(Stop de) achteruitgang van de hommel

Het is al jarenlang hommeles in (wilde)bijenland. Waarom? En: hoe kunnen wij zelf de hommels – aaibare wilde bijen – helpen te overleven ten faveure van het ecosysteem waarvan we zelf afhankelijk zijn?

40% afname sinds 2018
De cijfers zijn helder, maar ongemakkelijk: hommels verdwijnen uit ons landschap. Tijdens de laatste bijentelling werden opnieuw opvallend weinig hommels gezien. Sinds 2018 is hun aantal zelfs met circa 40 procent afgenomen.

Dat is geen opzichzelfstaand probleem, maar een optelsom van oorzaken. In de landbouw spelen neonicotinoïden (landbouwgif) nog altijd een rol. Deze bestrijdingsmiddelen tasten het immuunsysteem van bijen aan en verstoren hun voortplanting, waardoor populaties verzwakken. Tegelijkertijd zet de varroamijt druk op bijenvolken door ze vatbaarder te maken voor ziekte en instorting.

Honger en dorst
Maar misschien nog urgenter is wat er in onze directe leefomgeving gebeurt. Tuinen verharden, bermen verdwijnen en daarmee ook voedsel. Hommels zijn kieskeurig: ze hebben specifieke planten nodig zoals hondsdraf, longkruid en smeerwortel. Juist die soorten verdwijnen uit tuinen, waardoor hun leefgebied verschraalt. Verdroging versterkt dit probleem: minder bloeiende planten betekent minder nectar.

Het goede nieuws…
… is dat herstel dichtbij begint. Minder tegels en meer groen maken direct verschil. Laat een deel van de tuin verwilderen, kies voor nectarrijke planten en zorg voor bloei van het vroege voorjaar tot in de nazomer. Denk aan longkruid, smeerwortel, lavendel en klaver – aan inheemse planten. Daarnaast helpt het plaatsen van bijenhotels. Ze bieden nestgelegenheid en blijken effectief in het vergroten van populaties van wilde bijen.

Help
De afname van de hommel is geen abstract natuurprobleem, maar een signaal. Wie zijn tuin aanpast, helpt niet alleen de hommel, maar herstelt een stukje van het ecosysteem waar we zelf afhankelijk van zijn.

Een schat aan informatie vind je hier: https://bijenstichting.nl/bijvriendelijk-tuinieren/

Patrick Luyt

namens de Werkgroep Duurzaamheid

De foto is van Frans van den Boom