Grijs, Groen & Gelukkig
Gezondheid
vrijdag29sep2017

Het positieve effect van groen; onbekend maakt onbemind?

Zorgboerderijen hebben positieve effecten op het welzijn van verschillende doelgroepen. Meer beweging, meer sociale contacten, makkelijker naar buiten kunnen, zinvolle werkzaamheden en meer afwisseling gedurende de dag ten opzichte van meer reguliere vormen van zorg. Bij mensen met dementie wordt er nog relatief weinig gebruik gemaakt van dit soort groene dagbesteding,. Er komen steeds meer groene initiatieven in de stad, maar er is nog weinig bekend over de karakteristieken en waarde hiervan. Dr. ir. Jan Hassink en dr. ir. Lenneke Vaandrager van de WUR en dr. ir. Simone de Bruin en Yvette Buist MSc van het RIVM onderzoeken daarom de kwaliteiten van verschillende soorten groene initiatieven voor verschillende groepen ouderen met dementie en hun mantelzorgers. 


Als groen bewezen een positief effect heeft op cliëntenwelzijn en gezondheid, waarom wordt het dan nog zo weinig op ingezet? 

‘’Het kost tijd en inspanning, er is ook nog veel onbekend,’’ vertelt Jan Hassink. Het is niet alleen het groen maar de combinatie van zinvol samen bezig zijn in een groene omgeving. Verder speelt gebrek aan financiering een rol, vult hij aan. Collega Simone de Bruin is bij mensen met dementie nog wat voorzichtig met de term ‘bewezen effectief’. Er zijn wel eerste aanwijzingen dat een groene omgeving een positieve bijdrage kan leveren. Wel zag zij in haar eigen onderzoek naar dagbesteding op zorgboerderijen dat mensen met dementie beter aten, meer bewogen, meer buiten waren en actiever waren dan mensen met dementie die deelnamen aan reguliere dagbesteding. Een reden waarom groen nog niet altijd wordt ingezet, is omdat er soms veel beren op de weg worden gezien, voegt Simone eraan toe. Bijvoorbeeld omdat er geen mogelijkheden zouden zijn om naar buiten te gaan omdat een zorginstelling zich in de stad bevindt, er onvoldoende zorgpersoneel of vrijwilligers zijn om de mensen te begeleiden, het belang van groen niet genoeg wordt gezien of omdat de zorginstelling opziet tegen mogelijke risico’s.


Met welke argumenten overtuig je zorginstellingen van het nut van groen? 

Bij het zoeken naar dagbesteding kom je al snel uit op spelletjes en koffie. Volgens Jan hebben veel mensen met dementie baat bij iets anders. Ze worden gelukkiger als ze actief zijn, buiten zijn en zelf kiezen wat ze doen. Ook voor de begeleiding en mantelzorgers is het prettiger als de persoon met dementie graag deelneemt aan de activiteiten. Zinvol bezig zijn is een levensbehoefte. Lenneke geeft nog een ander argument. Het is óók gezond voor de werknemers in de zorg. Die zijn net zo goed lekker buiten en actief bezig. 

Wat zijn belangrijke punten om rekening mee te houden, als je zo’n initiatief gaat starten?

Lenneke: “mensen met dementie en mantelzorgers zijn kwetsbaar. Ik ben altijd op zoek naar effectieve oplossingen die passen bij de behoefte van kwetsbare groepen. De nadruk ligt niet op onmogelijkheden en ziekte, maar op mogelijkheden en kwaliteit van leven. Het geheugen laat mensen met dementie in de steek, maar het lichaam kan vaak nog prima functioneren. Dit lichamelijk geheugen wordt goed geprikkeld bij de groene initiatieven.” Volgens Yvette is de samenwerking tussen verpleeghuizen, aanbieders van dagbesteding en de samenwerking tussen verschillende aanbieders van dagbesteding onderling erg belangrijk. Daarnaast geeft ze aan dat het goed zou zijn om het beleid rondom dagbesteding eenvoudiger te maken, zodat mensen met dementie gebruik kunnen maken van meerdere typen dagbestedingen. 

Dr. ir. Jan Hassink zoekt nog zorglocaties met zelfstandig wonende ouderen om te participeren in zijn onderzoek. Wil jouw organisatie een bijdrage leveren? Stuur een mail naar: jan.hassink@wur.nl