Vier kinderen lopen samen door een zonnig bospad, onder groene bomen.

Terrawijs’ eerste schooljaar: zonder rust geen bloei

Primair onderwijs 12 juni 2026

Op een doordeweekse middag na schooltijd loopt een kind met zijn moeder langs het raam van oprichter Tessa Hoogeland. Dit kind wilde graag nog even bij de bijen kijken. Sinds kort heeft Terrawijs een eigen bijenvolk op het schoolterrein, geregeld door een vader die imker is. Hij heeft de kinderen er al meerdere lessen over gegeven, op Jalan Jalan, maar nu ook in de schooltuin. Het kind vertelt trots: “Wat ik heb geleerd is dat bijen een tutend of kwakend geluid maken als ze een nieuwe koningin krijgen.”

Van 13 naar 30: een vliegende start

Terrawijs opende in augustus 2025 met 13 kleuters. Nu, aan het einde van het eerste schooljaar, gaan er 30 leerlingen iedere dag naar school. Tessa zegt hierover: “Het eerste schooljaar is echt voorbij gevlogen. En wat hebben we een vliegende start mogen maken!”.

“Er is ontzettend veel opgebouwd dit jaar en daarmee is het gelukt om de verschillende elementen van het Terrawijs-concept tot leven te brengen”, zegt Tessa. Een stevig en divers team is gevormd. De leerkrachten volgden de Terra Educators Course en zijn allemaal gestart met de Montessori opleiding. Terrawijs volgt de Montessori-aanpak in zowel didactiek als pedagogiek: hoe leerkrachten lesgeven en hoe ze naar de kinderen kijken. Tessa geeft aan: “We hebben duidelijke afspraken en routines neergezet. Het belangrijkste daarin: rust als basis.”

Er zijn kleine momenten die blijven hangen. Zoals elke dag blije kinderen verwelkomen in de lobby. Maar ook grote momenten van bevestiging. Het bezoek van de inspectie van het onderwijs is daar één van. Tessa vertelt hierover: “Dit was een geweldig moment, waarin ook vanuit die kant de kwaliteit van Terrawijs werd erkend”.

Muur met handafdruk-boom en kinderen ervoor, tekst "Samen Zijn Wij Terrawijs" erboven.

Ouders in actie

“De betrokkenheid en inzet van ouders is ook fantastisch”, zegt Tessa. Samen werden de eerste stappen gezet om de groene buitenruimte te realiseren. En er werd hard samengewerkt om onze ‘co-learning’ op te zetten: een plek waar ouders, buurtbewoners en experts samen leren en bouwen aan een betere wereld. Daarnaast draait de schoolvoeding op ouderkracht. Ouders komen per toerbeurt koken in de schoolkeuken. De logistiek heeft nog wel zijn uitdagingen, maar zoals Tessa zegt: “We krijgen het elke dag wel weer voor elkaar samen.”

Van ouders hoort Tessa dat ze blij zijn met hun keuze voor Terrawijs. “We schreven ons niet in op een gebouw of een systeem, maar op een visie,” zegt een ouder die in augustus met de eerste lichting instapte. De ouder voegt eraan toe: “Het voelt alsof ouders en leraren echt samen optrekken in de ontwikkeling van het kind.” Dat is ook terug te zien in de kinderen zelf. Een ouder vroeg haar zoon of er een leerkracht was bij wie hij zich veilig genoeg voelt om iets te delen. Zijn antwoord: “Bij allemaal, want ik voel me bij allemaal veilig.”

“Het is fijn om te zien dat mensen uit alle lagen van de samenleving en alle culturen Terrawijs weten te vinden. We hebben een mooie diverse groep ouders en kinderen weten aan te trekken. Natuurrijk onderwijs is voor iedereen.” zegt Tessa.

Een vrouw en een kind met een Pikachu-rugzak kijken naar een bijenhuisje in een tuin.

Jalan Jalan: de favoriete dag van de week

“Jalan Jalan is een succes, elke woensdag zijn de kinderen de hele dag buiten in de natuur. Dat is ontzettend goed voor het zenuwstelsel van kinderen. Natuur brengt tot rust.” zegt Tessa. De eerste periode gingen de kinderen naar een natuurspeelplaats in het bos, daarna naar het terrein van de scouting. Elke periode een nieuwe locatie, wat steeds andere praktische uitdagingen met zich meebrengt. Van logistiek tot de simpele vraag hoe je een wc-stop regelt midden in het bos.

“Jalan Jalan is de favoriete dag van de kinderen,” zegt Tessa. De kinderen bevestigen dat zelf. Een leerling vertelt enthousiast: “Onze eerste Jalan Jalan locatie vond ik het leukste van het schooljaar, dat was een grote plek en daar kon je goed klimmen.” Een ander voegt toe: “Het mooiste aan Terrawijs vind ik dat we zo lang op Jalan Jalan gaan. Als ik rustig speel, voelt de tijd langer.”

Kinderen wandelen op een zandpad langs een groene weide onder een bewolkte hemel.

