Doe meer met de groene speelleeromgeving

Op 27 en 28 september vond de tiende editie van de conferentie Kind & Natuur plaats. Een unieke samenwerking tussen IVN Natuureducatie en het lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind. Bijna 200 deelnemers gingen met veel inspiratie, kennis en nieuwe inzichten naar huis. Bekijk het verslag en de video en leer ook over de pedagogische waarde van natuur.

Kind & Natuur tweedaagse

De pedagogische waarde van natuur - wat is dat eigenlijk, hoe herken je het, en hoe kun je daar in je eigen praktijk handen en voeten aan geven? Deze vragen stonden centraal tijdens de Kind & Natuur tweedaagse. Op 27 en 28 september 2018 vond deze plaats in Soesterberg onder leiding van dagvoorzitter Marc Veekamp (IVN natuureducatie). Geïnteresseerden vanuit diverse achtergronden kwamen samen om workshops bij te wonen, kennis te delen, ervaringen op te doen en om opnieuw de natuur te ontdekken. Er waren beroepskrachten en vrijwilligers uit het basisonderwijs, de kinderopvang, de maatschappelijke en vrouwenopvang, het beroepsonderwijs, de natuur- en milieusector en uit beleids- en ondersteunende organisaties.

Dag 1: Kleine stapjes maken ook een reis

De dag begon met een plenaire lezing van Dieuwke Hovinga, lector van het lectoraat Natuur & Ontwikkeling Kind (Hogeschool Leiden en Thomas Moore Hogeschool). Via een interactieve online quiz konden de deelnemers aangeven wat voor hen de belangrijkste waarde was van de groene speelleeromgeving. Begrippen als vrijheid en ontdekken scoorden hoog. En het kind moet zichzelf kunnen zijn. Onderzoekster Janke van Dijk heeft hier onderzoek naar gedaan en kwam met mooie uitkomsten. Meer dan 80% van de gevraagde kinderen vindt een groene speelomgeving prettiger dan een grijze omgeving. Ook vertelde zij dat kinderen meer aandacht hebben in de klas na het spelen op een groen plein. Dit zijn prachtige voorbeelden die ervoor pleiten om vol voor een groen schoolplein te gaan. Voordat de workshops begonnen gaf Janke de deelnemers nog advies mee: maak bewuste keuzes en laat je inspireren. En zoek die inspiratie uit theorie maar vooral ook buiten. Een semi buitenjuf wordt je van binnen uit!

Kind & Natuur Conferentie

Kind & Natuur conferentie

Wandel mee

Om direct deze stap naar buiten te maken konden de deelnemers kiezen uit diverse thema-wandelingen. Ervaren begeleiders van onder andere IVN Eemland, IVN Amersfoort en het lectoraat Natuur en Ontwikkeling Kind zorgden voor zeven verschillende natuurwandelingen. Tijdens de avonturenwandeling ging men op zoek naar de spanning in het bos en op zoek naar koning winter om te vragen of het een strenge winter wordt. Tijdens de zintuigwandeling kon men proeven, ruiken, horen, zien en voelen wat er allemaal in de natuur is. Nog meer focus op voelen was er tijdens de blote voeten wandeling. Een route over steen, gras, takken, bladeren en dennenappels werd afgelegd. Bij de muziekwandeling ontdekten de deelnemers dat muziek overal in zit, zeker ook in de natuur. Tot slot waren er nog de eigen risico wandeling, lekker creatief wandeling en lekkere trek wandeling.

BlotevoetenpadKind & Natuur conferentie

Workshops binnen en buiten

Na de lunch konden deelnemers kiezen uit acht workshops met elk een eigen verhaal. Zo vertelde Loes van ’t Hoff over hoe kinderen zich buiten kunnen uitleven, genieten en verwonderen. Hierbij legde ze uit hoe je deze ‘pedagogiek van buiten’ bewust kan inzetten in je dagelijks handelen. Elise Peters deelde inzichten vanuit haar spelobservaties en liet je zien dat het ertoe doet waar we kinderen laten spelen. Als begeleider heb je keuzes die je kan maken om een groene, rijke speelomgevingen te creëren. Marjan Joven nam haar deelnemers mee naar buiten en daagde hen uit een brandnetel te eten, zou jij dat durven? Tijdens haar workshop verkende ze de worsteling tussen veiligheid en het belang van het opzoeken van grenzen voor de ontwikkeling van kinderen. Dit moesten deelnemers vervolgens zelf toepassen bij het maken van een eigen kampvuur.

