Gezondheid
woensdag15dec2021

Laten we de natuur weer ons thuis maken

Marieke Schatteleijn -Boswachter bij Staatsbosbeheer en presentatrice van Binnenstebuiten- schreef het boek Natuurzin, waarbij ze lezers laat ontdekken hoe de natuur mensen gezonder, gelukkiger en creatiever maakt.

Door wetenschappelijke kennis af te wisselen met persoonlijke verhalen en prachtige natuurfoto’s blijf je als lezer geboeid en nieuwsgierig. Je leert hoe je natuur kan toepassen in je eigen leven en krijgt direct zin om zelf op pad te gaan! IVN Natuureducatie brengt vanuit de merkbelofte ‘thuis in de natuur’ mens en natuur bij elkaar. Reden genoeg om met Marieke af te spreken en meer over haar boek te horen.

In het boek Natuurzin beschrijft Marieke aan de hand van diverse thema’s over wat natuur met ons als mens doet. Ze neemt je als lezer in ieder hoofdstuk mee naar een ander gebied in Nederland, waarbij ze je de natuur laat ervaren vanuit haar eigen beleving. ‘Ik wil dat de mensen bij wijze van spreken voelen hoe het regent, horen hoe de blaadjes ritselen en de geur van bosgrond ruiken. Ik hoop dat mensen hierdoor enthousiast worden om ook zelf op pad te gaan’.

wandelenDe gedetailleerde zintuigelijke beleving vult ze aan met haar boswachterskennis van het landschap, de dieren en planten die voorkomen in het gebied. Ook beschrijft ze wetenschappelijke feiten over effecten van natuur op mensen en waarom dit onderdeel zou moeten zijn van ons dagelijks leven. ‘Vanuit mijn eigen ervaring als boswachter en ook die van mijn collega’s die veel buiten werken wist ik dat buiten in de natuur zijn mensen goed doet, maar ik wilde nu weleens echt weten waarom.’ Voor haar boek ging ze op onderzoek naar welke mechanismen hierachter zitten. Veel antwoorden vond ze in wetenschappelijke onderzoeken en door experts te spreken.

In het boek legt Marieke met tal van voorbeelden uit hoe natuur veel goeds doet voor ons brein, fysieke gezondheid en mentale welbevinden. Dit komt bijvoorbeeld door het microleven in de bodem, wat ook terug te vinden is in ons eigen lichaam. Weinig contact met natuur zorgt voor een minder biodivers microleven in ons lichaam wat een negatief effect kan hebben op onze gezondheid. Ook vind je in de natuur allerlei patronen die je brein tot rust laten komen. Daarnaast scheiden bepaalde plant- en boomsoorten stoffen –zogenoemde fytociden- uit die een boost geven aan ons immuunsysteem. Een gebrek aan natuur is daarentegen schadelijk voor onze gezondheid. Eén van de belangrijkste motivaties van Marieke om het boek te schrijven was dan ook omdat mensen meer en meer in een kunstmatige bebouwde omgeving leven. ‘Het is tegenwoordig voor zoveel mensen de norm om tussen de stenen te wonen en binnen te zitten, daar maak ik me echt zorgen om. Mensen recreëren wel in het groen en dat geeft ontspanning en plezier. Maar natuur zou veel meer verweven moeten zijn met ons dagelijks leven. Met mijn boek wil ik laten zien dat natuur een voorwaarde is voor onze fysieke en mentale gezondheid. Het is een vrolijk boek, maar dus wel met een serieuze boodschap.’

Ze wijdde een speciaal hoofdstuk aan de noodzaak dat kinderen opgroeien met natuur. Er zijn veel kinderen die in de stad leven en daardoor niet of nauwelijks in contact komen met natuur. ‘Ik maak vaak de vergelijking met mijn zoontje van 7 en hoe dit voor mij was toen ik zijn leeftijd had. Ik kon de hele tijd buiten spelen, hutten bouwen en door het buitengebied struinen. Nu is die mogelijkheid er vaak niet, terwijl het zo belangrijk is om een natuurbasis in de jeugd te leggen.’

hutZe hoopt dat mensen door het lezen van het boek de natuur niet langer zien als iets los van zichzelf, maar als onderdeel van zichzelf en hoezeer we natuur allemaal nodig hebben. Zelf was ze natuurlijk al veel in de natuur te vinden, maar de inzichten die ze heeft opgedaan past ze nog bewuster toe. ‘Ik start iedere dag met een wandeling, het liefst in het bos. Als ik buiten ben probeer ik helemaal op te gaan in mijn omgeving. Ik ga in mijn vrije tijd ook echt anders de natuur in dan als boswachter. Ik denk minder na over wat ik zie en ga veel meer de verbinding aan vanuit mijn gevoel. Wat mij hierin helpt is om hardlopend de natuur in te gaan. Het lijkt alsof mijn gedachten verstommen door de fysieke vermoeidheid en ik daardoor het leven om me heen en ook in mijzelf sterker ervaar. Een enkele keer voel ik me zelfs  één met alles wat leeft om mij heen. Ik ben daarvoor heel dankbaar en dat geluk gun ik echt iedereen.’

Ze wil mensen via het boek motiveren om zelf op pad te gaan en natuur in hun dagelijks ritme op te nemen. ‘Daarom is het ook zo belangrijk dat er meer ruimte voor natuur komt. En dan niet alleen in buitengebieden, maar juist ook in de steden en dorpen. Ik hoop dat het in de toekomst de norm wordt dat in alle buurten, tuinen en schoolpleinen natuur te vinden is. Door overal om ons heen meer natuur te creëren zorgen we niet alleen goed voor de planten en dieren, maar ook voor onszelf.’

Vanuit IVN delen we de hoop van Marieke en proberen we mensen leuke, concrete manieren te bieden om meer natuur in hun leven te brengen. Zo zetten we ons in voor een Groene Revolutie in het onderwijs, om elk kind op te laten groeien met natuur en lessen te bieden in groene buitenlokalen. Een goed begin, start bij jezelf. Daarom bieden we de nodige tips voor het vergroenen van je tuin of balkon. Of ga aan de slag met jouw buurt en plant bijvoorbeeld een Tiny Forest.

Tekst: Louwra Postma, Junior projectleider IVN Natuureducatie