Twee kinderen in winterjassen zitten op een bank in een bosrijke omgeving.

Regen? Kou? Ruim duizend opvanglocaties kiezen deze winter toch voor buitenspelen

Kinderopvang 2 januari 2026

Terwijl regen, kou en schermpjes veel kinderen binnenhouden, kiezen meer dan duizend kinderopvanglocaties in Nederland bewust voor buitenspelen in de winter. Met de campagne ‘Hartje Winter’ laten IVN Natuureducatie en kinderopvangorganisatie Humankind zien dat buiten zijn in alle seizoenen belangrijk is voor de gezondheid en de ontwikkeling van kinderen. Vanaf maandag 5 januari doen verspreid over het hele land kinderdagverblijven en bso-locaties mee. Het buitenspeelprogramma duurt drie weken.

Goed voor immuunsysteem

Dat buitenspelen kinderen gezonder maakt, werd eerder dit jaar aangetoond in Finland. Daar daalde het aantal astmapatiënten de afgelopen jaren spectaculair nadat buitenspelen in de natuur in 2008 als nationaal beleid werd ingevoerd. De reden: bij buitenspelen worden kinderen blootgesteld aan allerlei schimmels en bacteriën die in de aarde en op planten en dieren voorkomen. Dat maakt hun immuunsysteem weerbaarder. Juist in de eerste duizend dagen van hun leven wordt dit opgebouwd.

‘Ook in de winter hebben kinderen die dosis buitenlucht nodig’, zegt Marijke Koekkoek, directeur Pedagogiek en Kwaliteit van Humankind. ‘Het zorgt voor meer energie, beter slapen en helpt om weerstand op te bouwen tegen verkoudheid en andere winterse kwaaltjes.’

Tegenwicht voor schermtijd

Toch spelen kinderen in de winter gemiddeld minder buiten dan in de zomer. Ook algemene cijfers laten een daling zien: tussen 2022 en 2024 nam de gemiddelde buitenspeeltijd met 2,5 uur per week af. Tegelijkertijd ligt het schermgebruik onder jonge kinderen de laatste jaren consequent hoger dan aanbevolen.

Kinderopvang en BSO spelen sleutelrol

Opvanglocaties hebben een cruciale rol bij het buitenspelen. Voor veel kinderen vindt een groot deel van hun totale buitenspeeltijd plaats op school en in de opvang.
‘Wat kinderen bij de opvang leren, vormt hun gewoontes. Als buitenspelen ook in de winter vanzelfsprekend wordt, nemen ze dat mee voor de rest van hun leven,’ zegt Marc Veekamp, projectleider bij IVN. ‘Met Hartje Winter laten we zien: regen en kou zijn geen reden om binnen te blijven. Contact met de natuur is in ieder seizoen waardevol en gezond.’

Twee meisjes buiten in jassen kijken door kartonnen kijkers, lachend in de zon.

Handige tips

Het programma biedt handige materialen zoals activiteitenbladen, luisterverhalen en praktische doe-tips. Ouders, bso’s en kinderopvangorganisaties kunnen daarmee direct aan de slag. Veekamp: ‘Denk bijvoorbeeld aan modderpret, winterse speurtochten en creatieve buitenactiviteiten. De boodschap is: naar buiten gaan is leuk.’

Persoon in winterjas en -handschoenen houdt een rood gebreid hart vast. Tekst:

Doe mee met Hartje Winter

Op deze pagina vind je alles wat je nodig hebt om mee te doen: activiteitenbladen om te downloaden, luisterverhalen, praktische doe-tips én een campagnetoolkit waarmee je Hartje Winter eenvoudig kunt delen met collega’s en ouders. Speciaal ontwikkeld voor kinderen van 2 tot 12 jaar, zodat zij de natuur in hartje winter kunnen beleven.

Bekijk tips & inspiratie

Kinderen planten een boom in een modderige tuin met een houten hek en bakstenen muur op de achtergrond.

6x waarom buitenspelen goed is

Wist je dat buitenspelen in de winter meerdere voordelen heeft? In deze blog zetten we 6 redenen op een rijtje die uitleggen waarom buitenspelen in de winter zo goed is. Van leren samenwerken tot meer creativiteit, en van betere weerstand tot meer vitamine D.

Ontdek de voordelen

Kind ingepakt in grijze sjaal en muts met rode wanten, in een winterse omgeving.

28 jan: Conferentie Kind & Natuur

Tip! Op 28 januari organiseren IVN en Humankind de Conferentie Kind & Natuur voor professionals in het primair onderwijs en de kinderopvang. Een van de sprekers is Hermelijn Smits, onderzoeker aan het LUMC. Zij doet onderzoek naar hoe microben in de natuur het afweersysteem van kinderen beïnvloeden.

Meer info & aanmelden