Leren door te doen

Terrawijs werkt met 3 langlopende projecten per jaar. Dit zijn er bewust maar drie, om ruimte te maken voor diep leren. Alle vakken komen geïntegreerd aan bod. En elk project eindigt met een afsluiting voor een publiek van ouders. Het eerste project eindigde met het schoollied van Terrawijs, het tweede met een egelhuis. Het derde project loopt nog en gaat over ‘dieren in hun rol’. Leerkracht Iris vertelt: “De kinderen gaan zo ‘aan’ op alle kennis over dieren. En ze delen dit met veel plezier zelf ook weer. Zo kwam een leerling na een handenverzorgingswerkje vertellen dat nagels uit keratine bestaan, net als de hoorn van een neushoorn.”

Hand houdt een halve walnotenboomvrucht vast, buiten in zonlicht.

Stilte tijdens de lunch

“De lunch is een moment van opladen,” zegt Tessa. De kinderen eten dagelijks samen, in stilte, waardoor ze ook daadwerkelijk proeven wat ze eten. Een mindful moment, midden op de dag. “Laatst vertelde een ouder wat er gebeurde op een kinderfeestje: bij het eetmoment vielen alle Terrawijs-kinderen stil. De buurtkinderen, neefjes en nichtjes gingen er als vanzelf in mee. “Daar zie je hoe dit voor deze kinderen normaal is. Terwijl zelfs de inspecteur, die mee genoot van de lunch, even moest wennen aan de stilte”. Voor sommige kinderen is het hun favoriete moment van de schooldag: “Het mooiste aan Terrawijs vind ik dat we warm eten krijgen. De bietenwraps en bietenpannenkoeken vind ik het lekkerste,” aldus een kind.

Twee kinderen zitten op een boomstam in een bos, gekleed in kleurige jassen.

De uitdaging zit niet bij de kinderen, maar bij het systeem

Tessa is eerlijk over de uitdagingen van dit openingsjaar. “De rust en balans die Terrawijs voor kinderen creëert, kost het team veel energie. We fungeren als een soort filter tussen het oude en het nieuwe systeem. We vangen als het ware de klappen op.”

Als nieuwe school is er veel extra werk: papierwerk, administratie, lokalen opknappen. En er is weinig budget voor ondersteuning. Dat betekent samen veel overuren draaien. Dan is de neiging groot om ook tijdens de pauze door te werken. Terwijl de visie juist is dat leerkrachten die pauze echt gebruiken om te herstellen op een manier die bij hen past. Bijvoorbeeld door te puzzelen of te rusten op de bank. Maar dat lukt nog niet altijd.

Het team blijft hierover in gesprek met elkaar. “Zonder rust, geen bloei,” zegt Tessa. “Dat geldt voor kinderen, maar net zo goed voor ons. Des te groter het respect voor ons team en de ballen die we met elkaar in de lucht weten te houden.”

Plank met planten en boeken, tekst op muur: "Zonder rust, geen bloei."

Bevestiging van binnen en buiten

Intern begeleider Inge beschrijft het moment waarop het team de projectplanning voor ‘Dieren in hun rol’ presenteerde. “Alle vakken geïntegreerd, alles met elkaar in verband én onwijs stimulerend voor kinderen. In plaats van feedback geven, liet ik een traantje. Dit is het onderwijs dat ieder kind verdient.” Ook de inspectie van het onderwijs was erg positief. Een inspecteur zei: “Jullie projectplanning vinden wij heel erg mooi. Jullie werken al volgens de nieuwe kerndoelen en werken daarnaast aan individuele doelen per kind.” Een andere uitspraak van de inspecteurs die blijft hangen: “We bezoeken veel scholen, maar soms heb je zo’n dag die je bijblijft. Dit is er een van.” Tijdens het inspectiebezoek gaven ouders aan: “”We zijn erg onder de indruk van de professionaliteit van het team van Terrawijs”. Tessa zegt hierover: “Dat zijn geweldige bevestigingen en dat maakt ons heel trots op onze kinderen, op de ouders, op het team: op Terrawijs!”

Jaar twee: de middenbouw bouwt mee

Volgend schooljaar start Terrawijs met een middenbouwgroep. En dat wordt ook het onderwijsproject van de eerste periode. De kinderen worden meegenomen in de opbouw van hun nieuwe leeromgeving. Van schuren en sauzen tot het leren kennen van de beroepen die erbij komen kijken. Door dit zelf te ervaren, voelen ze zich meer verbonden met wat er om hen heen is en daar ook zorg voor te dragen. Ook leren ze dankbaarheid voor wat er is. De aanpak die in de onderbouw is opgebouwd, groeit mee.

Bijenkorf met bijen op de plank, in een tuinomgeving.

Zonder rust, geen bloei

Want dat is misschien wel de belangrijkste les van dit eerste schooljaar: bouwen aan iets nieuws kost tijd, energie en soms overuren. Maar als een kind na schooltijd niet naar huis wil omdat hij eerst nog even bij de bijen wil kijken, weet je dat je op de goede weg bent.