Voor Ingrid de Vries, docent-onderzoeker bio-circulaire economie en projectleider van de Green Office aan de HZ University of Applied Sciences, kwam het programma Buitenkans precies op het juiste moment. Ze zet zich al langere tijd in voor vergroening, biodiversiteit en duurzaamheid op de campus, maar ervaarde pas recent hoe natuur direct bijdraagt aan het welzijn van de studenten. ‘De studenten die een opdracht in het groen kwamen doen, zag ik helemaal opknappen. Dat heeft me echt verrast.’
Via HZ Nexus, de verbinding tussen de hogeschool en externe partners, werd Ingrid betrokken bij Buitenkans. ‘Mijn collega zei direct: dit sluit precies aan bij waar jij mee bezig bent en kan het ook versterken,’ vertelt Ingrid. ‘Via studentendecanen en -psychologen kreeg ik al vaker de vraag of ik iets kon betekenen voor studenten die bijvoorbeeld studievertraging hebben opgelopen vanwege mentale problematiek of om andere redenen moeite hadden om hun opleiding af te ronden.’ Binnen haar minoren Circulaire Economie en Going Green bood zij een aantal van deze studenten een plek aan om aan praktijkopdrachten te werken. ‘Ik zag dat ze konden landen in een veilige omgeving, waar ze zich konden verbinden met de natuur, zichzelf en anderen. Het heeft hen zelfs geholpen bij het afstuderen,’ vertelt ze met een grote glimlach.
Tijdens de natuurdriedaagse van Buitenkans ziet ze deze positieve effecten ook terug bij de groep deelnemers. ‘Studenten komen enorm bij tijdens dit weekend in de natuur. Je ziet dat iedereen zich uiteindelijk thuis voelt – zelfs de stillere introverte personen gaan verhalen delen tijdens het kampvuur.’
Meehelpen in voedselbossen en buurttuinen
Inmiddels hebben al vijf groepen studenten van de HZ aan het Buitenkans traject meegedaan. Na de natuurdriedaagse kregen zij de keuze uit verschillende maatschappelijke opdrachten die bijdragen aan vergroening in de regio. Ze konden bijvoorbeeld zaailingen oogsten en planten bij MeerBomenNu, meewerken in de community garden CitySeeds Middelburg of het voedselbos Oest, of ervaring opdoen bij Tuinderij Plantalia. Zo leren ze hoe je groenten kunt verbouwen op een ecologische manier, het belang van inheemse soorten en hoe je op een eenvoudige manier bij kan dragen aan het planten van meer bomen in je omgeving. Studenten kregen ook een deel van de oogst mee naar huis en een aantal zaailingen zijn zelfs op de campus van de HZ geplant. ‘Ze ontwikkelen echt affiniteit met de natuur. Ze leren erover, gaan het waarderen en merken zelf hoe goed het hen doet,’ zegt Ingrid.
Vrijwillig terugkomen
Wat Ingrid opvalt, is dat een aantal studenten zelfs na hun verplichte uren nog terugkomen naar het voedselbos, de tuinderij of de wekelijkse tuinsessies bij de HZ. ‘Deze tuinsessies organiseren we samen met moestuincoach Eva van Gameren. Laatst hebben we een schooltuinthee gemaakt, met kruiden geoogst door studenten van de HZ en verschillende basisscholen. Ook hebben we, net zoals tijdens de Buitenkans natuurdriedaagse, creatieve opdrachten gedaan zoals insecten tekenen.’
Van project naar onderwijsaanbod
Inmiddels heeft HZ Buitenkans structureel opgenomen binnen HZ Explore, een onderwijsprogramma waarin studenten studiepunten kunnen behalen met maatschappelijke en persoonlijke ontwikkelingsactiviteiten. Binnen het aanbod staat Buitenkans bekend als het pakket ‘Nature Days’.
De leerdoelen van HZ Explore zijn gebaseerd op vijf dimensies van de Inner Development Goals (IDG’s): zijn, denken, verbinden, samenwerken en handelen. Buitenkans past volgens Ingrid het beste bij de leerdoelen ‘Innerlijk kompas’ en ‘Optimisme’. In de natuur worden studenten uit de dagelijkse versnelling gehaald. Er ontstaat ruimte voor het stellen van persoonlijke doelen en het opbouwen van gezonde routines om bij te kunnen dragen aan zinvolle verandering.
Ingrid ziet ook uitdagingen: ‘Ik vraag mij af of we wel de studenten bereiken die het meeste baat zouden hebben bij het programma. Inmiddels zijn studentendecanen en studentenpsychologen wel goed op de hoogte van Buitenkans en sturen zij studenten door, die misschien uit zichzelf niet bij dit programma waren gekomen.’ Ook liep zij in de opzet en uitvoer van het programma tegen praktische uitdagingen aan. Zo bleek het afstemmen van het programma op de roosters van studenten en het behouden van voldoende deelnemers soms ingewikkeld. Toch overheerst bij Ingrid het enthousiasme: ‘Ik geloof hier enorm in. Het is zo hard nodig.’
‘Ga gewoon naar buiten met je studenten’
Naar buiten gaan: dat is het advies van Ingrid aan andere onderwijsprofessionals. ‘Al is het maar even, verbonden aan een korte opdracht, workshop of brainstormsessie. Of doe gewoon je hele les buiten – weg met de PowerPoints! Je zult zien hoe leuk en leerzaam het is en hoe goed de materie blijft hangen.’
