen zoals schachten, machinegebouwen en waslokalen zijn grotendeels verdwenen. De koloniën, voor die tijd moderne wijken voor de mijnwerkers, zijn deels gemoderniseerd en deels als monument geconserveerd. Maar verder zijn er nog maar weinig echte verwijzingen naar de mijnbouwperiode. Welk basisschoolkind zoekt vandaag de dag nog steenkool op de steenberg ? Steenbergen bepaalden vroeger de horizon van de Mijnstreek, maar zijn stuk voor stuk afgegraven. De weinige overgebleven restanten zijn met een laag aarde bedekt en met bomen en struiken beplant. Daarmee verdween de typische steenbergflora, bestaande uit plantensoorten die met de schrale, droge en hete omstandigheden overweg konden, en fauna. Gelukkig liggen op korte afstand van de Nederlandse grens nog enkele steenbergen die weinig of nauwelijks veranderingen hebben ondergaan. Tijdens deze lezingen staat de Limburgse mijngeschiedenis en met name de steenbergen hiervan centraal, waarbij we ook af en toe over de landsgrenzen kijken.
Aanvang: 19.30 uur in het Sjevemethoes, Sint-Pieterstraat 3 te Kerkrade-Chevremont.
Zondag 27 september: Herfstwandeling Schinveldse bossen met bezoek aan Nonke Buusjke.
De Schinveldse bossen vormen een bijzonder boscomplex in de noordoostelijke punt van Zuid-Limburg. Het zijn van oorsprong natte bossen ten gevolge van de in de ondergrond aanwezige kleilagen. Daardoor groeiden er van nature met name eiken-berkenbossen. Ten behoeve van de mijnindustrie zijn de hier tussen gelegen heidegebieden beplant met naaldbomen als Grove dennen en lariksen. In de uitgestrekte bossen leven allerlei vogelsoorten, zoals spechten, maar ook roofvogels als Havik, Buizerd en Sperwer. Midden in het gebied ligt het Boesjveld, een groot open gebied dat grotendeels voor agrarische doeleinden in gebruik is. Aan de rand hiervan ligt een klein openluchtmuseum, het Nonke Buusje, met enkele vakwerkhuizen waarin het leven uit vervlogen perioden te zien is. Zo zijn er oude landbouwwerktuigen, de werkplaats van een schoenmaker en de klompenmaker en een stroopstokerij te zien. In een houtoven wordt regelmatig vlaai gebakken die we natuurlijk willen proeven. Aangezien het herfst is, belooft het ook een paddenstoelenwandeling te worden, zeker omdat het een gevarieerd boscomplex is met allerlei soorten bomen waarbij allerlei mycorrhiza-vormende paddenstoelen te vinden zijn. We hopen natuurlijk om de welbekende Vliegenzwam, rood-met-witte-stippen, te ontdekken aan de voet van een den of berk. Maar misschien zien we ook wel de Gele ringboleet bij een lariks of een Eekhoorntjesbrood? De vlakke wandeling heeft een lengte van 11 km. De route voert deels over smalle paadjes waar het bij vochtig weer raadzaam is om goede wandelschoenen te dragen. Denk aan wat kleingeld voor koffie, vlaai en entree bij Nonke Buusjke.
Leiding: Olaf Op den Kamp
Vertrek: 9:00 uur parkeerplaats Hambosweg Kerkrade of om 9.30 uur vanaf parkeerplaats Restaurant de Lier, Leiffenderhofweg 3 te Schinveld.
OKTOBER 2026
Zaterdag 4 oktober: Koelieneer sjpatsere noa Mörje.
Loop mee met de culinaire wandeling (6,7 km) noa Mörje! Ontvangst met koffie/thee en gebak in de Botanische Tuin Kerkrade. Vervolgens neemt een gids van de tuin je mee voor een korte rondleiding en kom je in vogelvlucht meer te weten over de bijzondere collectie die de tuin rijk is. Hierna ga je samen met twee IVN Kerkrade gidsen op pad langs onder andere de Romeinse villa, via het Vloedgraafdal naar de Anstelerbeekdal. Aangekomen op het kruispunt gaan we rechtsaf de Hammijnstraat op waar aan de rechterkant nog de restanten te zien zijn van de ventilatieschacht Hamschacht II van de voormalige steenkolenmijn Willem-Sophia. Voor het gehucht Ham gaan wij het Wauwelpad op richting de Buitenring langs het spoor van de Miljoenenlijn. Onderweg komen wij nog de restanten van de mijnmuur tegen. Via het Plein en de Industriestraat vervolgen wij de weg naar het Wijkpunt ’t Westhoes. Met per plek een verhaal. Onderweg staan heerlijke hapjes en drankjes op je te wachten, helemaal in stijl met de verschillende stops. Weer terug bij de tuin kun je lekker nagenieten op het terras met een drankje naar wens en bitterballen. De prijs van deze wandeling is inclusief toegang tot de Botanische Tuin Kerkrade na afloop van de wandeling. Deze wandeling wordt georganiseerd in het kader van Festival ’t Kirchroa va Mörje.
Start- en eindpunt: Botanische Tuin Kerkrade • St. Hubertuslaan 74 • Kerkrade • 13.00 – 16.00 uur • € 19,50 per persoon • op inschrijving. Tickets via https://botatuin.nl/events/koelieneer-sjpatsere-noa-morje-2026/
Leiding: Theo Wegh & Herman Langen.
