De “Euleteul” van februari 2026

Nieuwsbrief “De Euleteul” februari 2026

De winter wordt vaak gezien als een tijd van kou en donkere dagen.
De kou en de kortere dagen kunnen ervoor zorgen dat je sneller moe bent of minder energie hebt.
Maar juist in de winter is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen zodat je fit en energiek blijft.
Een simpele wandeling buiten in de frisse lucht kan wonderen doen voor je energieniveau.
Menigeen zoekt steeds vaker de natuur op. Een wandeling op zondag of zomaar een doordeweekse dag, is niet langer een verplichting, maar iets wat we vrijwillig doen als ons hoofd overloopt.
Hoe druk je je ook maakt, de natuur heeft haar eigen ritme en gaat rustig door met wat ze aan het doen is. Jaar na jaar komen de blaadjes gewoon weer aan de bomen en de bloemen weer in het veld, zonder dat de natuur ooit haast heeft. Wat een relaxte gedachte!

Nogmaals aandacht voor de contributie/donatie voor 2026.
We hopen dat je ons weer zult steunen met je financiële bijdrage.

Betaalwijze	Lid € 25, -/jaar	Huisgenoot lid € 10, -/jaar	Donateur € 12, -/jaar	Natuurgids € 23, -/jaar
Incasso door IVN-Stein.	Geen actie	Geen actie	Geen actie	Geen actie
Incasso door IVN-Nederland.	Geen actie	Geen actie	€ 12,- overmaken aan IVN-Stein	€ 23,- overmaken aan IVN-Stein
Zonder incasso Zo snel mogelijk overmaken aan IVN -Stein.	€ 25,- overmaken aan IVN-Stein	€ 10,- overmaken aan IVN-Stein	€ 12,- overmaken aan IVN-Stein	€ 23,- overmaken aan IVN-Stein

 

Wij willen je vragen om deze bedragen over te maken via internet bankieren op rekening
NL40 RABO 0149 205414 t.n.v. IVN Stein.
Voor verdere informatie kun je terecht in ons Natuur Educatie Centrum “De Boschhook”,
Steinerbos 2a, op dinsdagmorgen en zaterdagmorgen van 10.00 tot 12.30 uur.
Je kunt ons ook bereiken via het email adres: infoivnstein@gmail.com.

Een korte terugblik op de activiteiten van de afgelopen periode

Snert wandeling van zondag 11 januari.
Op zondag morgen 11 januari jl. was onze tweede Snert wandeling .
Onder zware en toch goed begaanbare weersomstandigheden is de wandeling, in samenspraak, toch doorgegaan. Het weer was koud, maar niet de voorspelde weersverwachting als er gemeld was.
Er waren 10 wandelaars en twee gidsen, Elly Bouts en John Leclaire van IVN Stein, die mee zijn gelopen.
De wandeling ging over kleine weggetjes en tóch ook gladde wegen. Er werd hier en daar informatie uitgewisseld door de gidsen, waardoor de wandeling in totaal twee uurtjes heeft geduurd.
Na afloop had onze voorzitter, Lou van Hees, de soep verwarmd en de koffie gezet waardoor er een gezellig samen zijn volgde onder het genot van een kop erwten soep én voor de liefhebber een kop koffie of thee na. Een zeer geslaagde activiteit wat zeker een herhaling waard is.

 

Tekst en foto: John Leclaire

Wat staat er de komende tijd op ons programma

Doedag op dinsdag 31 maart van 10.00 tot 15.00 uur.
De lente komt eraan en ook onze Heemtuin is weer helemaal klaar voor een flinke opknapbeurt
na de winter.
Op dinsdag 31 maart gaan we aan de slag om onze Heemtuin weer spic en span te maken voor het nieuwe seizoen.
We starten met het uittrekken van de enorme hoeveelheid bramen (dít heeft onze hoogste prioriteit).
Gezamenlijk worden weer een aantal werkzaamheden verricht om de tuin weer te optimaliseren.
Om 12.00 uur is er een (gratis) gezamenlijke lunch onder het genot van een kopje soep en broodjes.
Een flinke klus die we met zijn allen weer stevig aanpakken.

Onze Heemtuin in een ander jasje.

