Twee personen bij een tafel met fastfood, één houdt een hamburger vast met handschoenen aan. Gezondheid

Brugklassers ontdekken de échte ingrediënten van een hamburger

Noord-Brabant 30 april 2026

Wanneer brugklassers van het Metameer in Boxmeer de klas binnenstappen, valt het meteen op: midden op de vloer ligt een grote Schijf van Vijf. De leerlingen gaan in groepjes zitten en wachten nieuwsgierig af op hun les van. Ze mogen vandaag, samen met Martien Bos van het Smaakcentrum, een hamburger ontleden! 

Eetgewoonten en de Schijf van Vijf

Wat eten we allemaal? Wat zegt de Schijf van Vijf hierover? En wat heeft je lichaam nodig? Diëtiste Anniek neemt de leerlingen mee in de basis van verschillende voedselproducten.

De klas vertelt wat ze in de ochtend ontbijten. ‘Ik eet altijd drie bruine boterhammen met vlees en chocopasta’. Een andere leerling zegt: ‘Ik at yoghurt met granola’ en weer een andere klasgenoot vertelt: ‘ik eet vaak een peperkoek in de ochtend’. Als Anniek vraagt wat ze zouden eten als ze álle geld van de wereld hadden, schiet hun fantasie los: een panini met mozzarella, noedels, carpaccio, een grote smoothie en een volledig buffet komen voorbij.

De jongeren mogen vervolgens verschillende voedingsmiddelen in het juiste vak binnen de Schijf van Vijf plaatsen. Dat blijkt af en toe lastig te zijn, want een product kan soms in verschillende categorieën vallen of zelfs buiten de Schijf van Vijf vallen.

Ontleden van een hamburger

Na een korte pauze keren de leerlingen terug naar de klas. Ze worden begroet door een bekende geur: een hamburger! Sommige lachen zenuwachtig, anderen kijken licht verbaasd dat er écht een hamburger in de klas is. Martien start de les met wat geschiedenis en de vraag: ‘Wist je dat er per dag wereldwijd 17 miljoen van deze hamburgers worden verkocht?’ Van de miljoenen burgers mogen de leerlingen er vandaag één ontleden.

Bij ieder ingrediënt staan ze even stil. Martien laat zien dat het fastfoodbroodje veel dikker is en vertelt: ‘Dit komt doordat er verstevigingsmiddelen en suiker zijn toegevoegd. Daardoor blijft het langer houdbaar en ziet het er aantrekkelijker uit.’ Wanneer ze bij de “patty”, oftewel de burger, komen vertelt Martien: ‘aan de burger is extra vet toegevoegd. Zo blijft het sappig en voorkomt het bacteriegroei.’

Daarna gaat de aandacht naar de kaas. ‘Ik vind de kaas altijd op plastic lijken,’ roept een leerling, wat zorgt voor een lachende reactie van de klas. Ook de frietjes worden niet vergeten. Martien legt uit dat ook daarin – net als in het broodje, de burger en de saus – suiker zit, ondanks de strengere Europese regels.

Impact op de leerlingen

Aan het eind van de les lopen de reacties uiteen. Van ‘ik blijf het toch lekker vinden’ tot ‘ik hoef nooit meer zo’n burger’. Martien: ‘Uiteindelijk hoeven de leerlingen niks te doen met deze informatie. We willen alleen laten zien wat ze écht eten, zodat ze zelf betere keuzes over eten en drinken kunnen maken.’

Vanuit het Smaakcentrum bieden ze een brede leservaring aan zodat leerlingen deze bewuste voedingskeuzes kunnen maken. ‘De jongeren bezoeken een bedrijf in de voedingsindustrie en gaan langs bij een (klasse)boer. Zo zien en leren ze over de verschillende processen van voeding.’ Dit sluit ook aan bij het doel van Voedselwijs Voortgezet Onderwijs. De interactieve lessen en bezoeken openen gesprekken, zetten leerlingen aan het denken en maken begrijpelijk en tastbaar waar voeding vandaag komt en wat erin zit.

Zelf ontdekken wat Voedselwijs voor jouw VO-school kan bieden?

Met Voedselwijs Voortgezet Onderwijs laat je jouw leerlingen zelf ervaren en leren over gezonde en duurzame voeding en hoe dit wordt geproduceerd. Van gastlessen met een kok of moestuincoach tot op excursie gaan naar een Klasseboer.

Vind alle smaken hier

Regio Deal ‘t Goeie Leven

Dit project is mede mogelijk gemaakt door Regio Deal ‘t Goeie Leven. Een meerjarige samenwerking tussen het Rijk en regio Noordoost-Brabant om te investeren in een goede toekomst voor Noordoost-Brabant. De focus ligt op het versterken van de brede welvaart. Of, zoals wij hier zeggen: ’t Goeie leven. Daarom is er financiering beschikbaar voor de gastdocenten en excursielocaties om deze lessen te verzorgen.

Voedselwijs Voortgezet Onderwijs is een initiatief van IVN Natuureducatie en is mogelijk gemaakt door:

Logo's van ’t Goeie Leven, Provincie Noord-Brabant en een groene appel op een vork.

Deel deze pagina