Paddenstoelen herkennen: ontdek soorten met de gratis zoekkaart

Paddenstoelen zijn misschien wel de meest mysterieuze bewoners van het bos. In de herfst schieten ze letterlijk uit de grond: van opvallende vliegenzwammen tot kleine soorten die je pas ziet als je door je knieën gaat en goed om je heen kijkt. Maar hoe weet je eigenlijk welke paddenstoel je hebt gevonden? Op deze pagina lees je alles over paddenstoelen zoeken en ze herkennen.

Met de gratis IVN Zoekkaart Paddenstoelen leer je eenvoudig de meest voorkomende soorten herkennen tijdens een wandeling in de natuur.

Grote paddenstoel met rode hoed en witte stippen in gras en herfstbladeren.

Paddenstoelen zoeken in Nederland

Paddenstoelen zoeken is een leuke activiteit voor jong en oud. Je vindt ze in bossen, parken en natuurgebieden, vaak op plekken waar veel vocht en dood hout aanwezig is. Vooral in de herfst is er van alles te ontdekken.

Nederland kent duizenden soorten paddenstoelen. Sommige groeien op de bosbodem, andere leven op boomstammen of tussen afgevallen bladeren. Misschien kom je wel een vliegenzwam tegen, een elfenbankje op een boomstam of een grote parasolzwam langs het bospad. Juist die variatie maakt het zoeken naar paddenstoelen zo interessant.

Bekijk alle IVN paddenstoelexcursies

Hoe herken je een paddenstoel?

Wie verschillende soorten paddenstoelen wil herkennen, hoeft niet direct alle namen uit zijn hoofd te leren. Het begint met goed kijken.

Let bijvoorbeeld op:

  • De vorm en kleur van de hoed
  • De steel
  • De onderkant van de paddenstoel (plaatjes, buisjes of stekels) (Tip: neem een klein spiegeltje mee)
  • De plek waar de paddenstoel groeit
  • Of de soort alleen staat of juist in groepen voorkomt

Met deze kenmerken kun je veel voorkomende paddenstoelen al verrassend goed van elkaar onderscheiden. De zoekkaart helpt je stap voor stap op weg.

Paddenstoelen groeien op een vochtige boomstronk, omringd door bladeren en mos.

Wat is een paddenstoel eigenlijk precies?

Wat wij zien als een paddenstoel is eigenlijk maar een klein deel van een veel groter organisme. Onder de grond bevindt zich een netwerk van schimmeldraden, het mycelium. Wist je dat paddenstoelen eigenlijk het zichtbare deel zijn van een veel groter netwerk onder de grond? Een paddenstoel is het vruchtlichaam van een schimmel.

Het grootste deel van die schimmel leeft onzichtbaar onder de grond of onder boomschors, als een netwerk van fijne draden. Vanuit dat netwerk ontstaan bovengrondse structuren: de paddenstoelen die wij zien. Je kunt ze vergelijken met de vruchten van een appelboom, alleen blijft de ‘boom’ in dit geval verborgen.

Het schimmelnetwerk: het grootste organisme van de wereld

Het grootste organisme van de wereld is zelfs een schimmelnetwerk, dus niet die blauwe vinvis van 30 meter lang! Deze zwamvlok van de sombere honingzwam in de Blue Mountains in Oregon groeit ondergronds als één enorm netwerk en is zo groot als zo’n 2.000 voetbalvelden. De leeftijd wordt geschat op minimaal 2400 jaar, mogelijk zelfs enkele duizenden jaren ouder.

Daarnaast spelen paddenstoelen een belangrijke rol in de natuur. Ze breken dode bladeren, takken en bomen af en zorgen ervoor dat voedingsstoffen opnieuw beschikbaar komen voor planten en dieren.

Witte paddenstoelen groeien op de bast van een boom, tegen een vervaagde groene achtergrond.