 
Foto: John Leclaire

Wist je dat
er insecten zijn die de winter makkelijk overleven?
Ze kunnen wegkruipen in de bodem, tot onder de vorstgrens. Of ze maken, bij milde temperaturen van net onder O graden Celsius, antivriesstoffen aan, zoals glycol of suikers.
Die stoffen kunnen vrij snel worden aangemaakt en zorgen ervoor dat de lichaamsvloeistof pas onder O graden Celsius gaat bevriezen. Het beschermt niet tegen heel lage temperaturen of lang aanhoudende vorst. Insecten gaan er vaak traag van bewegen, omdat de lichaamsvloeistof stroperiger wordt. Dit antivries is de meest voorkomende vorm van koude tolerantie, vaak in combinatie met het wegkruipen. Maar er zijn ook insecten die langere tijd in echte kou kunnen overleven. Om bevriezing van de cellen te voorkomen gaart het waternuit de cellen naar een intercellulaire ruimte.
Vaak schrompelen deze insecten ook ineen: springstaarten (bodemdiertjes, zie foto) die geen hard exoskelet hebben bijvoorbeeld. Met deze strategie kunnen insecten makkelijk temperaturen tot minus 20 graden Celsius overleven. Bron: Bodemfauna VU.

Jacobskruiskruid een giftige plant is voor mens en dier?
Jakobskruiskruid is een plant die echt in Nederland thuishoort. Vroeger was de plant vooral in de duinen algemeen, maar de laatste jaren neemt de soort sterk toe.
Inmiddels is hij te vinden op zandgronden in het hele land. In kleigebieden is Jakobskruiskruid vooral te vinden op verstoorde bodems en op plaatsen waar zand is opgebracht (industrieterreinen, wegbermen e.d.).
De plant is zeker giftig. De stoffen die de giftigheid veroorzaken zijn pyrrolizidine alkaloïden.
Het gif grijpt vooral aan op de lever, maar ook in mindere mate op de nieren en longen.
De gifstoffen blijven ook in gedroogde vorm onverminderd werkzaam.

Jakobskruiskruid is in hooi extra gevaarlijk omdat de dieren het niet meer herkennen en het dus gewoon eten. In verse vorm laten ze de plant staan.
Jakobskruiskruid is ook giftig voor rundvee, maar in agrarisch gebruikt grasland waar een gesloten grasmat aanwezig is komt de plant niet of nauwelijks voor. Schapen en geiten zijn veel minder gevoelig voor het gif.

Een Jakobskruiskruidplant kan tussen 50.000 en 200.000 zaden produceren.
De plant bloeit in juli en augustus en de zaadverspreiding vindt vooral in augustus plaats.
Op plekken waar gemaaid is kan de plant opnieuw tot bloei komen en dan ook in september nog zaad dragen. Het zaad wordt vooral (60%) door de wind verspreid.
De pluizen waaraan de zaden hangen zie je soms honderden meters door de wind meegevoerd worden. Het zaad zelf is er dan echter al uit. Verreweg het meeste zaad is binnen vijf meter van de plant al uit het pluis verdwenen.
Op een afstand van meer dan 25 meter is de zaadverspreiding haast verwaarloosbaar.
Als veilige marge kan dan ook een afstand van
50 meter worden aangenomen.
Jakobskruiskruid kan niet kiemen in dicht en bemest grasland. Ook in minder bemeste omstandigheden met een gesloten zode vindt nauwelijks kieming plaats.
De plant vestigt zich het beste op gestoorde open plekken.

Waarom is Jakobskruiskruid een belangrijke plant?
Het is een plant die van nature thuishoort in Nederland, in matig schrale tot schrale graslandvegetaties. Jakobskruiskruid levert een fraai kleurenbeeld in bermen en graslanden door de mooie gele bloemen. Daarnaast is het een heel waardevolle nectar- en stuifmeelleverancier.
Zo zijn er meer dan 150 Nederlandse soorten insecten bekend die de plant gebruiken als voedselplant, waaronder 32 soorten bijen, 38 soorten zweefvliegen en 38 soorten vliegen.
Van 27 soorten dagvlinders (de helft van alle Nederlandse soorten) zijn waarnemingen op Jakobskruiskruid bekend. Negen van die dagvlinders zijn Rode Lijst-soorten, soorten dus die kwetsbaar zijn en worden bedreigd.
Naast de functie als voedselleverancier voor insecten is Jakobskruiskruid ook voor meer dan 30 soorten de plant die ze gebruiken al waardplant. De larven leven ervan.
Van die 30 soorten zijn er zelfs een paar die helemaal op jakobskruiskruid zijn gespecialiseerd en dus uitsterven als de plant verdwijnt.
De Sint Jacobsvlinder (Tyria jacobaeae) is hiervan een voorbeeld. De zwart met geel gestreepte rupsen slaan de gifstoffen op in hun lichaam en zijn daarmee oneetbaar voor hun meeste vijanden.
De larven van de bladkever (Longitarsus jacobaeae) leven in de wortels en de stengel van de plant.
Bron: Vlinderstichting.