Dinsdag 6 oktober: Lezing Natuur in de achtertuin door Mai Arets & Corrie Meijer.
Er zijn steeds minder insecten. Niet alleen in de natuur, maar ook in de eigen tuin. Dit laatste komt doordat veel tuinen geheel of grotendeels betegeld zijn. In deze tuinen kunnen geen insecten leven en kunnen bijvoorbeeld zangvogels geen voedsel vinden om hun jongen groot te brengen. Daar hebben zij insecten voor nodig. Tuinen die aangeplant zijn met planten, struiken en bomen geven in de hete zomers die tegenwoordig steeds vaker voorkomen schaduw en verkoeling. In onze tuin hebben we een bonte variatie een planten, bolgewassen en struiken staan. Een keur aan planten die bloeien van de eerste krokussen tot de laatste aster en hemelsleutel, een aantal grotere struiken, een amandelboom en 2 vijvers. Hierdoor is er een rijke variatie aan leven te ontdekken. Dat kan verrassingen opleveren zoals zeldzame bijtjes, uitsluipende libellen en fraaie vlinders. Maar ook diverse vogels die kwamen eten, badderen en nestelen. In deze lezing nemen wij u mee in onze ontdekkingen in eigen tuin.
Aanvang: 19.30 uur in het Sjevemethoes, Sint-Pieterstraat 3 te Kerkrade-Chevremont.
Zondag 11 oktober: Geologische en mijnbouwkundige wandeling Mulartshütte.
Tijdens deze wandeling door de Eifel lopen we door uitgestrekte loof- en naaldbossen. We volgen de dalen van de Vichtbach, Solchbach en Lensbach en zien onderweg allerlei geologische verschijnselen. Zo komen we langs rotsen uit het Devoon, een oude ijzermijn en het plaatsje Mulartshütte waar vroeger de ijzerindustrie bloeide. Natuurlijk hopen we allerlei paddenstoelen te zien. De wandeling heeft een lengte van ongeveer 15 km.
Leiding: Olaf Op den Kamp
Vertrek: 9.00 uur parkeerplaats Hambosweg Kerkrade.
Donderdag 22 oktober 1966 Officiële oprichtingsdatum IVN Kerkrade
NOVEMBER 2026
Dinsdag 17 november: Lezing Eyserbeek door Herman Langen.
De lezing belicht landschap, nieuwe en oude natuur langs de oevers van de Eyserbeek tussen Simpelveld en Cartils. De Eyserbeek (ofwel Ezerbaak) ontspringt in Bocholtz en stroomt dan via Simpelveld naar Eys. Bij Cartils mondt ze in de Geul uit. Vroeger lagen langs de Eyserbeek enkele watermolens, zo lagen in Simpelveld de Oude molen en de Bulkemsmolen. Het Eyserbeekdal ligt tussen de plateau’s van Bocholtz en Ubachsberg en is een van de kerngebieden van het Zuid-Limburgse Heuvelland.
Aanvang: 19.30 uur in het Sjevemethoes, Sint-Pieterstraat 3 te Kerkrade-Chevremont.
DECEMBER 2026
Dinsdag 15 december: Lezing over natuurgebied La Crau in de Provence (Frankrijk) door Mai Arets.
In het zuiden van Frankrijk, ten noordoosten van het bekende natuurgebied de Camargue, ligt de Crau. Het is een steenwoestijn zoals die in het verleden veel in het Middellandse zeegebied te vinden waren. Ze ontstonden door de afzetting van grind door de grote rivieren als de Durance. Na de laatste ijstijd vielen deze grindvlaktes droog en ontstonden er steppeachtige gebieden. Veel van deze gebieden zijn inmiddels in gebruik genomen en voor de natuur is nog maar weinig plaats. In het gebied tussen Arles, Salon-de-Provence en Fos-sur-Mer ligt nog een klein stuk dat als natuurreservaat wordt beschermd. Het gebied werd vanouds gebruikt om schapen te begrazen. Oude schapenstallen in het gebied herinneren hier nog aan. Bijzonder is dat in dit gebied ook allerlei bijzondere soorten hebben weten te overleven, zoals de Griel, een bijzondere steltloper, maar ook de Kleine trap, de Kleine torenvalk, de Kalanderleeuwerik en het Witbuikzandhoen. Ook de Scharrelaar en de Bijeneter, twee bijzondere bont gekleurde vogels zijn hier te vinden. Daarnaast leven er allerlei reptielen en insecten die aangewezen zijn op deze stenige, hete omgeving, zoals de Parelhagedis, de Tarantella en de Bidsprinkhaan.
Aanvang: 19.30 uur in het Sjevemethoes, Sint-Pieterstraat 3 te Kerkrade-Chevremont.
Locatie lezingen:
Alle lezingen starten om 19.30 uur in het Sjevemethoes, Sint-Pieterstraat 3, 6463 CS Kerkrade.
Jeugdactiviteiten:
De workshops voor de jeugd starten om 14.00 uur in het Sjevemethoes. Kijk voor meer jeugdactiviteiten op facebook.com/ Wormdalkids
Vertrekpunt excursies:
Alle excursies starten vanaf parkeerplaats Hambosweg, tenzij anders vermeld.
Let op: Een verplichte aanmelding voor alle activiteiten via het secretariaat (ivn.kerkrade@gmail.com of tel. 045-5457112)
