Met meer dan 10 jaar ervaring met het aanpakken van schoolpleinen in heel Nederland, hebben Jantje Beton en IVN Natuureducatie heel wat kennis, ervaring en inspiratie in huis. We werken veelal samen met gemeenten maar bieden ook concrete handvatten waar scholen mee aan de slag kunnen.
Er zijn tal van stappenplannen te vinden voor het aanpakken van het schoolplein. De kennis en inspiratie vanuit Jantje Beton en IVN hebben we gebundeld. Hierin staan ook aandachtspunten voor de visie, het beoordelen van het ontwerp en het regelen van beheer en onderhoud.
In een startsessie staan jullie stil bij wat een Gezond (of groen(blauw) of …) Schoolplein voor jullie is. Niet alle schoolpleinen zijn immers hetzelfde. Ga op zoek naar inspiratie, praat met elkaar en sta stil bij jullie huidige situatie.
De allerbelangrijkste stap, maar ook een stap die vaak overgeslagen wordt, is het maken van een visie. De visie beschrijft jullie droom qua gebruik, beleving en uitstraling, voor de kinderen maar ook het schoolteam, de buurt en natuur. Dit is nog géén lijst van eisen en wensen.
Door kinderen, de school, ouders en de buurt te betrekken wordt niet alleen het resultaat beter, het vergroot ook de betrokkenheid en eigenaarschap. Zo wordt het schoolplein beter gebruikt en blijft het een prettige plek voor de verschillende doelgroepen.
Participatie is meer dan het vragen om een tekening of het aanbieden van een keuze tussen A en B. Zorg ervoor dat de beleving van de doelgroepen centraal staat. Start bij de huidige situatie: wat is er goed/leuk, wat kan beter? Ga vervolgens met elkaar ontdekken hoe het kan zijn. Ga bijvoorbeeld samen naar een natuurspeeltuin of bezoek andere schoolpleinen. Ervaar en haal inspiratie op. Welke elementen kunnen en willen jullie meenemen naar jullie eigen plein?
Bij een goed schoolplein ontwerp staat de beleving en het gebruik centraal. Op basis van een zonering, waarbij nagedacht wordt over verschillende soorten spel, educatie, ontmoeting en bewegingen over het plein, wordt in de basis een landschap getekend. Hierin komen bijvoorbeeld verschillende ondergronden, hoogteverschillen, grenzen & verbindingen en diverse soorten beplanting terug. Daaraan worden stap voor stap speelaanleidingen en andere inrichtingselementen toegevoegd.
Bij de uitwerking wordt binnen de grenzen van de veiligheidsregels gezocht naar uitdaging en avontuur en wordt rekening gehouden met budget, slijtage, onderhoud en beheer. Bekijk voor tips over het selecteren van een ontwerper en het beoordelen van een ontwerp het stappenplan bovenaan deze pagina. Benieuwd waar voor jullie schoolplein de grootste verbetering te behalen valt? Gebruik dan de Groene Schoolpleinen Evaluatietool (VU Amsterdam):
Begin al vroeg in het proces met nadenken over het beheer en onderhoud van het plein. Wat en hoeveel kunnen jullie zelf, waarvoor heb je hulp nodig en wat moet er daarvoor geregeld worden? Welk budget kun je hiervoor reserveren? En wat betekent dat voor het ontwerp?
Denk ook aan hoe de kinderen het plein zullen gebruiken, wat verschillende seizoenen voor uitstraling en klussen met zich meebrengen en welke afspraken je met bijv. de gemeente kunt maken. In het onderstaande document staan veel tips en aandachtspunten op een rij:
Vaak wordt gedacht dat men met het creëren van een gezond (en vooral groener) schoolplein inlevert op de mogelijkheden voor bewegen en bewegingsonderwijs in de buitenlucht. Dit terwijl groen en bewegen juist heel goed hand in hand gaan. Weten hoe? Lees snel verder:
Gaat het schoolgebouw op de schop of wordt er een hele nieuwe school neergezet? Zorg dan dat het schoolplein al vanaf de start van de planvorming meegenomen wordt. Dat klinkt logisch, maar we zien nog veel prachtige nieuwe schoolgebouwen met een (bijna) volledig betegeld schoolplein. Enkele tips: