Klimaat en bomen, wat staat ons te wachten?

Verslag van de wandeling van de Bomenwerkgroep op 9 september 2026

Op 9 september schreef het Eindhovens Dagblad dat op het Landgoed Utrecht delen worden gesloten wegens gevaar door massale bomensterfte. En de gemeente Son en Breugel gaat binnenkort 700 zieke en dode bomen kappen om gevaarlijke situatie te voorkomen. En Mari de Bijl schreef een paginagroot artikel over beuken, die als ze nog niet dood zijn, op het punt staan te sterven.

Hoe is het in het Kasteelpark?
Een forse regenbui, kort voor de start van onze wandeling, weerhield waarschijnlijk veel leden van de Bomenwerkgroep om naar de Kasteeltuin te komen, maar tijdens de wandeling hadden we een heerlijk zonnetje en geen druppel regen. Het was een goede gelegenheid om kennis te maken met onze nieuwe medecoördinator Nardo Kaandorp. Hij is jarenlang de lokale vertegenwoordiger geweest van de landelijke Bomenstichting, die zich richt op bescherming en behoud van bomen. Vooral monumentale bomen hebben zijn belangstelling, zowel in Geldrop als tot ver daarbuiten.

(Op de lijst van monumentale Nederlandse bomen staan trouwens tal van Geldropse bomen, vooral ook in het Kasteelpark. Misschien leuk om ze te zien op de kaart inclusief foto’s: https://www.monumentaltrees.com/nl/nld/noordbrabant/geldropmierlo/)

Nardo weet veel van omvang en hoogtes van bomen. Hij demonstreerde ons met zijn laserapparaat dat onze bekende uit 1860 – 1870 daterende Mammoetboom, met een omvang van 5,65 meter, een hoogte heeft van 38 meter. Het is daarmee een van de hoogste bomen van Noord-Brabant.

Helaas zagen we tijdens de wandeling vooral heel duidelijk de effecten van de klimaatverandering. Door de droogte moeten de bomen zien te overleven; ze staan voor de keuze tussen groei én bladvorming of proberen te zorgen voor nageslacht met hun vruchten en zaden. We zien dat bomen door nu al veel bladverlies, wat normaliter pas eind september of oktober plaatsvindt, een probleem zullen krijgen voor voldoende vitaliteit volgend jaar! En voorheen hadden bijvoorbeeld o.a. eiken, beuken en kastanjes om de 4 à 5 jaar een ‘mastjaar’ met meer vruchten dan gemiddeld. De laatste 3 jaren is er sprake van jaarlijks een zéér overvloedige vruchtvorming, terwijl er zijn ook bomen die er niet of nauwelijks meer in slagen nog tot vruchtvorming te komen.

Blessen van Bomen in het park
Door de genoemde omstandigheden, maar óók door de zeer natte periode 2 jaar geleden, hebben helaas meerdere bomen al het loodje gelegd. De groep beuken achter in de hoek van de ezelweide en ook de tulpenboom zijn voorzien van een rode stip, we noemen dat ‘blessen’. Daarmee weet de uitvoerder welke bomen binnenkort gekapt mogen worden. De oppervlakkig wortelende beuken hebben lang in het water gestaan wat ongetwijfeld wortelrot heeft veroorzaakt. (Je ziet dat niet, maar ondergronds is het een ramp).

En door het verdwijnen van de enorme esdoorns die ervoor stonden en een ‘bescherming’ tegen de zon vormden, kwamen ze in de volle zon te staan. En daar kan een beuk niet tegen, met zonnebrand en forse schorsbeschadiging tot gevolg. Schimmelgroei deed de rest. We konden de dikke, zwarte ‘wortels’ (myceliumdraden) van de honingzwam uit de aangetaste boom plukken. Die draden worden ook wel de ‘schoenveters van de boswachter’ genoemd.

Maar zoals we weten: ‘dood doet leven’. Afgelopen zomer had een bonte specht een nest in een van die beuken en nu vonden we mooie schilderijtjes van de letterzetter die er zijn gangetjes onder de schors als een kunstwerk had gegraven.

We hadden een mooi en leerzame wandeling.

Leo Schutter, Bomenwerkgroep IVN