September 2022 – Zo kan het ook: bloeiende akkerranden.

Aan de rand van het Wisentbos, wanneer je het fietspad langs de Lage Vaart neemt, richting Swifterbant, kom je een prachtige bloemrijke akkerrand tegen. Bloeiende akkerranden hebben verschillende functies. Over het algemeen spelen akkerranden een rol in de natuurlijke plaagbeheersing en verminderen zo gewasbeschermingsmiddelen. Zo blijkt de beheersing van bladluizen effectief. Spinnen, kevers, zweefvliegen, sluipwespen en gaasvliegen verminderen de populaties plaaginsecten in de gewassen. Zo wordt het milieu gespaard en worden de kosten van insecticiden verminderd.
De akkerranden vergroten ook de biodiversiteit en beschermen bepaalde kwetsbare soorten. Akkerranden bieden beschutting, voedsel en nestgelegenheid voor akkervogels en andere dieren. Voor bijen en hommels zijn akkerranden een welkome aanvulling aan nectar en stuifmeel. Dit kan indirect de bestuiving van landbouwgewassen verbeteren.
Nog een belangrijke functie van akkerranden is het verbeteren van de waterkwaliteit. Doordat de akkerrand een buffer vormt tussen de akker en het naastgelegen opper-vlaktewater (bijvoorbeeld een sloot of vaart), vindt er minder afspoeling van mest en gewasbeschermingsmiddelen plaats.
Tot slot zien bloeiende akkerranden er ook aantrekkelijk uit. Wandelaars en fietsers reageren vaak enthousiast. Vooral als ze weten dat de diverse bloemen een functie hebben. Zo bepalen de akkerranden ook de uitstraling van de landbouw naar de burgers toe. Steeds meer boeren werken met deze bloeiende akkerranden. In Nederland doen in het landelijke akkerrandenproject Bloeiend Bedrijf, al zo’n 600 deelnemers mee.

De akkerrand naast het Wisentbos zijn van de Warmonderhof. In het bijzonder hebben zij een geheel eigen visie op voeding en landbouw. Op hun website staan de onderstaande visie: ‘Biologisch Dynamische landbouw is de landbouw van de toekomst, die voeding produceert die mensen nodig hebben om fysiek en mentaal goed te kunnen functioneren’.
‘Dat betekent bijvoorbeeld dat we de planten, de dieren en de mensen naar hun eigen aard en kwaliteit willen verzorgen. De essentie van het werk in de land- en tuinbouw is het produceren van gezonde voeding’.Akkerrand

Op de Warmonderhof staan een aantal bloeiende akkerranden, zo vertelt Annette Harberink, directeur van Stichting Warmonderhof, mij. Ze worden ingezaaid om de biodiversiteit te vergroten. Biodiversiteit is de samentrekking van de woorden ‘biologische’ en ‘diversiteit’. Diversiteit betekent verscheidenheid. Biodiversiteit is dus de verscheidenheid van alle levende wezens: dieren, planten, zwammen en micro-organismen. Het draagt bij aan fauna en flora in en rond een akker.
Met de bloeiende akkerranden proberen ze insecten aan te trekken zodat ze de vele vruchtgewassen kunnen bestuiven. Een insectenrijke omgeving, zo zegt Anneke, zorgt voor gezonde gewassen, omdat insecten vaak als natuurlijke vijanden fungeren bij plagen met luizen en rupsen. Veel kleine zoogdieren en zelfs roodwild (o.a. reeën) vinden in de strook een veilige rustplaats. En voor vogels leveren de pitten en zaden, die gedurende de winter blijven staan, een welkome bron van voedsel. Voor wandelaars en fietsers levert het ook nog eens een prachtig plaatje op.
Florian Ghyselinck is de specialist akkerranden bij de Warmonderhof. Florian vertelt mij dat hij vorig jaar is begonnen met het inzaaien van de strook grond naast het fietspad met zonnebloemen. De zaden zijn in de herfst geoogst en dit jaar zijn de zaden gebruikt om de strook opnieuw in te zaaien.

ZonnebloemDe zonnebloem is groot, statig, niet te missen en makkelijk in de omgang. Met een zonnebloem heb je altijd en zonnetje in huis. Het is een plant van formaat, die anderhalf tot drie meter hoog kan worden. De ruw behaarde stengel wordt bekroond met een of meerdere indrukwekkende bloemen, die een doorsnee van wel 60 cm kunnen krijgen. Allemaal hebben ze een donker hart met daaromheen bloemblaadjes als stralende franje.
Daarnaast zijn er dit jaar ook andere bloemen ingezaaid. Zo vindt je er ook het groot kaasjeskruid. De bloemen zijn donkerroze, richting paars. De plant wordt 80 tot 150 cm hoog. De naam ‘kaasjeskruid’ komt voort uit de vorm van de vruchten, die lijken op Goudse kazen. Het is een eenjarige soort, wat betekent dat het bloeit in hetzelfde jaar als dat de zaden gezaaid zijn. Met een beetje geluk bloeit dezelfde plant erna gewoon weer en gedraagt zij zich dus als een vaste plant.Klaver
Verder zie ik nog verschillende soorten klaver, waaronder de perzische klaver (zie foto) en de zwarte mosterd. Boven de grond kan de mosterdplant een woud van planten maken. De planten worden gemakkelijk 1.20 hoog. De plant is ook bekend uit de Bijbel, waar ze gebruikt wordt om aan te geven hoe uit een nietig mosterdzaadje binnen de kortste keren een grote plant ontstaat die enorm veel nieuwe vruchten en zaden in hauwen produceert. De bloeiwijze is een tros.

Wil jij weleens zo’n mosterdzaad plant in je eigen tuin hebben? Je ziet de zakjes gedroogde mosterdzaden liggen bij een tuincentrum. Hier kun je mosterdzaad kopen om te planten in je eigen tuin of in een plantenbak.

Florian vertelt dat hij de akkerranden rondom de Warmonderhof inzaait op stukken grond die over blijven. ‘Je moet het ook niet groter maken dan het is, maar zo’n akkerrand is een klein stukje in de goede richting.’

In deze tijd is het mooi om te zien dat de zaden een bron van voedsel zijn voor de vogels. Steeds beter weten ze de zaden te vinden. Een mooi en waardevol project!

 

Met dank aan Annette en Florian van de Warmonderhof,

 

Johan Bonsink