Onderzoek Natuur in de Buurt

Nederland is een dichtbevolkt land. Ongeveer 8,6 van de 17 miljoen inwoners (51%) leeft in een gematigd tot zeer verstedelijkt gebied. Dat zijn gebieden met meer dan 1000 adressen per vierkante kilometer (CLO, 2016). Deze gebieden kennen vaak weinig groen, omdat er naast de huizen zelf ook straten en betegelde tuinen zijn. Wat kan natuur hier te bieden hebben? 

Natuur in de buurt heeft veel positieve effecten op het fysieke leefklimaat in een buurt (Hop, 2010). Een selectie hieruit: planten binden fijnstof, waardoor de luchtkwaliteit verbetert. Daarnaast stimuleert het de biodiversiteit, waardoor het voor de natuur makkelijker is om in evenwicht te blijven en de kans op plagen (zoals de eikenprocessierups) kleiner wordt. Ook verkleint natuur in de buurt de kans op extreme omstandigheden. Bijvoorbeeld: in de zomer houden bouwmaterialen van gebouwen en straten veel hitte vast. Bomen en planten bieden koelte door hun schaduw en verdamping van water uit hun bladeren, waardoor een temperatuurverschil van wel 15 graden kan ontstaan. Een ander voorbeeld: planten en bomen zuigen regenwater op en filteren het. Daardoor is er minder belasting van het riool en een kleinere kans op ondergelopen wegen, tunnels en kelders. Tegelijkertijd zorgen de planten zo voor een betere waterkwaliteit. 

Groen in de buurt heeft ook invloed op de mensen in die buurt. Zo beïnvloedt het de gezondheid van de mens (zie ‘Natuur en gezondheid’). Groen in een buurt kan mensen stimuleren om de natuur vaker te bezoeken, ook mensen die anders geen goede toegang hebben tot natuur (Lee, 2010; Kazmierczak, 2007). In wijken met meer groen hebben mensen minder hartklachten, gaan mensen meer bewegen (Coombes, 2010; Franzini, 2009), voelen ze zich gezonder (Kardan, 2015), en hebben een betere mentale gezondheid (Sugiyama, 2007). 

Daarnaast kan groen bijdragen aan de sociale structuur in een buurt. Het stimuleert sociale cohesie en het gevoel van sociale veiligheid (Kazmierczak, 2013; Maas, 2009b; Peters, 2010). Doordat de natuur ook goed toegankelijk is voor groepen die snel last hebben van sociale exclusie, zoals werklozen, kan het bijdragen aan sociale inclusie (Lee, 2010). Daarnaast ervaren mensen met meer groen in de omgeving meer sociale steun en minder eenzaamheid. Dit verband is sterker voor kwetsbare groepen, zoals kinderen, ouderen en mensen met een lagere sociale-economische status (Maas, 2009a).  

Bovenstaande alinea laat zien wat natuur in de buurt voor de bewoners kan doen. Of het ook dit potentieel behaalt is echter een complex plaatje. Er zijn veel andere factoren, naast de aanwezigheid van groen, die invloed hebben op hoe vaak mensen het groen bezoeken, welke activiteiten zij ondernemen en in welke mate dit bijdraagt aan de sociale structuur in een buurt. Voorbeelden van deze factoren zijn bijvoorbeeld; hoe goed het groen onderhouden wordt, welke recreationele mogelijkheden er zijn, maar ook de demografische kenmerken van een wijk (Coombes, 2010; Franzini, 2009; Kazmierczak, 2013, Peters, 2010).

Literatuur

CLO (2016). Gevonden op: http://www.clo.nl/indicatoren/nl2102-bevolkingsgroei-nederland-

Coombes, E., Jones, A.P., & Hillsdon, M. (2010). The relationship of physical activitiy and overweight to obectively measured green space accessibility and use. Social Science and Medicine, 70, 816-822.

Franzini, L., Elliot, M.C., Cuccaro, P., Schuster, M., Gilliland, M.J., Grunbaum, J.A., Franklin, D., & Tortolero, S.R. (2009). Influences of physical and social neighborhood environments on children’s phsycial activity and obesity, Public Health, 99, 271-278.

Hop, M.E.C.M. (2010). Dak en gevel groen. Deventer: Thieme. 

Maas, J., Dillen, S.M.E. van, Verheij, R.A., & Groenewegen, P.P. (2009a). Social contacts as a possible mechanism behind the relation between green space and health. Health & Place, 15, 586-595.

Maas, M., Spreeuwenberg, P., Winsum-Westra, M. van, Verheij, R.A., Vries, S. de, Groenewegen, P.P. (2009b). Is green space in the living environment associated with people’s feelings of social safety? Environment and Planning, 41, 1763-1777.

Lee, A.C.K., & Maheswaren, R. (2010). The health benefits of urban green spaces: a review of the evidence.

Kardan, O., Gozdyra, P., Misic, B., Moola, F., Palmer, L.J., Paus, T., & Berman, M.G. (2015). Neighborhood greenspace and health in a large urban center. www.nature.com/scienticreports.

Kazmierczak, A.E., & James, P. (2007). The role of urban green spaces in improving social inclusion. 354-365

Kazmierczak, A.E. (2013). The contribution of local parks to neighborhood social ties. Landscape and Urban Planning, 109, 31-44.

Peters, K., Elands, B., & Buijs, A. (2010). Social interactions in urban parks: Stimulating social cohesion? Urban Forestry & Urban Greening, 9, 93-100.

Sugiyama, T., Leslie, E., Giles-Corti, B., & Owen, N. (2007). Associations of neighbourhood greenness with physical and mental health: do walking, social coherence and local social interaction explain the relationships?