Educatie

Op het gebied van educatie was 2021 opnieuw een bewogen jaar. Aan de ene kant zien we leren. Mensen uit heel Nederland, en soms zelfs daarbuiten, haken aan op webinars die anders een lokale lezing waren gebleven. Tegelijkertijd zijn steeds meer mensen schermmoe. De behoefte aan samen leren over de natuur, binnen en buiten, blijft groot en lijkt alleen maar toe te nemen. Maar door de constante wisseling van regels omtrent groepsgrootte is er ook een afwachtende houding. Dit is jammer én zeer begrijpelijk: een cursus organiseren kost tijd en energie en het is zonde om op het laatste moment af te moeten zeggen of steeds opnieuw door te schuiven. Toch gebeurde er ook in 2021 veel op het gebied van educatie.

Cursushuis

Vaste ondersteuning
De groep vaste vrijwilligers van het Cursushuis, Cursuscoaches en de Meetlat commissie hebben zich afgelopen jaar weer keihard ingezet. Zij helpen de teams in de afdelingen die een Natuurgidsenopleiding willen starten met advies en wijzen het label ‘IVN Natuurgidsenopleiding’ toe. Vanwege de grote hoeveelheid uitgestelde opleidingen hebben de vrijwilligers in het najaar een behoorlijke sprint gemaakt. Zij worden aangestuurd door de leden van de Stuurgroep van het Cursushuis. De stuurgroep is een vast punt voor advies en sparringpartners, die dit jaar is versterkt met een nieuwe voorzitter.  Daarnaast is er een wisselende groep IVN’ers aangesloten bij de Stuurgroep die voor een kortere tijd meewerken op thema of per product. Samen met beroepsinzet op educatie, communicatie, vormgeving en praktische ondersteuning, laten we zien hoeveel je met vereende krachten voor elkaar krijgt.

Materialen
Het afgelopen jaar heeft het Cursushuis niet stilgezeten. Begin 2021 konden we eindelijk ons nieuwe cursusmateriaal ‘Vogels voorbeginners’ in gebruik nemen. Daar zijn eind 2021 de stevig gereviseerde jeugdgidsencursussen aan toegevoegd. Zowel de cursussen voor natuurouder, jeugdbegeleider als schoolbegeleider kregen een nieuw jasje. Ze delen nu ook één handboek, het ‘IVN Kind en Natuur handboek’, dat ook buiten de cursussen om goed gebruikt kan worden. Het handboek staat vol met theorie, verhalen van IVN’ers, praktische tips en schitterende foto’s. Het derde grote product van het jaar was het ‘Inspiratieboek IVN Werkvormen in de praktijk’. De bijna 90 pagina’s zijn gevuld met ideeën uit de IVN-praktijk over hoe je jouw excursie of training interactief en afwisselend kunt maken. Tot slot is in het late voorjaar ondersteuningsbox in gebruik genomen. We hebben goed gekeken naar de vragen en struikelblokken van opleidingsteams, zeker degenen die nog niet zo vertrouwd zijn met het organiseren van een NGO. De nieuwe ondersteuningsbox is overzichtelijker ingericht en heeft minder losse documenten. De documenten die er wel in zitten zijn bondiger, visueler en geven antwoord op veelgestelde vragen vanuit jaren aan ervaring. Zo helpen ervaren IVN’ers de nieuwe lichting op gang. Daarnaast is er een samenwerking tussen het Cursushuis en twee e-learningplatforms: Leer je Groen en de IVN Natuuracademie Online. Op Leer je Groen staan modules die meer diepgang geven voor actieve vrijwilligers. Afgelopen jaar kwamen er modules bij over ‘Jongeren betrekken’, ‘Kleinschalig poelenbeheer’, ‘De omgevingswet’, ‘Basiscursus vogelecologie’ en ‘Biodiversiteit op het erf’. Op de IVN Natuuracademie Online zijn korte online cursussen te volgen die qua onderwerp aansluiten op onze standaardcursussen. Zo kunnen particulieren laagdrempelig kennismaken en worden ze geënthousiasmeerd om zich aan te melden voor een excursie, cursus of andere activiteit bij een afdeling. De in 2021 gelanceerde modules zijn ‘Stap voor stap moestuinieren’ en ‘Tuinvogels’. Beiden trokken grote aantallen bezoekers.

ivn kind en natuur handboek jaarverslagAdvies en beleid
Elk jaar geven zowel vrijwilligers als beroepskrachten veel maatadvies aan IVN’ers. Zo ondersteunen we in advies over didactische opbouw, organisatorische tips of kijken en lezen we mee op de inhoud. We leveren waar kan maatwerk en bij terugkerende vragen kijken we of we een landelijk advies uit kunnen brengen. In 2021 is de nieuwe visie ‘Educatie binnen IVN’ ontwikkeld. Samen met deze visie zijn een aantal strategiedocumenten opgesteld, waarin de visie wordt doorvertaald naar hoe deze al terug te zien is en hoe we deze terug willen zien in de IVN-praktijk. Daarnaast is het advies ‘Accrediteren of niet bij IVN’ geschreven. In dit document staan diplomering met de voor- en nadelen en bij welke verschillende producten van IVN dit kansrijk is. Tot slot zijn we bezig geweest met een paar grote slagen in het beleid rondom de materialen. Ten eerste zijn we overgestapt op een duurzame drukker voor onze boeken. Daarbij is de distributie van materialen via de Webwinkel in Apeldoorn uitgebreid. We organiseren nu ook elk voor- en najaar voorlichtingsavonden waar IVN’ers vrijblijvend kunnen aanhaken, vragen kunnen stellen en een kijkje krijgen in de materialen en achter de schermen. Zo hopen we de vindbaarheid te verbeteren.

