Hoe Bianca Kleijer kinderen laat ontdekken waar hun eten vandaan komt
“De natuur trekt, het is leven!”
Zes jaar geleden stond Bianca Kleijer voor een eenvoudige vraag. De moestuin in haar nieuwbouwwijk moest verdwijnen vanwege woningbouw. Zonde, vond ze. Via een lokale moestuinvereniging raakte ze betrokken bij tuinieren en toen haar zoon in groep 5 zat, ontstond een idee: zou het niet geweldig zijn als zijn klas ook kon moestuinieren? Dat idee groeide uit tot iets groters. Bianca volgde de opleiding tot Moestuincoach en helpt sindsdien kinderen om met hun handen in de aarde te ontdekken hoe voedsel groeit.
Hoewel haar opa en oma vroeger een moestuin hadden, zag Bianca zichzelf niet als een ervaren moestuinier. “Eigenlijk had ik niet zoveel specifieke kennis of ervaring. Ik deed maar wat.” Toch was de interesse gewekt. Toen ze hoorde over de opleiding tot Moestuincoach schreef ze zich in. De eerste cursus zat al vol, maar bij de volgende ronde kon ze alsnog aansluiten. “Daar leerde ik de basis van natuurlijk moestuinieren met kinderen, maar ook veel meer dan dat.”
Meer dan zaaien en oogsten
Tijdens de opleiding ontdekte Bianca hoeveel er komt kijken bij voedseleducatie. Natuurlijk ging het over zaaien, oogsten en wisselteelt, maar ook over didactiek. “Je leert hoe je kunt aansluiten bij verschillende leeftijden, hoe je lessen opbouwt en hoe je kinderen kunt betrekken bij alles wat er in een moestuin gebeurt.” Ook onderwerpen als biologisch zaad, bodemleven, koken met de oogst en jaarrond moestuinieren kwamen voorbij.
“Veel dingen waren nieuw voor mij. Hoe verwerk je de oogst? Wat kun je op een handige manier kinderen laten bereiden? Dat bewustzijn vind ik heel belangrijk.” Want veel kinderen weten nauwelijks nog waar hun eten vandaan komt. “In de supermarkt is alles altijd beschikbaar en al voorgesneden. Daardoor hebben veel kinderen geen idee van welke groenten bij de seizoenen horen of hoeveel moeite het kost om voedsel te verbouwen.”
Een plek waar ieder kind tot bloei komt
Wat Bianca misschien nog wel het meest verrast, is wat er gebeurt als kinderen buiten aan de slag gaan. “In de moestuin zie je heel andere kanten van kinderen.” Ze herinnert zich kinderen die in de klas druk en aanwezig zijn, maar buiten ineens rustig insecten bestuderen of precies weten welke dieren ze zien. “Sommige kinderen willen direct zaaien, anderen gaan op zoek naar wormen of insecten. Iedereen vindt zijn eigen rol. Dat maakt het zo mooi.” De vrijheid van de moestuin spreekt kinderen aan. “Ze zijn heerlijk buiten. Het is ontspannen. Iedereen kan zijn eigen talent inzetten.”
De natuur is helend
Voor Bianca zelf is moestuinieren veel meer dan voedsel verbouwen. “Met je handen in de grond werken is heerlijk. Je aardt letterlijk. Het is bijna therapeutisch.” Dat ziet ze ook terug bij kinderen. “Ze kunnen ontladen, bewegen en even loskomen van alle prikkels. De natuur is helend.” En ondertussen leren ze ongemerkt van alles. “Waarom zijn wormen belangrijk? Wat doen bijen? Hoe groeit een plant? Je leert het doordat je het doet.”
