Paddenstoelen
Verslag: Winterontdektocht 22 februari
“Ieeh, wat is ’ie flubberig!” We hebben al aan stevige en zachtere paddenstoelen gevoeld. Maar dit gele geval is een klasse apart. We noemen hem bij dezen ‘flubberding’. Officieel heet hij gele trilzwam, maar dat geeft natuurlijk niks.
Op zondagmiddag zijn we met een groep kinderen, volwassenen en twee IVN-gidsen in het Abtswoudse Bos. Koud is het gelukkig niet en het regent ook niet meer. Tijd om het winterse bos te ontdekken! Dat gebeurt vol enthousiasme.
Er staan verrassend veel paddenstoelen, waaronder dus het ‘flubberding’. Liesbeth deelt loepjes en spiegeltjes uit en binnen een mum van tijd veranderen de kinderen in kleine onderzoekers, die streepjes en gaatjes zien in de zwammen op de bomen. Daarna gaan we met het trekvlot het water over. Een heel avontuur met een buggy aan boord. Alle grote en kleine spierballen helpen mee om iedereen veilig aan de overkant te krijgen.
Sliertjes in de bomen
Langs het pad zien we allemaal gele sliertjes in de bomen hangen. Of zijn het nou struiken? Elsa vertelt dat je een hazelaar gemakkelijk herkent aan de vele stammetjes die samen uit de grond komen. Goed onthouden! De katjes zijn de mannelijke bloemen en verspreiden stuifmeel. En de vrouwelijke bloemen? Die zijn prachtig en knalrood, maar echt ieniemienie. Haal die loepjes er maar weer bij.
Tussen het oude riet zien we stekelige bruine dingen op hoge stengels: uitgebloeide kaardenbollen. Net egeltjes. Daar moeten we even aan voelen, hoor! Rasp, rasp. Vogeltjes zoals het puttertje vinden de zaadjes van de kaardenbol heerlijk.
Bij het water zien we mooie vogels: een sierlijke zilverreiger, meerkoeten en grauwe ganzen met hun oranje snavel. “Net een worteltje!” Hier groeien ook veel elzen. Die hebben nu ook gelige katjes, maar je herkent ze gemakkelijk aan de elzenproppen die nog aan de takken hangen.
Lekker smullen
We komen aan bij Moeder Aarde, een paar heuvels die zijn aangelegd in de vorm van een vrouwenlichaam. Als we een van haar benen opgeglibberd zijn, smullen we van toastjes met… hazelnootpasta. Waarom? Jawel, de kinderen herkennen ze ook hier: “Hazelaars!” Na even zoeken hebben ze handenvol oude hazelnootjes gevonden. De meeste zijn niet meer heel. In sommige zit een groot gat: opengeknaagd door een muis. We hadden de holletjes al eerder gezien. En in veel nootjes zit een klein rond gaatje. Hoe komt dat daar dan? Elsa legt uit: in de zomer, als de hazelnootjes nog klein en zacht zijn, legt een soort kever met een lange snuit er een klein eitje in. Daaruit komt een larve en die zit daar heel veilig in de groeiende hazelnoot. En hij heeft nog te eten ook! Als hij groot genoeg is, knaagt hij zich naar buiten en overwintert in de grond, totdat hij of zij een volwassen hazelnootboorder wordt.
We vinden nog een ander soort flubberige paddenstoel. Net siliconen, zeggen de volwassenen. Hij heet judasoor en is eetbaar, vertellen we hen. De kinderen zijn al teruggerend om lekker van Moeder Aardes modderige been te glijden. En nog een keer! Fijn dat er wasmachines bestaan…
Knijp eens?
Een tijd geleden zijn er in het bos flink wat bomen omgehakt. Op sommige plekken liggen stapels oude stammen. Hout is heel sterk spul; het is niet voor niks dat bomen langer kunnen worden dan het grootste dier op aarde, de blauwe vinvis. De kinderen krijgen elk een brokje hout met de opdracht om er eens flink in te knijpen. En… er komt een hele straal water uit, net als bij een spons! Zo merk je dat schimmels al flink bezig zijn om het harde hout te verteren, legt Liesbeth uit. Bijna onzichtbaar, maar belangrijk werk. Sowieso zitten deze dode bomen vol leven: pissenbedden, een worm, kevertjes, mossen, plantjes.
Na precies anderhalf uur zijn we terug bij het startpunt. Mooi hoor, dat Abtswoudse Bos. Benieuwd hoe het er in een ander seizoen uitziet!
Gidsen: Elsa en Liesbeth. Verslag: Liesbeth. Foto’s met toestemming van de ouders.