Trainen en opleiden
In 2021 ging het Cursushuis een samenwerking aan met de IVN Academie, die voorziet in IVN-gerichte trainingen voor vrijwilligers en beroepskrachten. Naast onderwerpen als visueel werken, staat nu ook onderwijsontwerp op het menu. Daarnaast is er samen met communicatie gezorgd voor een training educatief schrijven voor degenen die zich willen specialiseren in dit type schrijfvaardigheid.

Natuuracademie (Online)
In 2020 startte de Natuuracademie als initiatief om overzicht te scheppen in de wirwar van aanbieders, producten en doelgroepen die we als IVN bedienen. Elk jaar wordt er gekeken naar hoe we educatie en het aanbod IVN-breed kunnen versterken. In 2020 was ook de start van het e-learning platform ‘IVN Natuuracademie Online’. Het najaar van 2020 is gebruikt om het platform stevig neer te zetten en vanaf voorjaar 2021 heeft het een vlucht genomen. De bezoekersaantallen groeiden mede door de moestuincampagne in samenwerking met Albert Heijn. Voor het eerst haalde het platform ruim 9.000 bezoekers in één maand tijd. In totaal vonden in 2021 ruim 41.000 mensen hun weg naar het platform.

Het aanbod op het platform is in de tussentijd behoorlijk uitgebreid. Er staan een aantal nieuwe podcasts, webinars en modules op. Zo zijn er modules over ‘Leven in onze sloten’, ‘Onder het maaiveld’, ‘Iets BIJ-leren’, ‘Tuinvogels’, ‘Aan de slag met een levende tuin’, ‘Stap voor stap moestuinieren’, ‘Natuurlijk moestuinieren’ en ‘Eetbare bloemen voor mens en insect’. Daarnaast waren er samenwerkingen met onder andere Nationaal Park Drentsche Aa en Nationaal Park Weerribben Wieden, het Centraal Museum in Utrecht, en Buurtgroen 020. Daarbij wordt het platform voor steeds meer cursussen gebruikt, zoals ‘Jouw Heuvelrugtuin’ en ‘Landschapsambassadeur van de MRA’. Het brede aanbod zorgt ervoor dat externe partijen het platform ook opmerken. Deze partijen variëren van Libelle tot Nature Today en National Geographic. Hopelijk kunnen we de komende jaren de IVN Natuuracademie Online verder laten groeien tot hét online platform voor natuureducatie.

elearning levende tuin jaarverslag

Locaties

IVN Het Woldhuis
Het IVN Woldhuis is een mooi statig landhuis op het landgoed het Woudhuis. In de verschillende soorten bossen, weilanden en akkers zijn onder andere een moestuin, Tiny Forest en voedselbosje te vinden. Het is een prachtige omgeving voor de ultieme natuurbeleving. In 2021 is er ondanks de coronamaatregelen nog een redelijke inhaalslag gemaakt met schoolbezoeken, zelfverzorgende weekendgroepen, huwelijksfeesten en andere gelegenheden. Veel scholen die in 2021 hun natuurkampen hebben geannuleerd schuiven hun activiteiten door naar 2022. Naast deze scholen komen ook steeds meer internationale scholen en speciaal onderwijs naar het Woldhuis. Ook heeft het Woldhuis wederom haar Green-Key gouden haalbare duurzaamheidslabel voor de toeristische en recreatieve branche in Nederland.

De Veldhoeve
Hoewel 2021 qua boekingen nog steeds een ander jaar dan normaal was bij De Veldhoeve, is er veel gebeurd op De Veldhoeve. Zo zijn de werkzaamheden aan het BinnenBos afgerond en werd deze in april officieel geopend. Hierdoor beschikt De Veldhoeve over een extra en unieke ruimte voor vergaderingen, cursussen en trainingen. Ook het laboratorium in het veldstudiecentrum was toe aan een opknapbeurt en veel werkzaamheden om deze te moderniseren zijn in 2021 uitgevoerd. Verder is er een sedumdak aangelegd op het veldstudiecentrum en is er een studio gebouwd, zodat projectleiders op een professionele manier online lessen kunnen geven aan grote groepen. In de periodes dat het mogelijk was, hebben we scholen uit het voortgezet onderwijs ontvangen, die veldwerk konden doen en zich weer konden onderdompelen in de natuur in en om De Veldhoeve.

de veldhoeve jaarverslag