Natuur & Recreatie

Beleving van de natuur is het hart van IVN. We merkten in 2018 dat de behoefte aan natuurbelevingsactiviteiten groeit en daar speelden we mooi op in met diverse programma’s die bewustwording en impact creëerden bij zowel recreanten als ondernemers.

Infographic natuur en recreatie JV 2018

Nationale Parken

IVN doet op verzoek van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit de coördinatie van de communicatie en educatie van negentien Nationale Parken in Nederland. In 2018 zijn ook de eerste stappen gezet om te komen tot een planmatige aanpak van communicatieve en educatieve programma’s binnen de Nationale Parken. Een goed voorbeeld is het in 2018 ontwikkelde natuur en cultuurhistorisch programma 'Expeditie Turf'. Leerlingen kruipen in de huid van vroegere verveners om zo meer te leren over vervening. Leerkrachten en leerlingen van groep 7 en 8 hebben dit programma in 2018 getest. Samenwerken, beleving, storytelling en onderzoeken zijn belangrijke elementen.

In 2018 besteedden veertien Nationale Parken aandacht aan de Dag van het Nationaal Park op 24 mei. Via social media werden mensen opgeroepen om een bezoek te brengen aan het Nationaal Park in de buurt. In het ene park is een hele dag georganiseerd met verschillende activiteiten, het andere organiseerde speciale excursies rondom het thema. Nationaal Park Zuid-Kennemerland vierde deze dag bijvoorbeeld met de aftrap van het nieuwe arrangement de Thijsse Tour. Een natuurhistorische fiets- en wandeltocht langs herkenbare plekken uit leven en werk van de bekende natuurbeschermer Jac.P. Thijsse. 

Hoge VeluweHet merendeel van alle activiteiten die plaatsvinden in de Nationale Parken, van het begeleiden van excursies, inventarisaties, monitoring en beheermaatregelen tot aan het begeleiden van schoolprojecten, wordt door vrijwilligers gedaan. In totaal is dat een groep van 2500 vrijwilligers die ieder in hun eigen Nationaal Park actief is. Zonder deze groep zouden vele onderdelen van het communicatie- en educatieprogramma geen doorgang kunnen vinden. Om dit netwerk te behouden en onderhouden vonden ook in 2018 diverse bijeenkomsten, trainingen en cursussen plaats. Daarnaast zijn er nieuwe vrijwilligers opgeleid tot schoolgids, natuurgids, excursiebegeleider en jeugdnatuurbegeleider en zijn verdiepende modules verzorgd over uiteenlopende onderwerpen. 

Gastheer van het Landschap

De cursus Gastheer van het Landschap voor recreatieondernemers is al jaren een groot succes. In 2018 werden er in het hele land 18 cursussen gegeven waar 344 ondernemers werden opgeleid om hun gasten het verhaal van het landschap te vertellen. De eerste generatiewissel is ook een feit: de twee zonen Peter en Bene van Pieter Jongschaap, van het gelijknamige recreatie- en rondvaartbedrijf in het Nationaal Park Weerribben-Wieden, volgden de cursus. Vader deed mee met de allereerste cursus in 2009 en nu dus zijn zonen aan de negende editie. 

In 2018 werd ook de module Storytellinggastheer van het landschap, waterpoort voor ondernemers verder uitgerold door Wim Ruis. Als Chief Storytelling en Senior projectleider binnen IVN deelde hij zijn kennis over hoe je als ondernemer met inspirerende authentieke verhalen bezoekers in hun hart kunt raken en ze voor de natuur in beweging krijgt.

Beleefweken

De Beleefweek is een week waarin een heel netwerk van IVN Gastheren binnen één gebied samenwerkt om gasten en bezoekers een week lang het gebied te laten beleven en zo buiten het hoogseizoen meer aandacht te krijgen. In 2018 is het aantal beleefweken weer gegroeid: er werden elf Beleefweken door heel Nederland georganiseerd, vier meer dan in 2017.

Van 20 tot 28 oktober 2018 hield Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug voor het eerst een Beleefweek, deze viel samen met de vijftiende verjaardag en jubileumviering van het park. Zo’n 2100 mensen deden mee aan activiteiten als een wandeling met de schaapskudde, excursies geologie, een zaklampentocht door het kasteel, diverse sportieve activiteiten en nog veel meer. Ruim 35 verschillende activiteiten zorgden voor unieke en verrassende belevenissen uit 150.000 jaar Utrechtse Heuvelrug. 

Bos herfst bladeren kinderenOp 28, 29 en 30 september 2018 nodigden de IVN Gastheren van het Landschap, in Apeldoorn, Hattem en Heerde bezoekers en bewoners uit om op ontdekkingstocht te gaan in hun ‘achtertuin’, om zo de Veluwe (nog) beter te leren kennen. Met 50 natuur-, cultuur- en sportactiviteiten, 25 partners en 300 deelnemers was het Beleefweekend een feest. Van kanoën langs de rijke waterkant van de Veluwe en wandelen met herder en zijn schaapskudde tot op de fiets ontdekken wat de Veluwe op culinair gebied te bieden heeft. Ook kregen kinderen van een buitenschoolse opvang de beleefrugzak en het boekje '50 dingen die je op de Veluwe moet doen voor je twaalfde levensjaar' en gingen direct met hun begeleiders het bos in om te beginnen met de natuurbeleving.

Samenwerking Landal

In 2018 zijn IVN en Landal Greenparks in vijf testparken een pilot gestart met vier exclusieve natuurbelevingsactiviteiten. Met de activiteit ‘de allerkleinste waterdiertjes’ onderzoeken deelnemers, met onder andere een planktonnet en microscoop, waterdiertjes die met het blote oog amper te zien zijn. Met de activiteit ‘bodemmonsters’ gaan deelnemers met een grondboor aan het werk om meer te leren over bodemopbouw. Met ‘dieren in het donker’ zoeken deelnemers naar deze vliegende dieren en insecten van de nacht. ‘Schitterend sterrenspektakel’ laat deelnemers letterlijk zien in het donker: zonder kunstlicht zie je veel beter wat er aan de sterrenhemel zoal gebeurt. In 2019 wordt het project verder uitgerold.