Workshops

W 1  De pedagogiek van buiten – innoveren door teamontwikkeling.

Door: Loes van ’t Hoff (Hogeschool Leiden)

Natuur biedt vele kansen aan kinderen om ervaringen op te doen die van invloed zijn op het welbevinden en op de ontwikkeling. Kinderen kunnen buiten kind zijn. Zij kunnen zich uitleven, kunnen genieten en verwonderd raken en kunnen hun eventuele zorgen even vergeten. Hoe kun je deze ‘pedagogiek van buiten’ bewust inzetten in je dagelijks handelen in de praktijk van het onderwijs of de kinderopvang?

In deze workshop word je geïnformeerd over de wijze waarop een team gezamenlijk op onderzoekende en innovatieve wijze de pedagogiek van buiten kan verkennen. Je krijgt zicht op nieuwe pedagogische handelingsmogelijkheden die je aan de hand van natuur ontwikkelt, stap voor stap en passend bij de eigen werkplek.

Doelgroep: teams (onderwijs en kinderopvang)

WorkshopbegeleiderLoes van t Hoff

Loes van ’t Hoff is als trainer en onderzoeker verbonden aan het lectoraat ‘Natuur en ontwikkeling kind’ van de Hogeschool Leiden. Zij is betrokken bij het onderzoek van het project ‘Huisje, boompje, beestje’ van de Stichting Kinderpostzegels en IVN en het onderzoek ‘Versterken van de kwaliteit Groene Kinderdagopvang door doelgericht gebruik van de natuur als pedagogische ruimte.’ Daarnaast doet zij methodeonderzoek bij de teammaster ‘Transitie in onderwijs met technologie’ en het traject voor docenten ‘Onderwijs Buiten’ van de Hogeschool Leiden.

 

W 2   Hoe de omgeving het spel van kinderen vormt.

Door: Elise Peters (Hogeschool Leiden)

In deze workshop kijken we naar kinderen, hun spel, en de omgeving waarin zij spelen. Aan de hand van spelobservaties wordt duidelijk hoe de omgeving het spel van kinderen vormt. Je gaat zien dat het ertoe doet waar we kinderen laten spelen. En dat wij als begeleiders iets te doen hebben in het kiezen en maken van rijke speelomgevingen. Na de workshop kijk je vast anders naar je eigen speelterrein. Want zoals Johan Cruijff zegt: je gaat het pas zien als je het doorhebt.

Doelgroep workshop: pedagogisch medewerkers in de dagopvang en onderbouwleerkrachten.

Elise PetersWorkshopbegeleider

Elise Peters is docent kleuterpedagogiek aan de pabo van Hogeschool Leiden en onderzoeker aan het lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind. In haar onderzoek richt ze zich op de waarde die natuur heeft voor kinderen. Zo observeerde ze spelende kinderen bij het buitenspelen op het kinderdagverblijf, om te zien hoe de omgeving hun spel vormt. En op dit moment doet ze onderzoek in de maatschappelijke opvang en de vrouwenopvang, waar gezinnen wonen die tijdelijk geen veilig thuis meer hebben. Elise onderzoekt hoe natuur deze kwetsbare kinderen en hun gezin kan ondersteunen

 

W 3   Groen voor kinderen met een ondersteunings-vraag.

Door: Koen de Jonge (Thomas More Hogeschool)

Het verzorgen van passend onderwijs met de natuur. Hoe doe je dat? Hoe speel je nu in op de behoefte van het individuele kind in een buitenomgeving die minder structuur maar meer vrijheid geeft? Hands-on gaan we aan de slag en gaan we zien dat het niet groots hoeft maar dat juist kleine pedagogische handelingen al van grote betekenis kunnen zijn voor het kind. Of je nu veel of weinig met natuur hebt, na deze workshop ben je wat verder in het zien en benutten van kansen die er liggen in jouw schoolomgeving om tegemoet te komen aan de kinderen in jouw klas. 