Van vrijwilliger naar professional
De eerste jaren werkte Bianca als vrijwillige moestuincoach. Inmiddels heeft ze van haar passie haar werk gemaakt. Ze verzorgt projecten rond schooltuinieren, ondersteunt scholen en geeft lessen over voedsel en natuur. Ook organiseert ze kookactiviteiten waarbij kinderen hun eigen oogst leren verwerken. Daarnaast is ze actief binnen IVN Veenendaal-Rhenen, onder andere bij de scholenwerkgroep en de aanleg van een Tiny Forest. Haar droom? “Dat alle scholen kunnen moestuinieren.”
Zelf met voedseleducatie aan de slag?
Dit artikel is onderdeel van een reeks interviews over voedseleducatie binnen IVN en wordt mede mogelijk gemaakt door Jong Leren Eten. Benieuwd naar meer verhalen van onze vrijwilligers? Je vindt ze hier. Wil je zelf iets met voedseleducatie binnen IVN doen? Neem dan contact op met Lisa Verbruggen. Ze denkt graag met je mee! L.verbruggen@ivn.nl.
Kinderen hebben de toekomst
Volgens Bianca is voedseleducatie belangrijker dan ooit. “Kinderen hebben de toekomst. Als zij anders naar natuur gaan kijken, draagt dat bij aan natuurbehoud.” Een moestuin laat zien dat voedsel niet vanzelfsprekend is. Het helpt kinderen te begrijpen hoe planten groeien, welke rol dieren spelen en waarom gezonde bodems belangrijk zijn. “Je hoeft geen juf of meester te zijn om hieraan bij te dragen. Je neemt kinderen vooral mee in een ervaring.”
Gewoon beginnen
Voor mensen die twijfelen of moestuincoaching iets voor hen is, heeft Bianca een duidelijke boodschap. “Je hoeft echt niet alles al te weten. Dat leer je onderweg.” Wel heeft ze een praktische tip: “Wees er snel bij als er een opleiding wordt aangeboden. Er zijn vaak veel belangstellenden.” Want één ding weet ze zeker. “Het mooiste blijft om kinderen enthousiast te zien. Als ze iets proeven wat ze nog nooit hebben gegeten, of trots hun eerste oogst laten zien. Dan weet je weer waarom je dit doet.”
Meer leren over moestuinieren?
IVN biedt verschillende opleidingen en e-learnings voor iedereen die meer wil leren over moestuinieren en voedseleducatie:
- Opleiding Moestuincoach: een praktijkgerichte opleiding waarin je leert scholen en kinderopvang te begeleiden bij schooltuinieren.
- Online moestuincursus: een laagdrempelige e-learning voor beginners die thuis of op school willen starten met een moestuin.
- Schooltuinieren: een online cursus voor vrijwilligers, ouders en leerkrachten die met kinderen willen moestuinieren.
- Natuurlijk moestuinieren: een e-learning over duurzaam en natuurlijk tuinieren.
- Voedselbosjes voor Voedselboswachters: een online cursus voor iedereen die kinderen wil betrekken bij voedselbossen en eetbare natuur.
Of je nu een ervaren moestuinier bent of juist net begint: er is altijd een manier om aan de slag te gaan. Volg een e-learning, schrijf je in voor een opleiding of meld je aan als moestuincoach. Zo help je niet alleen kinderen kennismaken met natuur en voedsel, maar draag je ook bij aan een generatie die bewuster omgaat met de wereld om zich heen. Want zoals Bianca zegt: “De natuur trekt. Het is leven.”
Heb jij interesse in voedseleducatie?
Heb jij affiniteit met voedsel en educatie voor kinderen? Neem dan contact op met Lisa Verbruggen. Zij denkt graag met je mee over hoe jij, of hoe jullie afdeling met voedseleducatie aan de slag kan! Of je nu graag met kinderen werkt, een moestuin onderhoudt, activiteiten organiseert of liever achter de schermen meedenkt: er zijn veel manieren om bij te dragen! L.verbruggen@ivn.nl.
Dit artikel is onderdeel van een reeks interviews over voedseleducatie binnen IVN en wordt mede mogelijk gemaakt door Jong Leren Eten. Benieuwd naar meer verhalen? Je vindt ze hier.