Kind & Natuur conferentieMarcel Looman deelde zijn inzichten over hoe je taal en rekenen spelenderwijs kan oefenen in de natuur. Bij Marja van den Hurk moest je uit je comfort zone stappen. Hoe zou jij een boom omschrijven als jij hem geblinddoekt aanvoelt? Weet jij genoeg woorden en namen om aan een geblinddoekt iemand te beschrijven waar je precies staat? Volgens Dorine van Eijk doen peuters en kleuters buiten andere ervaringen op dan binnen. Kinderen ontwikkelen zich door te spelen en te ontdekken. Buiten is er álle ruimte om dat te doen. Daan Bleichrodt vertelde over de Tiny Forests, weet jij al wat dit zijn? Het zijn dichte bosjes met inheemse soorten ter grootte van een tennisbaan. Het is niet alleen een prettige plek voor vlinders, vogels en bijen, maar ook een interessante leeromgeving voor kinderen. Koen de Jonge vertelde dat je geen natuurtalent hoeft te zijn om de natuur te waarderen. Het gaat erom dat je de kansen ziet en weet te benutten!

Kind & Natuur conferentie

Reflectie en  bijpraten

Aan het eind van de middag blikten de deelnemers terug op de eerste dag. In een ludieke werkvorm zijn met veel enthousiasme de ervaringen met elkaar gedeeld. Tijdens de borrel was er tot slot nog tijd om elkaar beter te leren kennen of juist bij te praten. Voor de tweedaagse deelnemers ging de avond nog verder met een diner en activiteit naar keuze. Een deel van de groep maakte onder heldere hemel een nachtwandeling gemaakt naar het natuurgebied Soesterhoogt, waar ook aandacht was voor de sterren aan het firmament.

Dag 2: Impact op taalvaardigheid en excursies

Jannette Prins opende dag twee met een inspirerende sessie over de impact van de fysieke omgeving waarin kinderen spelen en ontdekken op hun taalvaardigheid. Ondanks dat dit onderzoek nog lopend is ziet Janette al duidelijk de positieve invloed van een natuurrijke omgeving. Om zelf inspiratie op te doen in een natuurlijke omgeving zijn de deelnemers verdeeld over vier bussen op excursie gegaan. Elke groep heeft twee locaties bezocht die voorloper zijn in het slim benutten van natuur. Naast scholen, kinderopvang en natuurspeelplaatsen zijn er ook twee zorglocaties met een bezoek vereerd om eens te kijken hoe in een andere sector natuur benut kan worden. Op Zorgerf Buiten-verblijf in Putten is bijvoorbeeld goed zichtbaar hoe natuur en dagelijks buitenzijn vorm kan worden gegeven in de ouderenzorg. Een plek waar iedereen wel oud zou willen worden! 

Kind & Natuur conferentie

Kind & Natuur conferentie

Met handen en voeten naar huis

Terug op de conferentielocatie Kontakt der Kontinenten gingen de deelnemers onder leiding van Janke aan de slag om alle informatie van de afgelopen twee dagen om te zetten naar concrete inzichten en actiepunten voor hun persoonlijke praktijk. Dagvoorzitter Marc Veekamp sloot vervolgens de tweedaagse af met een laatste stukje reflectie. Twee dagen vol inspiratie, uitwisseling en natuur. Op naar 27 september 2019!

Wil je meer weten? Bekijk onderstaand de presentaties van de conferentie Kind & Natuur 2018

Dieuwke Hovinga en Janke Wesselius - Groene speelleeromgeving

Dorine van Eijk - De kunst van naar buiten gaan

Jannette Prins - De voetafdruk

Koen de Jonge - Groen voor kinderen met een ondersteuningsvraag

Marja van den Hurk - Buitenverhalen. De woorden voorbij….

Marian Joven - Vallen en opstaan