Overig
Kruisspin
Araneus diadematus ca. 17 mm
Afgelopen zomer begon het al vroeg. Elke ochtend als ik naar de kippen liep gebeurde het! Spinnenrag in mijn gezicht. Van die taaie onzichtbare, maar hoogst irritante draden. Heel moeilijk te verwijderen. Ik was daarna wel klaar wakker. Dat dan weer wel! Later in de zomer verschenen de prachtige wielwebben met daarin de kruisspinnen.
Deze spin met zijn grote bruinige lichaam is de grootste inheemse spin van Nederland. Hij is vrij algemeen en goed te herkennen aan opvallende witte vlekjes op zijn bovenlichaam in de vorm van een kruis. Vrouwlief is ruim 1 cm lang (zonder de poten!) en manlief is half zo groot. Hij hoort tot de klasse der spinnen, één van de oudste diergroepen.
Rond wielweb
Ongeveer 350 miljoen jaar geleden waren er al spinnen. Hoe bijzonder! Hij is een geleedpotig en voor heel veel mensen griezelig dier. En ik moet stellen als je ze met een loep bekijkt snap je dit wel. Het lichaam bestaat uit een kopborststuk en een achterlijf. Aan het kopborststuk zitten 8 poten, 2 kaken en 2 palpen (soort tasters) en meerdere ogen. Al met al toch wel een interessant diertje, dat een prachtig rond wielweb maakt van soms wel 30 cm in doorsnee. Hij heeft hiervoor spintepels aan de onderkant van zijn lichaam. Eerst worden de ophangdraden gemaakt en hierbinnen komt het spiraalvormige web met een paar kleverige vangdraden. Het is zeer licht, sterk en rekbaar. Als hij een draad om de aarde zou maken zou deze rond de 25 gram wegen. (Landelijk Nederland – Readers Digest).
Luguber
De kruisspin gaat meestal in het midden van het web zitten en wacht tot er een prooi in vliegt. Andere spinnen gaan eigenlijk altijd in een hoek van het web zitten. Maar niet de kruisspin, die zit dus heel zichtbaar in zijn web te wachten. Voelt hij aan de trilling van de draden dat er een slachtoffer vast zit in de kleverige substantie van de kleefdraden dan rent hij erheen, spuit met zijn gifkaken een stof in de prooi om die te verlammen en zo de inhoud vloeibaar te maken en spint hem dan in om later lekker leeg te zuigen. Heel luguber eigenlijk! Gelukkig voor ons komt deze spin niet met zijn gifkaken door onze huid heen en is dus voor ons vrij ongevaarlijk. Het voedsel bestaat uit (vliegende) insecten en ze eten per jaar 10 tot 50 maal hun eigen gewicht. Hij is dan ook één van de beste bestrijders van insecten.
Dikke pech
Als de hormonen op gaan spelen gaat het mannetje op zoek naar een vrouwtje. Hij maakt haar het hof en paart. Dit gebeurt vaak met meerdere vrouwtjes. Hierna sterft hij meestal van uitputting en ondervoeding, want in deze periode gunt hij zichzelf geen tijd om te eten. En als hij dikke pech heeft en niet voorzichtig genoeg is wordt hij na de paring door het vrouwtje opgegeten.
Nageslacht
Voor het vrouwtje begint het echte leven dan pas. Zij heeft nog een grote taak te volbrengen. Er moet voor nageslacht gezorgd worden. In de herfst legt ze 600 – 800 eitjes in een cocon van geel spinsel. Vaak aan de onderzijde van een blad, bloempot, raamkozijn o.i.d. Als het maar een beschut plekje is. De jonge spinnetjes komen volgend jaar juni uit het ei gekropen en vormen een bal van kleine spinnetjes. Ze blijven voor de veiligheid zo een paar dagen zitten om zich daarna te verspreiden en een eigen plek te gaan zoeken. Hebben ze deze gevonden dan maken ze een klein web van ongeveer 5 cm.
De wijfjes groeien harder dan de mannetjes en in de zomer van het tweede jaar zijn ze volwassen. Tegen die tijd maken ze een echt groot web en dit verklaart waarom er eind zomer zoveel spinnenwebben zijn. Omdat ze nu zo groot zijn vallen ze meer op! Als ze klein zijn verplaatsen de spinnetjes zich op de wind per enkele spinragdraad en dat zijn dus de draden waar ik in de vroege zomer doorheen loop als ik naar de kippen ga.
Gevaren
Helaas voor de spinnen overleven de meeste geen nachtvorst. Een enkeling komt de winter door op een zeer beschut plekje. Ook droogte en zware regenval zijn funest voor spinnen. Om nog maar te zwijgen over predatie door vogels en onderling het kannibalisme. Ze worden dan ook nooit echt oud. Ja, het leven van een spin gaat vaak niet over rozen. Al met al toch een heel interessant diertje, dat ik steeds meer ga waarderen. Al is het maar omdat hij heel veel steekzuchtige en irritante muggen eet. Dus eigenlijk zijn het wel mijn vriendjes.
Gerda Hos
