Blog 26 – Merlin en Birdnet
Merlin en Birdnet, het vangen van vogelgeluiden.
De meeste natuurliefhebbers zullen al bekend zijn met Apps op je telefoon waarmee je soorten aan de hand van een foto kunt determineren. Obsidentify is daarvan de meest gebruikte. Inmiddels zijn er ook Apps die vogelgeluiden kunnen detecteren. Wat een vooruitgang in de “Citizen Science” (burgerwetenschap)! Iedereen kan waarnemingen invoeren, bijvoorbeeld op de website waarneming.nl. Hierdoor kan een steeds beter beeld worden verkregen van de toestand van onze dieren- en plantenwereld.
Het is wél heel belangrijk dat de waarnemingen worden gevalideerd. Daarom zijn er naast de amateurs die gegevens invoeren, ook veel deskundigen betrokken bij de determinatie-Apps. Zij corrigeren eventuele onjuiste data. Zo “leert” de App en verbetert hij zichzelf. Deskundigen zijn daarna natuurlijk ook nodig om al deze gegevens goed te analyseren.
“Merlin” is een App om vogelgeluiden te detecteren. Mijn ervaring met deze App is dat je vogels nog beter leert kennen. Zo had ik nog nooit een Bonte vliegenvanger gezien of gehoord. Tijdens een wandeling in Drenthe zette ik Merlin een paar minuten aan, hierdoor leerde ik het geluid van deze vogel en even later zag ik hem in de boom zitten. Het hoge geluid van een Goudhaantje pakt de App nog op, mijn senior-oren doen dat al lang niet meer. De App geeft ook plaatjes bij elke vogel die hij heeft gehoord. Dat maakt het helemaal makkelijk.
Ik heb twee zoons met technische aanleg dus toen ik twee jaar geleden vertelde dat ik het jammer vond dat ik de App niet lang aan kon laten staan (dan blokkeert mijn mobiel), ging de jongste daar gretig op in: hij wilde proberen een detector zelf te bouwen. Binnen de kortste keren hing er een ontvanger aan zijn gevel, naast de fijnstof-detector die hij ook zelf had gebouwd (ze zijn ook kant en klaar te koop). Met wat software en een koppeling naar “Birdnet”, kreeg ik al gauw een overzicht van de vogels in zijn buurt. Nu heeft mijn zoon geen speciale kennis van vogels, dus ik kreeg vragen als. “Kolgans, kan die hier in de buurt zitten of overvliegen?” en “Bosuil? Hier in de polder?”
Hmmm, Bosuil? Door zelf mee te luisteren, ontdekte hij dat Birdnet steeds een Bosuil meldde als er een vliegtuig over vloog! Ook mechanische geluiden kunnen dus een heel verkeerd resultaat geven. En wat dacht je van een zanglijster met allerlei imitaties van andere vogels in zijn zang? Zo had ik zelf een keer het geluid van een Scholekster in het bos. Door deze fouten eruit te halen, wordt de App dus steeds beter.
Mijn zoon vindt het inmiddels ook leuk om naar vogels te luisteren, een mooie bijvangst van de techniek. En ikzelf? Ik gebruik Merlin en Obsidentify inmiddels veelvuldig tijdens elke wandeling. Zo ben ik ongemerkt, al ontspannend in de natuur, verdorie toch weer een beetje verslaafd geraakt aan mijn mobieltje! Dat was niet de bedoeling. Maar het is een leuke verslaving, dat wel!
Joke Pruis
24 februari 2026
