Drie mensen in gesprek naast een bord met "22.557 handtekeningen" over groene steden in een lobby.

Buurt vergroenen

Na warmste zomer ooit overhandigen organisaties kabinet petitie voor groenere buurten

IVN 25 september 2026

Een brede coalitie van 18 maatschappelijke organisaties, waaronder IVN, heeft vandaag ruim 22.500 handtekeningen aangeboden aan minister Boekholt-O’Sullivan (VRO) en minister Van Essen (LVVN). De ondertekenaars vragen het kabinet om meer vaart te maken met het vergroenen van de openbare ruimte in buurten en inwoners zo beter te beschermen tegen de toenemende hitte. De oproep komt na een uitzonderlijk hete zomer: volgens het KNMI was de zomer van 2026 de warmste sinds het begin van de metingen in 1901.

De coalitie vraagt het kabinet om landelijke minimumnormen voor groen en bomen en om gemeenten financieel te ondersteunen bij de vergroening van de openbare ruimte. De meest versteende buurten moeten daarbij prioriteit krijgen. In de nieuwe Rijksbegroting zijn echter geen extra middelen vrijgemaakt waarmee gemeenten de vergroening van hun stad kunnen versnellen. De petitie richt zich op beide ministers omdat vergroening van steden zowel raakt aan de inrichting van de leefomgeving als aan natuurbeleid.

Oversterfte door hitte

De petitie werd in juni gelanceerd bij de presentatie van het manifest Groene Ruimte en Koele Steden. Sindsdien hebben meer dan 22.500 mensen de oproep ondertekend.

Dat de gevolgen van hitte groot kunnen zijn, werd deze zomer opnieuw duidelijk. Hittestress kan leiden tot verstoorde slaap, concentratieproblemen maar kan ook fataal zijn. Volgens het RIVM was er tijdens de hitteperiode eind juni sprake van aanzienlijke oversterfte. Er overleden ruim 900 mensen meer dan verwacht. Het RIVM acht het zeer aannemelijk dat de hitte hierbij een rol speelde. Uit eerdere voorspellingen van het RIVM blijkt dat het aantal warmtegerelateerde sterfgevallen in 2050 kan oplopen tot 3.700 per jaar.

Jan Dijstelbloem, directeur van IVN: ‘Groene buurten zijn belangrijk om dit soort hitteproblemen tegen te gaan. Afgelopen zomer zagen we bijvoorbeeld dat scholen met groene schoolpleinen aanzienlijk prettiger de hete dagen doorkwamen. Een buurten met een Tiny Forest boden bewoners nodige verkoeling.’

Gebouw bedekt met klimop, omringd door weelderige tuin en blauwe lucht.

Kabinet moet gemeenten helpen versnellen

Marjolein Demmers, directeur Natuur & Milieu: ‘Gemeenten kunnen dit niet alleen, zij hebben het Rijk keihard nodig. Daarom is het teleurstellend dat in de nieuwe Rijksbegroting geen extra middelen zijn vrijgemaakt voor de vergroening van steden. Zonder structurele financiering kunnen gemeenten onvoldoende tempo maken.’

Die analyse wordt bevestigd door een recent rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), waarin gemeenten waarschuwen dat geld, ruimte en gebrek aan kennis de uitvoering lastig maken. ‘Dit zien wij ook in de praktijk’, zegt Jan Dijstelbloem. ‘Gemeenten willen vaak wel vergroenen, maar lopen tegen grenzen aan. Het Rijk kan hierin verschil maken.’

Groene buurten dragen bij aan gezondheid, klimaatbestendigheid, sociale cohesie en meer natuur. Daarmee dient het de maatschappelijke doelen van meerdere ministeries. Volgens IVN is het dan ook belangrijk dat een investering vanuit het Rijk door meerdere departementen gedragen wordt.

Bijna een miljoen mensen woont in versteende buurt

Uit eerder onderzoek van Natuur & Milieu blijkt dat maar liefst 800.000 mensen in sterk versteende buurten wonen, met een minimum aan openbaar groen. Dit heeft grote gevolgen voor de leefbaarheid van de wijk, gezondheid van mensen, maar betekent ook een groot risico op wateroverlast en schade. Uit het onderzoek bleek daarnaast dat juist in deze wijken relatief veel mensen wonen met een kwetsbare gezondheid.