Amerikaanse schaarbek

Amerikaanse schaarbek – Rynchops niger
een tropische verrassing                                            ± 40 cm

Net terug van een fantastische vakantie in Suriname zie ik in onze agenda staan dat het tijd is een nieuw stukje te schrijven. Lichamelijk en geestelijk ben ik daar echter nog niet aan toe. En “help” waar moet ik deze keer over schrijven. Snel had ik een compromis gevonden. Het werd een verhaaltje over schaarbekken. Die had ik nl. gezien in Suriname en deze zeevogels uit de familie van de meeuwen en sterns hebben een onuitwisbare herinnering bij mij achter gelaten.

Bigi Pan
In 2023 zijn we ook in Suriname geweest, maar toen zijn veel vogelexcursies niet doorgegaan door de lage waterstand. Het land bestaat uit 85% (of zelfs meer) oerwoud dat alleen per boot te bereiken is en het water stond zo laag dat we diverse gebieden niet konden bereiken. Dit jaar was dat gelukkig anders en onze eerste excursie was dan ook naar Bigi Pan, een natuurreservaat  in de zompige kustvlakte met veel open water, moddervlakten en mangrovebossen tegen de grens met Guyana.

Echt een vogelgebied door het grote voedselaanbod. Zo zagen we er flamingo’s, rode ibissen, zilver reigers, ooievaars, roze lepelaars, visarenden en dus ook schaarbekken met hun aparte snavels.

Ondersnavel
De onderkant van de snavel is een stuk langer dan de bovenkant. Als je het ziet denk je dat er iets niet klopt, maar het is heel functioneel. ’s Avonds gaan ze al vliegend net boven de waterspiegel met de open ondersnavel door het water om zo visjes en/of schaaldieren te vangen. Als de ondersnavel een prooi raakt klapt de bovensnavel naar beneden en schiet de kop al vliegend onder water. De kop komt weer boven en het visje wordt al vliegend verorberd.  Ze vlogen in groepjes om samen te werken en het was echt spectaculair om te zien.

Katachtige ogen
Met hun lange puntige vleugels vliegen ze eigenlijk best wel traag. Ze zijn aan de bovenzijde donkerbruin en ook de kruin heeft die kleur. De onderzijde, buik, kin en wangen zijn wit. En de afgeplatte snavel is oranje met een lange zwarte punt en kan zeer wijd geopend worden. Altijd handig bij een grotere prooi! De korte poten zijn ook oranje en ze hebben een gevorkte staart. Verder hebben ze katachtige ogen met een verticale spleetvormige pupil. Dit is een zeldzaamheid bij vogels. Niet dat ik dat in hun vlucht heb kunnen aanschouwen, maar we hadden een gids met kennis van zaken en dat is heel wat waard!

Kolonies
Ze leven in kolonies langs kusten en rivieren met vrij laag en kalm water. De gids wist helaas niet of ze ook hier broeden en in de boeken heb ik hier ook niets over weten te vinden. Ze leven en broeden in de droge tijd in kolonies. Het nest is een eenvoudig kuiltjes op een zandbank. Komt er tijdens het broeden een indringer te dicht bij het nest dan valt de broedende vogel deze aan met korte blaffende kreten.

Kuikens
De 2-4 geelbruine eieren met zwarte vlekken worden door beide partners 4½ week bebroed. Na uitkomst verlaten de kuikens snel het nest en door hun schutkleur (geel-bruin dons) zijn ze betrekkelijk veilig in het zand. De snavel is nog gewoon, zodat ze voedsel van de grond kunnen pikken. Pas als de veren gaan groeien begint de ondersnavel langer te worden en na ongeveer 6 weken kunnen ze vliegen en zelf in het water eten vangen.

Interessante vogel
Al met al een zeer interessante vogel, die ik er niet echt heel fraai uit vind zien, maar door zijn manier van jagen toch heel veel indruk op mij gemaakt heeft. Dus ik kan iedereen aanraden naar Suriname te gaan voor deze en andere vogels. Maar ook voor het klimaat, het oerwoud met zijn beesten en de relaxte manier van leven en de aardige mensen. Gewoon doen zou ik zeggen!

Gerda Hos

(foto’s: Pixnio)