De grootoorvleermuis: stille jager van bos en tuin

Help mee met het onderzoek naar de grootoorvleermuis in Geldrop-Mierlo!
De gemeente wil een inventarisatie houden van de aanwezige vleermuizen. Hierbij ligt de focus op de verspreiding van de grootoorvleermuis, ten einde rekening te houden met diens belangrijke leefgebieden. Verzoek aan bewoners om deze soort te monitoren. Lees hieronder hoe en waar je (sporen van) ze mogelijk kunt waarnemen.  In de bibliotheek is desgewenst een batdetector te leen.

Van zolder tot nestkast
Wie ’s avonds door een park, bosrand of oude tuin loopt, kan zomaar een bijzondere nachtelijke bewoner tegenkomen: de gewone grootoorvleermuis (Plecotus auritus). Zoals de naam al doet vermoeden, vallen vooral zijn enorme oren op. De soort is ongeveer 5,5 centimeter groot en heeft een spanwijdte van circa 24 tot 28,5 centimeter. Overdag rust hij vaak op rustige plekken, zoals op grote zolders van oude gebouwen, in ongebruikte schuren, nest- of vleermuiskasten.

Wat ritselt in het struik- (of boom)gewas? Prooien vangen op gehoor
De gewone grootoorvleermuis komt verspreid over vrijwel heel Nederland voor, maar nergens in grote aantallen. Hij is sterk gebonden aan bomen en kleinschalige landschappen. Bosranden, parken, tuinen, boomgaarden en gebieden met oude bomen zijn belangrijke leef- en foerageergebieden. In de duisternis vliegt de vleermuis langzaam en wendbaar door de vegetatie, waar insecten van bladeren of uit de lucht worden gegrepen. Soms landt hij op de grond om een prooi uit het gras te pakken. Op het menu staan onder andere motten, kevers, langpootmuggen en oorwormen. Bijzonder is dat de grootoorvleermuis prooien vooral opspoort door te luisteren naar de geluiden die ze maken.

‘Kruimels’ en glitterpoep: sporen
Als de grootoorvleermuis genoeg prooien gevangen heeft, neemt hij deze mee naar zijn favoriete plek om ze op te peuzelen, vaak aan een balk onder een afdak, op een zolder of aan een tak van een solitaire boom. Op zo’n vraatplek blijven vaak vleugels van insecten achter, zoals de vleugels van motten of libellen. Ook laten ze kleine langwerpige keuteltjes achter die, glinsteren door de insectenresten: de zogenaamde glitterpoep.

Zo kun je helpen inventariseren
Zie je in of rond je huis plekken met insectenvleugels of glitterpoep? Heb je een afdak of een grote solitaire boom in jouw tuin, of een grote open zolder, dan zijn dat goede plekken om op zoek te gaan. Via grootoorvleermuis kun je doorgeven welke sporen je hebt gevonden en waar.

Dit doe je door een formulier in te vullen waarin je toestemming geeft dat de locatie gedeeld mag worden met adviesbureau Sweco. Maak bij een waarneming liefst een foto van de vleermuis of de omgeving waarin deze is aangetroffen. Dit kan helpen om de waarneming te beoordelen en vast te leggen. Geef de waarneming vervolgens, samen met de locatie, datum en eventuele bijzonderheden, door aan de gemeente. Je vragen mag je mailen naar samenduurzaam@geldrop-mierlo.nl.

Liever op zoek met een batdetector?
De grootoorvleermuis is met een Magenta Bat5 te beluisteren. Deze detector, te leen in de bibliotheek (Meet-o-theek) in Geldrop, vangt de ultrasone geluiden van vleermuizen op en maakt ze hoorbaar. Omdat de echolocatiegeluiden van de grootoorvleermuis erg zacht zijn, is de kans op waarneming kleiner dan bij luid roepende soorten. Zet de detector om te beginnen op 45 kHz en luister of je vleermuisgeluiden oppikt.

Patrick Luyt en Liesbeth Dirkse,
Werkgroep Duurzaamheid

De foto is van Wil van Tongerlo, de tekening van Liesbeth Dirkse.