Pilot BuitenGewoon Behandelen

Een wandeling door het park. Een gesprek op een bankje aan het water. Een cliënt die zelf een buitenroute kiest. Binnen het project en de pilot BuitenGewoon Behandelen verkende projectleider en klinisch psycholoog Gabriela Sempértegui samen met de werkgroep BuitenGewoon hoe behandeling en begeleiding eruitziet wanneer je letterlijk een stap naar buiten zet, en hoe dit in de praktijk vorm kan krijgen. Is er draagvlak onder behandelaren? Wat hebben zij nodig om naar buiten te gaan? Wat hebben ze geleerd? En wat zijn de reacties?

Een focus voor de groene beweging 

Groen bij GGz Breburg was niet nieuw. Met het Green Team waren zij al bezig met de groene beweging. Daarnaast was het al bekend dat natuur goed is voor de mentale gezondheid. Het heeft een positief effect op stemmingsklachten, angsten, emotieregulatie en zorgt voor meer ontspanning.

Toen GGz Breburg zich aansloot bij de landelijke beweging Groene GGZ, was er al enthousiasme onder medewerkers. Maar dat enthousiasme liep versnipperd door de organisatie heen. Er waren professionals die allang met hun cliënten buiten wandelden. ‘Die early adopters hadden ons niet nodig,’ lacht de projectleider.

Tegelijkertijd was er een grote groep behandelaren die wel wílden, maar niet wisten hoe. Daarom startte de organisatie een gericht project, met een duidelijke vraag: wat is er nodig om buiten behandelen toegankelijk te maken voor iedereen?

Trainen met duidelijke kaders en tools

Gabriela: ‘We zagen dat collega’s beren op de weg zagen. Praktische vragen, onzekerheid, tijdsdruk. Daarom ontwikkelden we een toolkit en gaven we een training waarin we de toolkit doorliepen en ingingen op hoe en waarom je buiten behandelen in de praktijk vormgeeft.’

• De toolkit
  Een praktische samenstelling van informatief materiaal, inspiratie, laagdrempelige oefeningen en praktische handvatten in de vorm van een stappenplan.

Daarnaast is er aandacht voor situaties waar buiten behandelen niet zo vanzelfsprekend lijkt. Ook bij cliënten met de meest complexe problematiek kun je alsnog buiten zitten en werkt de natuur ondersteunend. ‘Uiteindelijk blijft het een gezamenlijke besluitvorming: past dit bij de cliënt, op dit moment en bij de gestelde doelen?’ vult Gabriela aan.

• De training
  Samen met de andere professionals richten zij zich op samen oefenen met werkvormen uit de toolkit, ervaringen delen en vooral vertrouwen krijgen door het zelf te ervaren.

Gabriela vertelt: ’Collega’s ontdekten na de training dat ze eigenlijk al heel veel kennis en vaardigheden hebben in hun “rugzak”. Het gaat niet per se om nieuwe technieken te leren, maar om het verleggen van je denkkaders: wat ik binnen doe, kan ik ook buiten doen.’

Een effectieve aanpak

De toolkit en de training bleken effectief. ‘Ongeveer driekwart van de behandelaars kreeg meer het vertrouwen om daadwerkelijk de stap naar buiten te zetten. Uiteindelijk ging ongeveer 60% ook écht naar buiten.’

Al vanaf de eerste wandelingen, zijn de reacties vrijwel unaniem positief. Behandelaren ervaarden meer werkplezier en merkten dat gesprekken vrijer en natuurlijker verliepen. ‘Soms ontstaat er daardoor ook zelfs meer diepgang dan binnen’, gaf een behandelaar aan.

Cliënten bevestigen deze positieve uitkijk. ‘Cliënten vertelden dat wandelen of even buiten zijn minder confronterend is dan tegenover elkaar zitten. Het maakte het makkelijker om moeilijke thema’s te bespreken.’

Wat is er nog meer nodig voor een duurzame inbedding?

De ervaringen uit de pilot laten zien dat buiten behandelen werkt. De volgende stap is het dan ook structureel versterken in de organisatie. Zo geven behandelaren aan behoefte te hebben aan structurele en praktische ondersteuning. Denk aan intervisiemomenten, afspraken over reistijd en planning en leidinggevenden die dit actief stimuleren en faciliteren

Het projectteam werkt daarom aan vervolgstappen waar dit ook in wordt meegenomen. De directie en raad van bestuur van GGz Breburg staan positief tegenover de groene beweging en ondersteunen het normaliseren van deze werkwijze.

Groen toekomstperspectief

De projectleider ziet de toekomst “heel groen”. Ze hoopt dat buiten behandelen een volwaardige behandelvorm wordt binnen én buiten GGz Breburg.

‘Het mooiste zou zijn als cliënten kunnen zeggen: ik wil buiten behandeld worden. En dat er dan genoeg behandelaren zijn die zich daar vertrouwd en gesteund in voelen.’

Daarvoor is samenwerking nodig tussen behandelaren, managers, bestuur, gemeenten en zorgverzekeraars. Gabriela: ‘Iedereen heeft hierin een verantwoordelijkheid. Samen zorgen we ervoor dat het een groene en maatschappelijke beweging wordt.’