Zuid-Holland
IVN
maandag01okt2018

Interview: Natuurbetrokkenheid bij kinderen in het Tiny Forest

We spraken Rick van Cleef over zijn onderzoek over natuurbetrokkenheid bij kinderen die deelnemen aan het natuureducatieprogramma Tiny Forest. Hij onderzocht de effecten die dit teweegbrengt bij haar jongste gebruikers.

Je hebt onderzoek gedaan naar de effecten van het natuureducatieprogramma Tiny Forest op de houding, het gedrag en de kennis van kinderen ten aanzien van natuur. Wat is uit het onderzoek gebleken?  

Het natuureducatieprogramma in zijn huidige vorm leidt op de korte termijn niet tot een gemeten verandering in houding en gedrag ten aanzien van natuur bij kinderen. Wel blijkt dat de houding en het gedrag van kinderen positief is tegenover het Tiny Forest. Kinderen zijn geïnteresseerd en voelen zich betrokken bij ‘hun bos’. Het is niet met zekerheid te zeggen of deze houding doorwerkt naar natuur in het algemeen. Wel vergroot het programma Tiny Forest de kennis van de natuur bij kinderen.

Waarom ben je de natuurbetrokkenheid rondom het educatieprogramma gaan onderzoeken? Wat is het belang ervan?

Als kinderen op jonge leeftijd positief in aanraking komen met natuur vergroot dit de kans dat zij zich op latere leeftijd meer betrokken voelen bij de natuur. Een van de gevolgen van dit gevoel van betrokkenheid  is dat mensen (meer) verantwoordelijkheid nemen ten aanzien van de natuur en dit ook in hun handelen gestalte geven. Er is nog niet veel onderzoek gedaan naar natuurbetrokkenheid dus dit onderzoek levert een bijdrage aan de op dit moment geringe bewijslast rondom natuurbetrokkenheid. Het Tiny Forest programma is relatief nieuw en daarom kunnen de uitkomsten van het onderzoek meegenomen worden in de verdere ontwikkeling en implementatie van het programma.

Wat is natuurbetrokkenheid voor jou?

Het kunnen genieten van een wandeling door de natuur, mijn kleine nichtjes iets leren over de natuur en het verzorgen van de bloemen en planten in mijn eigen tuin. Natuurbetrokkenheid betekent voor iedereen wat anders, dat maakte het wel een uitdaging om dit brede begrip te onderzoeken.

Wat heb je geleerd tijdens je onderzoek dat niet terug te vinden is in je onderzoeksverslag?

Zoals gezegd betekent het begrip natuurbetrokkenheid voor iedereen wat anders. Het is daarom moeilijk te vangen in harde data. In het onderzoek is gebruik gemaakt van een indeling in kennis, houding en gedrag ten aanzien van natuur. Op basis van deze drie aspecten zijn de uitspraken in de conclusie gedaan. Zelf heb ik tijdens de plant- en lesdagen het enthousiasme van de kinderen gezien. Met name een plantdag in Delft (foto) waarbij het de hele dag regende heeft indruk gemaakt. Daar waar volwassenen snel last hebben van vies weer, leek het de kinderen helemaal niets uit te maken dat ze in de modder stonden te planten. Daarnaast heb ik geleerd dat er ontzettend veel factoren van invloed kunnen zijn op het effect van Tiny Forest op de natuurbetrokkenheid van kinderen. Omgevingsfactoren zoals de ligging en toegankelijkheid van het Tiny Forest, maar ook het enthousiasme van leerkrachten, buurtbewoners en vrijwilligers.

Komt er nog een vervolgonderzoek?

Op dit moment staat er nog geen vervolgonderzoek gepland, dus bij deze een uitnodiging voor studenten en/of onderzoekers. De uitkomsten uit dit onderzoek zouden het startpunt kunnen vormen voor verder onderzoek naar de natuurbetrokkenheid van kinderen die deelnemen aan het Tiny Forest project, of aan andere natuureducatieprogramma’s. De komende jaren worden er door heel Nederland tientallen Tiny Forests geplant, dit geeft ontzettend veel mogelijkheden tot (vervolg)onderzoek.