2026: het Jaar van de Steenuil

Wie in de schemering door het buitengebied rond Son en Breugel fietst, heeft misschien weleens een klein, bol vogeltje laag over het weiland zien vliegen om neer te ploffen op een paal of molshoop. Twee felle gele ogen staren je aan. Dat is de steenuil, en het is steeds minder vanzelfsprekend dat je hem ziet.

De steenuil is gebonden aan kleinschalig, halfopen agrarisch cultuurlandschap met heggen, houtwallen en rommelige hoekjes. Dat type landschap is in de tweede helft van de twintigste eeuw sterk afgenomen: schuurtjes verdwenen, boomgaarden werden geruimd en erven opgeruimd. Met die opschoning verdween ook een groot deel van de lokale biodiversiteit waar de steenuil op leeft.

In de jaren vijftig werd de Nederlandse populatie nog op 25.000 paren geschat; de meest recente telling komt uit op 8.000 tot 9.500 paren. Die achteruitgang is groot genoeg om niet te negeren. Vogelbescherming Nederland, SOVON Vogelonderzoek en de landelijke steenuilenwerkgroep STONE riepen 2026 daarom uit tot het Jaar van de Steenuil, om extra aandacht te vragen voor de soort en de oorzaken van de teruggang verder te onderzoeken.

Uilenwerkgroep 

Al jaren is er binnen IVN Son en Breugel een actieve uilenwerkgroep. De vrijwilligers inventariseren jaarlijks hoeveel steenuilen er nog in de gemeente broeden en controleren nestkasten op erven in de omgeving. Dat is mogelijk dankzij de gastgevers: bewoners en boeren die een nestkast op hun erf hebben hangen en de werkgroep verwelkomen voor de jaarlijkse controles. In dit bijzondere jaar zetten zij dat werk voort en brengen ze de steenuil ook nadrukkelijker op de kaart in Son en Breugel.

Wat kan jij doen?

Wie aan de dorpsrand of op het platteland woont, kan al veel betekenen met kleine ingrepen. Laat een kier in het schuurdak zitten, sloop een oud schuurtje niet meteen, en laat een rommelig hoekje in de tuin met rust. Een knotboom of hoogstamfruitboom in de wei geeft de steenuil een uitkijkpost en nestgelegenheid. Vermijd muizengif: steenuilen eten vergiftigde muizen op en sterven daar zelf aan. Leg in plaats daarvan een muizenruiter aan, een stapel takken of hooi waarin muizen onderdak vinden. Zo creëer je een natuurlijk jachtgebied waar de steenuil zelf voor muizenbestrijding zorgt.

Want wie eenmaal die gele ogen op zich gericht heeft gevoeld, wil dat niet meer missen.