Cursussen
donderdag11mei2017

Natuurnotities: Een zwerm bijen in de boom

IVN Natuurgids Monique Smulders maakt elke week natuurnotities. Deze week schrijft ze over zwermende bijen. Ze heeft de zwerm ook gefilmd.

Ik had er al vaker over gehoord, maar het nog nooit zelf gezien: een bijenzwerm die op zoek was naar een nieuwe nestplaats. Op 8 mei hoorden we een hoop gezoem boven een tuin in onze straat. Honderden bijen vlogen boven de heg en door het coniferengroen konden we een 'bol' van krioelende bijen waarnemen. Een oude bijenkoningin is met zo'n 10.000 bijen uit haar volk uitgezwermd om plaats te maken voor een nieuwe koningin. Die nieuwe koningin komt als het ware in een gespreid bedje, want als ze geboren wordt heeft ze al duizenden werksters en mannetjes tot haar beschikking. En dat nest zit meestal op een gunstige plaats, want er was meer dan voldoende voedsel om de bijenstaat te laten groeien. Zoveel te laten groeien zelfs dat een deel van het volk onder leiding van de oude koningin op zoek kon gaan naar een nieuwe nestholte.

Met niets anders dan het voedsel in hun maagjes gaan ze op pad. Aangezien ze daar niet eeuwig energie uit kunnen putten, strijken ze al gauw neer op een tak of lantaarnpaal. Eerst vormen ze nog meerdere kleine groepjes, maar na korte tijd komen alle bijen Bijenzwerm door Monique Smulderssamen in de groep waar de koningin zit. Met z'n tienduizenden bij elkaar is dat een flinke klomp. Voorafgaand aan het vertrek is een aantal 'haalbijen' omgeschoold tot 'speurbijen'. Terwijl de groep rustig afwacht (dat kan enkele uren tot dagen duren), zoeken zij een geschikte nieuwe nestplaats. Intussen verlagen de andere bijen hun lichaamstemperatuur om energie te sparen. Zo kunnen ze maximaal drie dagen overbruggen.

Mocht je zo'n zwerm in je tuin krijgen, laat ze dan met rust en kijk, bijvoorbeeld op de site van de Bijenhoudersvereniging, waar een imker in jouw buurt te vinden is. Deze zal de zwerm graag komen 'scheppen' en onderbrengen in een van zijn of haar kasten.

Ik meende in het filmpje de bijenkoningin te zien, die een stuk groter was dan de rest van de bijen. Kijk zelf maar, een beetje aan het einde van de opnamen. Ik heb het op de foto hierboven met een pijltje aangegeven. 

Lees meer Natuurnotitities van Monique Smulders op haar blog 'Natuurnotities'.

IVN Natuurgids

Wil jij ook IVN Natuurgids worden? Lees meer over de Natuurgidsenopleiding van IVN.