Gezondheid
dinsdag25jun2019

Hoe vergaat het jouw interne thermostaat bij deze hitte?

De interne thermostaat van je lichaam - een warmtesensor in de hersencellen van de hypothalamus – heeft het met deze hitte zwaar te verduren. Hij probeert immers je lichaamstemperatuur constant op 37 graden Celsius te houden. Geen makkie met buitentemperaturen tot 36 graden! Dat je lichaam bij extreme warmte in de problemen kan komen is bekend, wij leggen uit hoe dit werkt. Aan jou om bij zulke temperaturen goed voor je interne thermostaat te zorgen.

Piepkleine sensor

Als je lichaamstemperatuur veel warmer of kouder wordt dan 37 graden, kom je in de problemen. Gelukkig regelt ons centraal zenuwstelsel die temperatuur. In je lijf zitten warmte- en koudesensoren die de omgevingstemperatuur en je lichaamstemperatuur registreren. Deze data worden naar een klein gebiedje in de hersenen gestuurd: de hypothalamus. Die neemt maatregelen als het te warm of te koud wordt. Bij toenemende warmte zorgt de hypothalamus ervoor dat de rode bloedvaten onder je huid verder open gaan staan. Daarom krijg je bijvoorbeeld een rood hoofd bij extreme inspanning. Je hart moet dan harder aan de slag om het bloed rond te pompen. Hierdoor word je eerder moe bij warm weer. Bij koude vernauwen de bloedvaten om de warmte vast te houden.
Zweet koelt het lichaam af als de buitentemperatuur warmer is dan je lichaam. Door verdampende zweetdruppels raak je warmte kwijt.

Met alle gevolgen vandien

Als je natuurlijke afkoelingsmechanismen door een te zware inspanning of te langdurige blootstelling aan de zon falen, kan je lichaam in de problemen komen. Je krijgt last van een afnemende concentratie of zelfs een ijl gevoel. Boodschap is om dan zo snel mogelijk af te koelen.
Als je lichaam te veel vocht verliest en de kerntemperatuur ervan ligt boven de 40 graden, spreekt men van een hitteberoerte. Meestal gaat dit gepaard met uitdroging. Doordat de bloeddruk daalt kan het lichaam in shock treden. Breng het slachtoffer zo snel mogelijk naar een frisse plek en geef hem of haar voldoende fris water of een sportdrankje met zouten.

Wie nog langer in de warmte blijft kan een zonnesteek oplopen. Je wordt misselijk, duizelig en verward. Doordat je veel zweet, wordt je bloed dikker en gaat je bloeddruk omlaag. Je kernlichaamstemperatuur overschrijdt 42 graden. De eiwitten die mee de lichaamstemperatuur regelen stollen rond die temperatuur en werken niet meer. Dit is levensgevaarlijk, zoek zo snel mogelijk medische hulp. Als de eiwitten verder afbreken, loopt je lichaamstemperatuur nog op en dit wordt je uiteindelijk fataal.

Goed nieuws

Je lichaam kan aan de warmte wennen. Dit duurt wel een paar weken. Blijf niet te lang in de zon, bescherm je tegen de zon, drink voldoende water en pas je inspanningen aan.