Bollen en knollen

bol                                         

Afbeelding doorsnede bol  NME Den Haag                             

knol

Afbeelding doorsnede knol Kennisakker

De meeste vroege voorjaarsbloemen zijn bollen of knollen. Het voedsel zit in de bol en knol. Ze hebben dus geen wortels nodig voor hun voedsel. Echter voor hun waterbehoefte maken ook bol- en knolgewassen gebruik van wortels. Hun wortelstelsel is alleen niet zo groot als bij veel andere planten.

Bij de eerste zonnestralen schieten ze al snel uit de grond. Lang voordat de planten met wortelstok in bloei komen op een enkele plant na zoals de Winteraconiet deze heeft een verdikte wortelstok en bloeit al vroeg in het voorjaar.

Als je een bol en knol doormidden snijdt kun je goed zien wat het verschil is. Een bol, bijvoorbeeld een Narcis of een Tulp bestaat uit allerlei laagjes. Als je goed kijkt is de hele plant al zichtbaar ;de bladeren en de steel zijn al in de bol gevormd. Het reservevoedsel zit opgeslagen in de bladeren, ook wel rokken of de schubben genoemd. Nog voordat de plant boven de grond uitkomt, hebben zich in de bol al de steel, de bladeren en de bloem gevormd. Bij een knol zit het reservevoedsel in de knol zelf in de vlezige wortel (wortelknollen) zoals bij Speenkruid en de Dahlia of de stengel (stengelknollen) zoals bij de Krokus en de Aardappel.

Uit de knol groeit vervolgens de steel en al snel worden de bladeren en bloem gevormd. Voorbeelden van knollen zijn: De Krokus maar ook de Aardappel is een voorbeeld van een knolgewas.

Samengevat:

Bollen: Een bol is eigenlijk een in elkaar geschoven plantje Een bol bestaat uit allerlei lagen (rokken) Het voedsel zit opgeslagen in de deze ondergrondse bladeren/rokken. Als je goed kijkt zie je dat het complete plantje zich al in de bol heeft gevormd. voorbeelden hiervan zijn Hyacinten, Narcissen, Blauwe druiven, Tulpen, Alliums.

Knollen: Hierbij zit het voedsel opgeslagen in de vlezige wortel of stengel voorbeelden hiervan zijn Krokussen, Dahlia`s.

Veel knolgewassen kunnen we eten. Ze kenmerken zich doordat ze onder de grond groeien. Hun wortel of het verdikte deel van de wortel is eetbaar.( o.a.

Radijs, Gember, Pastinaak, Aardappel)

bol en knolEen jaarlijks terugkerende activiteit die ik als leerkracht in het voorjaar met de kinderen doe is het verschil uitleggen tussen bollen en knollen. Daarna volgt er een practicum lesje door ze een bol (ui) en een knol (aardappel) doormidden te laten snijden en ze zodoende zelf de verschillen kunnen ervaren/zien. Daarnaast gaan we tijdens een wandeling op zoek naar voorjaarsbloemen in de natuur. Bij de lokale bloemenwinkel brengen we ook altijd een bezoekje. Hier staan in deze periode van het jaar veel voorjaarsbloemen bij elkaar. Met foto’s en de namen van de bollen op zak gaan de kinderen op zoek in de winkel, zo leren ze de bekendste voorjaarsbloemen bij naam. Tot slot gaan alle kinderen naar huis met een eigen voorjaarsbloem die ze zelf mogen verzorgen en ze het wonder van de natuur van dichtbij kunnen zien.

bol en knolMarjolein van Oosten