Cursussen
Overig
vrijdag03feb2017

Natuurnotities: Kleine zwanen op de Wijde Aa

IVN Natuurgids Monique Smulders maakt elke week natuurnotities. Ze zag twee weken geleden honderden vogels en zwanen op de Wijde Aa, toen er nog ijs op lag. Een paar dagen later ontdekte ze dat het om kleine zwanen ging. Monique legt uit hoe je de kleine zwaan kunt onderscheiden van de wilde zwaan en de knobbelzwaan.

"Zoals in een eerdere blog beloofd, vandaag nog een stukje over mijn waarnemingen van vorige week maandag. Toen ik op 20 januari de Wijde Aa filmde in het vroege ochtendlicht had ik het wak opgemerkt met honderden vogels en zwanen erin. Toen dacht ik dat het om wilde zwanen ging. Het was ver weg en ik had geen verrekijker bij me. Op maandag 23 januari was ik er opnieuw, nu bepakt en bezakt met camera, statief èn Kleine Zwanen op de Wijde Aa (Foto Monique Smulders)verrekijker en zo ontdekte ik dat het om kleine zwanen ging, die zich massaal ophouden in het wak. De knobbelzwaan met een oranje snavel, die iedereen vast wel eens heeft gezien als was het maar in een parkvijver, komt in Nederland jaar rond voor. Kleine en wilde zwanen zien we alleen in de winter. Zij broeden in het arctisch gebied, in het noorden van Scandinavië en Rusland. Van de wilde zwaan zijn overigens enkele Nederlandse broedgevallen bekend, maar van de kleine zwaan niet. In de winter zijn er in ons land zo'n 2500 wilde zwanen (met uitschieters tot 7000) en wel 10.000 kleine zwanen. In totaal wordt de wereldpopulatie op 15.000 kleine zwanen geschat, dus 2/3 daarvan overwintert in ons kikkerlandje. Behalve het formaat (de wilde zwaan is groter) kun je twee zwanensoorten uit elkaar houden door goed naar de snavel te kijken. Die zijn bij beide soorten weliswaar geel met zwart, maar er zijn toch kleine verschillen. De wilde zwaan heeft meer geel op de snavel en dit gele stuk loopt in een punt. Bij kleine zwanen is het geel veel minder aanwezig en het loopt niet in een punt. In onderstaand filmpje zie je een wilde zwaan. Het geluid hoort trouwens bij een troepje ganzen dat in de buurt was."


"Afijn, de groep op de Wijde Aa (Woubrugge, Zuid-Holland), bestond dus uit kleine zwanen. Volgens een vogelteller brachten afgelopen week zo'n 280 kleine zwanen de nacht door op dit water, samen met een stuk of 1000 eenden. De kleine zwanen komen rond oktober naar ons land en zoeken eerst de grotere open wateren op, zoals het Veluwemeer waar ik enige tijd geleden al eens een blog aan wijdde. Later zoeken ze de weilanden op om het eiwitrijke gras te eten. In februari of maart vliegen ze terug naar hun broedgebieden. De ochtend dat ik de kleine zwanen op de Wijde Aa filmde was mistig, maar het licht was bijzonder sfeervol. En de eerste schaatsers waagden zich toen al op het ijs.... Inmiddels is er van al dan moois weinig over, want vorst heeft plaats gemaakt voor dooi, regen en grijze lucht."

Lees meer Natuurnotitities van Monique Smulders op haar blog 'Natuurnotities'.

IVN Natuurgids

Wil jij ook IVN Natuurgids worden? Lees meer over de Natuurgidsenopleiding van IVN.