Amfibieën en reptielen
Amfibieën en reptielen
Alles wat je wil weten over de paddentrek in februari
Eind februari start doorgaans in Nederland de paddentrek: een indrukwekkend natuurverschijnsel waarbij padden, kikkers en salamanders uit hun winterrust ontwaken en massaal richting hun voortplantingswater trekken.
Voor natuurliefhebbers is de paddentrek in februari een jaarlijks hoogtepunt, maar voor de dieren zelf is het een riskante onderneming. Daarom is het handig om te weten wat er precies gebeurt en hoe wij mensen kunnen bijdragen aan een veilige trek.
Wat is de paddentrek in februari?
De paddentrek die eind februari start, is hét moment waarop amfibieën hun winterrustplaatsen verlaten. Dat doen zij zodra de nachten vochtig worden en de temperatuur stijgt naar zo’n 6–8°C. Hun sterke instinct trekt hen naar de wateren waar ze ooit geboren zijn. Ze leggen zelfs dezelfde route af. Vaak dwars door tuinen, bermen en woonwijken heen. Daarbij moeten ze ook drukke wegen oversteken.
Wanneer padden bij hun water aanbeland zijn, is het tijd voor de voortplanting. De mannen gooien hun stembanden in de strijd en roepen met z’n allen luid om een vrouw te lokken. Sommige mannen zijn tijdens de trek al niet te houden. Zij klimmen, wanneer ze een vrouw tegenkomen, op haar rug en laten haar niet meer los. Dat heet de amplexus.
Wat maakt de paddentrek gevaarlijk voor padden?
Hoewel de paddentrek eind februari al duizenden jaren plaatsvindt, wordt de reis steeds gevaarlijker. Onze moderne leefomgeving vormt diverse bedreigingen:
- Het verkeer: Jaarlijks komen grote aantallen padden om het leven tijdens het oversteken.
- Gebrek aan schuilplekken: Strakke tuinen zonder groen maken het moeilijk voor amfibieën om te rusten.
- Versnippering van leefgebieden: Door bebouwing worden routes langer en riskanter.
- Droogte en warmere winters: Onvoorspelbare temperaturen zorgen voor vroege of onderbroken trekbewegingen.
Gelukkig helpen tal van vrijwilligers bij IVN-afdelingen en andere natuurorganisaties padden een handje om hun trek veilig voort te zetten. Ook steeds meer gemeenten zetten zich in voor de pad. Ze plaatsen paddentrappen zodat padden die in putten vallen zelf weer omhoog kunnen klimmen.
Maar ook in je eigen omgeving kun je een waardevolle bijdrage leveren.
Hoe kun je helpen tijdens de paddentrek in februari?
1. Plaats een poel in je tuin of op je school of
Een poel of vijver in je tuin is een veilige voortplantingsplek voor padden en andere amfibieën. Ga voor het kant-en-klare Tuiny plantenpakket. Daarmee creëer je super makkelijk een natuurlijke poel van 2 m² in je tuin. Ook voor scholen zijn er handige pakketten, zoals de Tiny Poel. Die plantte basisschool Startpunt International op hun plein.
2. Zorg voor schuilplekken
Padden houden van vochtige, donkere plekken. Daar rusten ze overdag tijdens de trek. Denk aan takkenrillen, hopen met bladeren, dichte struiken en rommelhoekjes. Plekken waar de natuur z’n gang mag gaan.
3. Plant biologische planten en vermijd bestrijdingsmiddelen
Slakkenkorrels en pesticiden zijn dodelijk voor amfibieën. Ga voor een gifvrije tuin met een diversiteit aan biologische planten. Dat trekt insecten aan en die insecten zijn weer voedsel voor kikkers en padden.
4. Rijd voorzichtig op (bekende) paddentrekwegen
Op sommige plekken in Nederland worden waarschuwingsborden langs wegen geplaatst waar padden oversteken. Daar kun je dan extra rustig rijden.
Jouw liefde voor de natuur doorgeven?
Dat kan! Steun IVN met jouw tijd of gift en draag bij aan mooie natuurprojecten, zoals Pad uit de Put waarbij leefgebieden van padden hersteld worden en er paddentrappen in rioolputten geplaatst worden. Tegelijkertijd laat je kinderen en volwassenen de natuur beleven. Wat past bij jou?