Jaarprogramma 2026

11-1-2026            zondag                 10.00 – 13.00                                      Snertwandeling incl. snert.
25-4-2026            zaterdag               10.30 – 13.00                                      Planten ruil / verkoop.
17-5-2026            zondag                 13.30 – 16.30                                      Knutselmiddag insectenhotels,
zaadbommen, oorwormpotjes.
14-6-2026            zondag                 13.30 – 16.30                                      Waterdiertjes (onder voorbehoud)
12-7-2026            zondag                 13.30 – 16.30                                      Vlinders en andere vliegende insecten
9-8-2026              zondag                 10.30 – 13.00                                      Kroetwusj.
28-8-2026            vrijdag                  20.00 – 22.00                                      Vleermuiswandeling.
20-9-2026            zondag                 13.30 – 16.30                                      Bodemdiertjes.
11-10-2026          zondag                 13.30 – 16.30                                      Knutselmiddag Nestkastjes.
18-10-2026          zondag                 10.00 – 12.00                                      Paddenstoelenwandeling.
(Doorgang is natuurafhankelijk)
Oktober               zaterdag               17.00 – 22.00                                      Halloween?? Nog geen verdere info.
13-12-2026          zondag                 13.30 – 16.30                                      Kerststukjes maken.

Voor verdere informatie m.b.t. een wandelprogramma verwijzen we je naar IVN Elsloo.

Spreuk van de maand

Het goede in de natuur is dat het langzaam gaat.

Foto: Onze Natuur

e-mail: infoivnstein@gmail.com
Like ons op facebook, dan bent u steeds op de hoogte van het laatste nieuws!
www.ivn.nl/afdeling/stein

                          Verslag Algemene Leden Vergadering
3 februari 2026
IVN-Stein.
 Concept

 

Aanwezigen:
Elly Bouts, Jo Bouts, Jeanine Busing, John Busing, Cleem Dohmen, Lou van Hees (vz), Nico Hendrix, Jan Janssen, Els Jaspers, John Leclaire, Hub Muris, Karel Schepers (penningmeester  en notulant),  Riet Vrancken, Ton Vrancken, Bert Willems, John Willems, Jos Willemsen en Ivo Welzen (vice vz). Geen afmeldingen.

1. Welkom en vaststellen agenda:
   Lou van Hees heet iedereen welkom en opent de vergadering om 19.45 uur.
   De agenda wordt zonder wijziging vastgesteld.
2. Verslag Algemene Ledenvergadering van 28 januari 2025.
   Verslag zonder wijziging vastgesteld.
3. Jaarverslag 2025.
   Nico Hendrix stelt een tweetal wijzigingen/aanvullingen voor:
   -De passage over de paddentrek aanvullen met de opmerking dat deze actie samen met een aantal
   inwoners van Urmond is uitgevoerd.
   -Het aantal deelnemers aan de Halloweentocht was 260.
   Deze wijzigingen worden in het jaarverslag 2025 opgenomen, waarna het jaarverslag 2025 is
   vastgesteld.
4. Financieel jaarverslag 2025.
   De penningmeester licht het financieel jaarverslag toe. Enkele opvallende inkomstenposten worden nader toegelicht, de bijdrage van het Natuurfonds Westelijke Mijnstreek en het positieve resultaat van de Rabo clubactie. Aan de uitgavenkant betreft dit het ledigen van de septic tank (€ 1160) en de kosten die gepaard gingen met het opknappen en inrichten van de blokhut (ca € 1700).Het jaar 2025 werd afgesloten met een batig saldo van € 2664.

   Er volgt nog een korte discussie over het bedrag dat in reserve gehouden moet worden voor de uitvoering van regeling vrijwilligersuren in het kader van de ANBI status.

   Er zijn ook vragen over het gereserveerd bedrag voor vervanging/groot onderhoud van gebouwen, inboedel, gereedschappen, expositiemateriaal en plantmateriaal.

   Na verdere verduidelijking is iedereen akkoord met het jaarverslag en het gevoerde beleid.

