Natuurgidsenopleiding organiseren

Ben je lid van een IVN-afdeling en wil je misschien een Natuurgidsenopleiding gaan geven? De Natuurgidsenopleiding is het paradepaardje van IVN en voor afdelingen dé manier om nieuwe actieve leden te werven. Op deze pagina krijg je een indruk van wat de opleiding inhoudt en wat erbij komt kijken als je hem wilt organiseren. Het IVN Cursushuis staat klaar om je hierbij te ondersteunen!

Doel van de Natuurgidsenopleiding

De Natuurgidsenopleiding (NGO) is een anderhalf jaar durende opleiding voor mensen die natuurgids willen worden. Natuurgidsen zetten zich in voor natuur, landschap en IVN. Zij helpen de missie van IVN gestalte te geven: het terugbrengen van de natuur in de harten van mensen via natuureducatie. Bekijk twee filmpjes van IVN Natuurgidsen aan het werk. 

Jaarlijks worden door IVN-afdelingen ongeveer vijftien Natuurgidsen-opleidingen georganiseerd. De natuurgidsen worden meestal actief binnen de IVN-afdeling(en) waar zij zijn opgeleid, bijvoorbeeld als gids van excursies, als cursusdocent, werkgroepcoördinator of bestuurslid. De Natuurgidsenopleiding is dan ook het middel bij uitstek om nieuwe actieve leden voor je afdeling op te leiden.

Wil jij een Natuurgidsenopleiding gaan organiseren? Meld je dan voor meer informatie en ondersteuning aan bij het IVN Cursushuis.

Aanmelden

Inhoud en duur van de opleiding

De Natuurgidsenopleiding bestaat uit vijf blokken:

  • 1 Kennismaking en oriëntatie
  • 2 Planten en bodem
  • 3 Dieren
  • 4 Ecologie en ecosystemen
  • 5 Landschap.

In al deze blokken komt het oefenen met gidsvaardigheden aan bod, en in blok 2 en 4 wordt dieper ingegaan op het onderwerp duurzaamheid. Gemiddeld duurt de opleiding 1,5 jaar en zijn er in totaal 50 lessen:

  • 40 lessen verdeeld in 8 wekelijkse lessen per blok. Deze lessen vinden zowel binnen als buiten plaats en bestaan uit een mix van kennis en praktijk. De buitenlessen zijn verspreid in de eigen omgeving.
  • 10 extra buitenlessen die gewijd zijn aan het uitvoeren van de mini-excursies en de diploma-opdrachten.
  • Soms is er bovendien een kennismakingsweekend aan het begin van de opleiding.

Het lesmateriaal voor de Natuurgidsenopleiding is in 2016 vernieuwd. Er is nu een doorlopende didactische leerlijn en meer aandacht voor duurzaamheid.

Organisatie van de opleiding

De organisatie en uitvoering van een Natuurgidsenopleiding duurt in totaal 2,5 jaar. Daarvan ben je als afdeling ongeveer één jaar bezig met de voorbereiding (langer als je het voor het eerst doet) en anderhalf jaar met de uitvoering. De organisatie is in handen van een opleidingsteam dat bestaat uit ervaren IVN'ers uit één over meerdere IVN-afdelingen. Het opleidingsteam bestaat minimaal uit een coördinator, secretaris, penningmeester en een (hoofd-)docent, maar meestal zitten er meer mensen in, zoals ook de overige vaste docenten en mentoren.

Het kan voor één afdeling veel zijn om een Natuurgidsenopleiding te organiseren. Vandaar dat meerdere IVN-afdelingen het soms samen doen, ondersteund door een IVN-cursuscoach en eventueel de provinciale IVN-vrijwilligersconsulent. Soms zijn er ook andere natuur-, milieu en landschapsgerelateerde organisaties betrokken. De vaste docenten zijn vaak afkomstig uit de IVN-afdelingen. De gastdocenten kunnen ook werkzaam zijn bij andere organisaties.

De organiserende IVN-afdelingen zijn eigenaar van de opleiding en (financieel) eindverantwoordelijk. Zij bepalen de inhoud en zorgen voor de organisatie van de opleiding en de begeleiding van de cursisten, binnen de eisen de worden gesteld door het IVN Cursushuis. Deze eisen gaan vooral over de inhoud en opbouw van het lesprogramma en de samenstelling van het opleidings- en docententeam.

Vereisten Natuurgidsenopleiding

Hulp bij de organisatie

Als je plannen hebt voor het organiseren van een NGO, meld dit dan zo vroeg mogelijk bij het IVN Cursushuis via het aanmeldformulier. Van het IVN Cursushuis krijg je dan meer informatie, zoals het stappenplan voor de organisatie van een NGO en het Natuurgidsenopleiding-lesmapbestelformulier voor de NGO-lesmap. Het IVN Cursushuis helpt je ook bij het organiseren van je opleiding door inzet van een cursuscoach. Verder zorgt het Cursushuis voor de IVN-erkenning voor je opleiding, voor de diploma’s en de natuurgids-badges. De prijs die je aan het IVN Cursushuis betaalt voor dit pakket is € 50,-  per cursist. Sinds kort kun je als opleiding ook gebruik maken van het nieuwe sociale intranet van IVN.

Begeleiden van de cursisten

Als opleidingsteam zorg je niet alleen voor goede en inspirerende lessen, maar ben je ook verantwoordelijk voor de begeleiding en beoordeling van de cursisten. Tijdens de hele opleiding worden de cursisten begeleid en zijn er terugkoppelmomenten, waardoor een constante groei ontstaat. Competentiegericht leren vormt hierbij de leidraad. Hiervoor zijn instrumenten beschikbaar zoals het persoonlijk ontwikkelplan dat cursisten zelf invullen en bijhouden en dat je op vaste moment kunt bespreken met de cursisten.

Op het eind van de opleiding vindt de eindbeoordeling van de cursisten plaats door het opleidingsteam en de docenten, op basis van de diploma-eisen. De verplichte diploma-opdrachten zijn: tijdens de opleiding met goed gevolg uitvoeren van het natuurmoment, het vijfminutenpraatje, minimaal vier mini-excursies, verschillende opdrachten uitvoeren in het onderzoeksgebied, een stage en de educatieve eindopdracht. Daarnaast zijn er nog enkele aanvullende diploma-eisen, zoals een aanwezigheidspercentage. Wanneer de cursist de opleiding met goed gevolg afrondt, ontvangt zij/hij het landelijke erkende IVN Natuurgids-diploma. 

Ben je van plan om een Natuurgidsenopleiding te organiseren? Meld je aan bij het Cursushuis!

Aanmelden