Zuid-Holland
Jongeren
maandag11nov2019

Samen met jongeren werken aan duurzaamheid met een hackaton

Ton van Rossum (73) is sinds een jaar of acht actief lid van IVN en organiseert als voorzitter van IVN IJssel en Gouwe met medevrijwilligers regelmatig cursussen en activiteiten. Dit jaar hadden zij in Gouda een primeur: een hackathon voor jongeren over duurzaamheid! Daar wilden wij natuurlijk meer van weten. 

Zeg Ton, kun je eerst iets over jezelf vertellen?

“Natuurlijk! Ik ben 73 jaar en actief betrokken bij IVN sinds een jaar of acht. Daarvoor was ik al jaren slapend lid. Het lidmaatschap had ik overgenomen van mijn vrouw toen zij besloot andere dingen te gaan doen, maar ik was zelf ook veel te druk met werk en andere activiteiten. Op een ledenvergadering kreeg ik op een gegeven moment een speldje voor mijn 25 jaar lidmaatschap, maar ik had nog helemaal niets gedaan haha! Toen ik met pensioen ging wisten ze me te vinden en werd ik gevraagd om voorzitter te worden. Dat doe ik nu al acht jaar.

“De stap om voorzitter te worden van de IVN-afdeling IJssel en Gouwe was niet geheel verrassend. Hiervoor was ik namelijk actief medebeheerder van Stichting Ecokids, een stichting die zich bezig houdt met natuureducatie. Toen dat stopte was ik snel gevonden door IVN.”

En nu dus een primeur: een hackathon voor jongeren over duurzaamheid! Hoe is dat tot stand gekomen?

“Samen met het bestuur hebben we heel wat activiteiten bedacht en uitgevoerd, maar we vonden het wel belangrijk om te kijken naar andere organisaties. Kunnen we elkaar versterken? Eén van de thema’s die daar steeds in terug komt is duurzaamheid. Sinds een jaar of drie organiseren we in een werkgroep duurzaamheidsactiviteiten. Dit jaar vonden we het een uitdaging om dat eens met jongeren te gaan doen. Samen met de Raad van Kerken Gouda, Humanistisch Verbond Gouda, Wereldwinkel, Fair Trade Gouda en NIVON hebben we toen de hackathon over duurzaamheid uitgewerkt.”

Speciaal voor jongeren dus, waarom juist deze doelgroep?

“We zien eigenlijk dat jongeren zich steeds drukker maken om het klimaat. Ze zijn veel bezig met het verlies aan biodiversiteit en (het gebrek aan) duurzaamheid. Zo kwamen we op het idee om eens iets met jongeren te organiseren.

“Vervolgens komt dan de uitdaging: hoe bereik je jongeren? In onze werkgroep zitten geen jongeren en we hebben ook geen kinderen meer in die leeftijdscategorie. We hebben verschillende pogingen ondernomen om direct contact met jongeren te krijgen, maar dat lukte niet. Uiteindelijk hebben we diverse scholen aangeschreven van het voortgezet onderwijs. Daar was het niet ineens mee gedaan. Scholen zijn grote organisaties waar je vaak eerst contact hebt met de directie. Zij proberen dan een docent te benaderen die enthousiast is en op hun beurt weer jongeren weet te enthousiasmeren. Eigenlijk wisten we na de zomervakantie pas welke scholen mee deden. Maar het is dus wel gelukt! Er deden zes verschillende teams mee met in totaal 31 leerlingen. 

En toen kwam de hackathon zelf, wat hield de dag precies in?

“De hackathon was een bijeenkomst van 4 uur, waarbij de jongeren een oplossing voor een duurzaamheidsthema moesten uitwerken. Het hoofdthema van de dag was ‘afval’ en ze hadden de keuze uit drie vraagstukken: (1) Hoe kun je afval beter inzamelen en scheiden, (2) hoe kun je afval slimmer hergebruiken en (3) hoe kunnen we afval verminderen. Elke uitdaging kon door twee groepjes gekozen worden. 

“Na de keuze van het vraagstuk gingen de groepen aan de slag. Met een groot papieren vel en post-its werden alle eerste ideeën boven tafel gehaald. Op de achtergrond werden de seconden afgeteld, dus het was werken onder druk! Na deze brainstorm sessie werd er geluisterd naar elkaar: welke ideeën hebben potentie, wat kunnen we verder uitwerken?

“Elk groepje koos vervolgens drie ideeën om verder uit te werken en selecteerde uiteindelijk één idee dat volgens hen de beste oplossing voor het vraagstuk was. Dit idee werkte ze uit in een presentatie. Een jury van deskundigen en een vertegenwoordiger van de gemeente Gouda beoordeelde de pitches op effectiviteit, uitvoerbaarheid, innovatie en handelingsperspectief.

“Het winnende team won niet alleen de eer, zij mogen ook aan tafel met de verantwoordelijke wethouder om de uitvoerbaarheid van het idee te bespreken. Dat is toch schitterend?!”

Het was één van de eerste keren dat je met jongeren een dergelijk project hebt neergezet, was dat anders dan normaal?

“Zeker weten. Ten eerste hadden we nog nooit eerder een hackathon georganiseerd. Daarnaast was het dus een uitdaging de jongeren te bereiken en mee te krijgen. Maar uiteindelijk viel vooral het enorme enthousiasme op. In het begin keek men een beetje de kat uit de boom, maar iedereen werd steeds enthousiaster en er kwamen hele originele ideeën uit. Alle teams stonden bij de presentaties te stralen!

Tijdens de hackathon voor duurzaamheid plank de jongeren om actief te blijven

“De hele dag werd er vooral heel veel gedacht en gezeten. Om de leerlingen energiek te houden hebben we ze ook fysiek een beetje aan het werk gezet. Zo konden ze halverwege de dag bijvoorbeeld een extra punt verdienen door het langs te 'planken'. Dat maakte de dag toch ook wat speelser.

Al met al dus een groot succes! Wat zou je tegen jongeren zeggen als ze twijfelen om mee te doen aan een dergelijke hackathon?

“Dat zou eigenlijk aan één van de deelnemers willen vragen! Hoe zou je anderen nu motiveren om mee te doen? Ik kan die vraag niet zelf beantwoorden, de leerlingen kunnen dat zelf veel beter. Waarom vond jij het leuk, en waarom ben je zo enthousiast om hier aan mee te doen.”

“Tegen anderen die dergelijke activiteiten organiseren wil ik wel zeggen: probeer ook eens zoiets te organiseren met jongeren. We merken als IVN-ers dat we deze doelgroep niet makkelijk bereikten maar dit is iets dat ze kennelijk aanspreekt. Ga daar ook eens mee aan de gang!”