 Doelgroep workshop: basisschool

Koen de JongeWorkshopbegeleider

Koen de Jonge is opgeleid tot onderwijskundige aan de Universiteit van Amsterdam en heeft 6 jaar lang als begeleider gewerkt met kinderen met gedragsproblemen en stoornissen. Hij is een onderwijskundig denker met een hulpverleners hart. Momenteel doceert hij pedagogiek, onderzoek en de minor Passend Onderwijs aan de Thomas More Hogeschool in Rotterdam. Tevens is hij drie jaar betrokken bij onderzoek en curriculum ontwikkeling bij het Lectoraat Natuur & Ontwikkeling Kind.            

 

W 4   De kunst van naar buiten gaan.

Door: Dorine van Eijk (Hogeschool Utrecht)

Buiten doen peuters en kleuters andere ervaringen op dan binnen. Bewegen, zonlicht, spel, grenzen verkennen, vallen en opstaan – dat kun je allemaal buiten vinden. Kinderen ontwikkelen zich door te spelen en ontdekken en buiten is er álle ruimte om dat te doen.

Tijdens deze workshop gaan we dieper in op het stimuleren en begeleiden van speelleeractiviteiten in de buitenruimte. Wat betekent dat voor je pedagogisch handelen? Waarom is het belangrijk voor kinderen om naar buiten te gaan? Welke pedagogische keuzes, uitdagingen en dilemma’s kom je tegen? Je hoort verhalen uit de praktijk en krijgt achtergrondinformatie. Ook ga je met behulp van praktische oefeningen de kunst van het naar buiten gaan zelf in de praktijk brengen.

Doelgroep workshop: pedagogisch medewerkers in de dagopvang en onderbouwleerkrachten.

Workshopbegeleider Dorine van Eijk

Dorine van Eijk is ecologisch pedagoog en docent/coach bij de opleiding Pedagogiek van de Hogeschool Utrecht en richt zich met name op jonge kinderen en hun (spel)ontwikkeling. Ze participeerde in een onderzoek naar het gebruik van de buitenruimte in de kinderopvang van het Lectoraat Natuur & Ontwikkeling Kind van de Hogeschool Leiden en is medeauteur van het boekje “De kunst van naar buiten gaan: portretten van pedagogisch handelen in de dagopvang”.

 

W 5   Buitenverhalen. De woorden voorbij….

Door: Marja van den Hurk (lectoraat)

De kinderen hangen aan mijn lippen!” Dat constateren studenten vaak tot hun eigen verbazing als ze de kinderen in de klas een verhaal vertellen. Ze ontdekken, dat vertellen veel meer is dan het aaneenrijgen van zinnen. Als je vanuit je gevoel en beleving het verhaal tot leven brengt, is dat heerlijk om naar te luisteren voor kleine kinderen, oudere kinderen en volwassenen.

In deze workshop ga je buiten op onderzoek naar hoe je jouw gevoel, beleving en zintuigelijke ervaring in kunt zetten in het met je eigen stem vertellen van jouw verhaal. Je stelt je open voor de natuur om je heen, je laat je zintuigen prikkelen en stimuleert je innerlijke beleving. Laat je verrassen door de onvoorspelbare creatieve kracht van de natuur en neem die mee in jouw stem en jouw verhaal. En doe inspiratie op om met de kinderen naar buiten te gaan en te vertellen

Doelgroep workshop: pedagogisch medewerkers in de BSO en midden/bovenbouwleerkrachten.

WorkshopbegeleiderMarja van den Hurk

Marja van den Hurk is verhalenverteller, docent vertellen en taalonderwijs en stembevrijder. Op de pabo stimuleert ze studenten om als leerkracht op hun eigen wijze stem te geven aan een verhaal in de klas. Vanuit de overtuiging dat beroepskrachten die boeiend vertellen, meer kwaliteit leveren. Goede leerkrachten en pedagogisch medewerkers zetten namelijk naast intellect en emotie ook hun innerlijke beleving in voor het verzorgen van goed onderwijs en goede opvang.

