Van speelplek tot leerplek: hoe Miranda kinderen laat groeien met het voedselbos
In deze reeks artikelen over voedseleducatie binnen IVN spreken we bevlogen vrijwilligers die zich inzetten voor het thema voedsel. Want hoewel veel mensen bij IVN niet gelijk aan voedseleducatie denken, is dat een belangrijk onderdeel van natuureducatie. Deze keer gingen we op bezoek bij Miranda de Ruijter. Zij combineert haar werk bij een gezondheidsorganisatie met haar passie voor natuur, voedsel en educatie.
Een groene missie in de wijk
Miranda begon als lid bij IVN Vecht en Plassen, waar ze vooral veel genoot van alle natuuractiviteiten. Na een verhuizing stapte ze over naar IVN Heuvelrug en Kromme Rijn, waar ze een tijd penningmeester was. Ook heeft ze een bijzondere rol in het voedselbos in haar wijk in Zeist; ’t Volle Bos. En soms komt alles samen.
Sinds 2023 is Miranda beheerder van het voedselbos: een groen gebied van zo’n 500 m², vol eetbare bomen, struiken en planten. Midden in een diverse wijk vormt het park – en daarmee het voedselbos – een gedeelde tuin voor veel bewoners. Samen met mede-vrijwilligers zorgt zij voor het onderhoud én voor een plek waar natuur en ontmoeting samenkomen.
Voedselbos als klaslokaal
Voor Miranda is het voedselbos veel meer dan een verzameling planten. Het is een plek waar kinderen leren waar voedsel vandaan komt. “Kinderen moeten ontdekken dat eten niet uit de fabriek komt, maar groeit in de natuur,” vertelt ze. “Van zaaien tot bloeien en oogsten – dat hele proces wil ik ze laten ervaren.”
Juist die voedseleducatie staat centraal in alles wat ze organiseert. Kinderen leren niet alleen over planten, maar ook over respect voor de natuur. Dat betekent ook aandacht voor gedrag: afval opruimen, zorgvuldig omgaan met planten en begrijpen dat je onderdeel bent van de omgeving.
Spelenderwijs leren tijdens activiteiten
Miranda’s kracht zit in haar creatieve manier van educatie. Tijdens activiteiten in het voedselbos en het park brengt ze natuur en voedsel tot leven.
Zo organiseerde ze tijdens het Groen Doet Goed festival onder andere:
- Een proeverij waarbij kinderen blind bessen en frambozen leerden herkennen
- Het maken van eigen limonade met kruiden zoals munt en melisse
- Een speurtocht waarbij kinderen letters verzamelden bij planten en zo samen het woord “fruitoogst” vormden
- Het bereiden van gerechten zoals bessentaart of gepofte aardappelen
Ook tijdens buurtactiviteiten koppelt ze natuur aan voeding. Bij het buurtfeest bijvoorbeeld stond het thema “Waarom wieden we geen onkruid?” centraal. Kinderen ontdekten dat zogenaamd onkruid juist eetbaar kan zijn door brandnetelthee en pesto van zevenblad te maken.
“Zo leren ze dat alles een functie heeft in de natuur,” zegt Miranda.
Van speeltuin naar groene ontmoetingsplek
Toen IVN samen met Jantje Beton het park opknapte, greep Miranda de kans om voedseleducatie zichtbaar te maken. Tijdens deze herinrichting organiseerde ze vanuit IVN diverse activiteiten in het voedselbos:
- Kinderen maakten zaadbommen
- Ze knutselden bijenbakstenen van klei
- Er waren proeverijen en workshops rond eetbare planten
Door deze activiteiten werd de speeltuin niet alleen een plek om te spelen, maar ook om te ontdekken en te leren. Kinderen kwamen in aanraking met biodiversiteit, voedselproductie en duurzaamheid – op een manier die bij hen past: spelenderwijs.
Verbinding in de buurt
Het voedselbos heeft een belangrijke sociale functie. Het brengt mensen samen, ongeacht achtergrond. Toch blijft het een uitdaging om alle bewoners te bereiken. Miranda en haar team proberen dit via scholen, evenementen en samenwerking met welzijnsorganisaties. “Dit doen we niet alleen,” benadrukt ze. “Samenwerking met de buurt, IVN en partners is essentieel. Samen kunnen we veel meer bereiken.” Dat het werkt, merkt ze dagelijks. Kinderen nemen hun ouders mee naar het voedselbos en vertellen trots over wat ze geleerd hebben. Zoals het meisje dat “haar” boom een heel jaar volgde en deze enthousiast liet zien aan haar moeder.
Een plek om te groeien
Het voedselbos is nog jong – pas in 2022 begon Miranda er actief – maar begint inmiddels volop vruchten af te werpen. Letterlijk en figuurlijk. Waar eerst nog weinig te oogsten was, groeien nu bessen, aardbeien en rabarber. Het beheer gebeurt volgens principes van permacultuur: met vaste planten, zonder bestrijdingsmiddelen en met respect voor natuurlijke processen. Buurtbewoners mogen zelf oogsten, waardoor het voedselbos echt van iedereen wordt. Voor Miranda zelf is het ook een persoonlijke plek: “Het is mijn tuin. Ik heb er thuis geen, dus dit is waar ik tot rust kom.”
De kracht van beleven
Wat Miranda doet, laat zien hoe belangrijk het is om kinderen al op jonge leeftijd te betrekken bij natuur en voeding. Door te proeven, voelen en ontdekken leren kinderen over gezond eten en ontstaat er meer liefde voor de natuur.
Heb jij interesse in voedseleducatie?
Heb jij affiniteit met voedsel en educatie voor kinderen? Neem dan contact op met Lisa Verbruggen. Zij denkt graag met je mee over hoe jij, of hoe jullie afdeling met voedseleducatie aan de slag kan! Of je nu graag met kinderen werkt, een moestuin onderhoudt, activiteiten organiseert of liever achter de schermen meedenkt: er zijn veel manieren om bij te dragen! L.verbruggen@ivn.nl.
Dit artikel is onderdeel van een reeks interviews over voedseleducatie binnen IVN en wordt mede mogelijk gemaakt door Jong Leren Eten. Benieuwd naar meer verhalen? Je vindt ze hier.