5. Verslag van de kascommissie Nico Hendrix en John Leclaire.
   De kascommissie heeft, na controle, geconstateerd dat de financiële administratie in orde is en dat er een reëel beeld gegeven wordt over de inkomsten en uitgaven van IVN-Stein.
   De kascommissie stelt voor om de penningmeester en het bestuur decharge te verlenen.
   De aanwezigen gaan akkoord en verlenen decharge aan bestuur en penningmeester.
6. Benoeming nieuwe kascommissie.
   Nico Hendrix blijft nog een jaar.
   John Leclaire treedt af en wordt bedankt voor zijn inbreng.
   John Busing treedt aan als nieuw kascommissie lid.
7. Mededelingen bestuur.
   Dit jaar staat op de planning:
   -Uitvoeren van het jaarprogramma en reguliere onderhoudswerkzaamheden.
   -De vlindertuin, waar nodig, van nieuwe vlinders aantrekkende planten voorzien.
   -De bijenkast opknappen en voorzien van een beschermend dak(je).
   -De varen tuin verder afmaken (planten en aankleding), bezien of we hakselhout kunnen
   aanbrengen.
   -Contacten met scholen intensiveren.
   John Willems (imker) wil met schoolkinderen voorlichting over bijen organiseren.
   -Het bestuur (en dus ook de vereniging) zit dringend verlegen om een secretaris en bestuursleden.
   De huidige samenstelling van slechts drie personen is niet op lange termijn houdbaar.
   Teveel werkdruk, de continuïteit komt in gevaar (bij evt. aftreden), activiteiten en acties
   (sponsoring, contacten verbreden) worden uitgesteld c.q. niet uitgevoerd.
   Uiteraard zijn we blij met de welwillende hulp, met name Jeanine Busing, van medewerkers.De vergadering besluit om de contributie voor 2026 niet te verhogen.
8. Bestuurssamenstelling.
   
   Rooster van aftreden:

2026:  Ivo Welzen, bestuurslid tevens vicevoorzitter.
2028: Lou van Hees, voorzitter.
2028: Karel Schepers, penningmeester.
Ivo Welzen is aftredend maar stelt zich wel herkiesbaar.
De vergadering stemt, met algemene stemmen en een donderend applaus, voor Ivo Welzen.

Momenteel zijn de taken, door het ontbreken van een secretaris, als volgt verdeeld:
Lou van Hees, voorzitter en externe contacten.
Karel Schepers, penningmeester en notulant.
Ivo Welzen, technische zaken.

Jeanine Busing (geen bestuurslid) beheert de mailbox.
John Busing (geen bestuurslid) zorgt voor de PR en communicatie.

9. Huishoudelijk reglement.
   Geen wijzigingen in het huishoudelijk reglement.
10. Jaarprogramma 2026.
    Korte discussie over de datum van het MWO in mei, besloten is om deze datum niet te wijzigen.
11. Rondvraag.
    -Elly Bouts, vraagt hulp bij de Kroetwusj, Nico Hendrix en Riet Vrancken zeggen dit nu reeds toe.
    Jeanine Busing zorgt ervoor dat de Besjen en de pastoor ook ingelicht worden.
    -Riet Vrancken, stelt voor om de varen tuin met een officieel tintje te openen, goed idee vindt de
    vergadering.
    -John Leclaire, bedankt Nico Hendrix voor de hulp bij de Halloween activiteit en vraagt tevens wie
    van de aanwezigen wil helpen bij de Halloween 2026.
    -Nico Hendrix, koppelt enkele bevindingen van de inspectie nestkastjes terug.
    We vonden minder nestjes in een kast (vaak slechts 1 per kast).
    De nestjes waren kleiner en er waren regelmatig niet uitgebroede eitjes. Ook de eierschaaltjes
    waren erg dun. Dit alles wijst waarschijnlijk op een verschraling van het voedselaanbod (insecten en
    wormen). Er zijn circa 50 kasten gecontroleerd.
    Nico Hendrix wil iedereen bedanken die meegeholpen heeft om de collectie opgezette dieren
    schoon te maken en te conserveren, vele handen maken licht werk.
12. Sluiting.

De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun komst, aandacht en inbreng en sluit om 21.45 uur de vergadering.

 

 

e-mail: infoivnstein@gmail.com
Like ons op facebook, dan bent u steeds op de hoogte van het laatste nieuws!
www.ivn.nl/afdeling/stein