 

W 6   De groene speelleeromgeving als grondslag voor rekenen en zaakvakken.

Door: Marcel Looman (lectoraat)

Tijdens deze workshop gaan we ervaring opdoen met buitenonderwijs vanuit verschillende vakgebieden. Wanneer is het handig om naar buiten te gaan en waar moet je dan rekening mee houden? Taal en rekenen kunnen bij een aantal onderwerpen heel goed buiten plaats vinden, andere onderwerpen of werkvormen kunnen beter binnen plaats vinden. We bespreken de verschillende aspecten van het buitenonderwijs. De didactiek voor buitenonderwijs wordt gepresenteerd en er is ruimte om ervaringen uit te wisselen. 

Doelgroep workshop: alle doelgroepen.

Workshopbegeleider

Vanuit jarenlange ervaring met buiten onderwijsactiviteiten neemt Marcel Looman deelnemers mee naar buiten zodat zij zelf ervaren hoe verrijkend en inspirerend buitenonderwijs kan zijn.

 

W 7   Vallen en opstaan –het spanningsveld tussen veiligheid en exploratie.

Door: Marian Joven (Hogeschool Leiden)

In deze workshop gaan wij op zoek naar avontuur en spanning, elementen die door kinderen vanzelf en overal gezocht worden. Onderdeel van de workshop is het zelf ervaren van wat leuke en misschien minder leuke spanning oplevert en eigen grenzen ervaren en verplaatsten. Daarnaast gaan we met elkaar het gesprek over het belang van exploratieruimte aan kinderen bieden en het spanningsveld dat dat oplevert voor professionals met het waarborgen van veiligheid.

Doelgroep workshop: alle doelgroepen.

Marian Joven

Workshopbegeleider

Marian Joven is bioloog en als onderzoeker verbonden aan het lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind. In haar onderzoek richt ze zich op het gebruik van de buitenruimte als pedagogische ruimte bij de kinderopvang. Tevens is zij docent natuur en techniek van de pabo Hogeschool Leiden, waarbij zij studenten stimuleert om naar buiten te gaan en de omgeving als rijke leeromgeving te (leren) gebruiken.

 

W 8     Tiny Forest: perspectief op ontdekkend leren.

Door: Daan Bleichrodt (IVN)

Tiny Forest rukt op in Nederland. Een Tiny Forest is een dichtbegroeid, inheems bos ter grootte van een tennisbaan. Dit bos is niet alleen een prettige plek voor vlinder, vogels en bijen, maar vooral voor mensen. Kinderen leren in het bos spelenderwijs over de Nederlandse natuur. Maar hoe maak je nu eigenlijk een Tiny Forest? En hoe kan je het inpassen in het activiteitenplan of lesplan van jouw locatie? Tijdens deze workshop leer je wat een Tiny Forest voor jou kan betekenen. En krijg je zicht op hoe je een Tiny Forest in kunt zetten in je pedagogische en didactische doelen.

Doelgroep workshop: alle doelgroepen.

WorkshopbegeleiderDaan Bleichrodt

Daan Bleichrodt is productontwikkelaar, projectleider en trainer bij IVN. Gedreven door een grenzeloze nieuwsgierigheid zoekt hij naar steeds nieuwe manieren om kinderen en natuur met elkaar te verbinden. Deze vraag staat centraal in het werk van Daan: ‘Wat is een natuurlijke manier van leren en hoe ziet een natuurlijke leeromgeving eruit?’ De zoektocht naar het antwoord leverde vernieuwende concepten als Tiny Forest, de Nationale Buitenlesdag, het buitenlokaal en het IVN Binnenbos op. Toch zoekt hij op natuurlijke en soms ook op onnatuurlijke wijze verder naar het antwoord.