Bijen
Insecten
dinsdag16mei2017

IVN Westerveld gaat voor bijen, bermen en biodiversiteit 

Twee jaar geleden dacht IVN’er Mariken Hornman: ‘Wat zou het mooi zijn als we een internationale bijenexpert naar Westerveld kunnen halen!’ Dat is gelukt, en de plannen werden steeds ambitieuzer. IVN Westerveld organiseerde op 9 en 10 juni 2017 een tweedaags symposium over Bijen, bermen en biodiversiteit. Het uiteindelijke doel? Alle natuurgebieden verbinden met bijvriendelijke bermen. 

In de ban van de bij

We gaan terug naar 2015. Een enthousiast bestuurslid van IVN Westerveld vertelt in een bestuursvergadering over het boek ‘Een verhaal met een angel’ van Dave Goulson. Een intrigerend en toegankelijk boek over het belang van bijen en hommels. ‘Het boek ging van hand tot hand, en zo raakte het hele bestuur in de ban van de bij’, vertelt Mariken Hornman, voorzitter van IVN Westerveld. ‘Intussen begonnen we ook na te denken over ons jubileum: in 2017 zouden we 25 jaar bestaan. Hoe mooi zou het zijn als Dave Goulson hier in Westerveld een lezing zou willen geven, dachten we. We trokken de stoute schoenen aan en stuurden Goulson een mail. Binnen twee dagen kregen we een reactie terug: Goulson wilde graag komen!’ 

Dat was het startsein. Er werd groots gedacht: een tweedaags symposium, aangevuld met activiteiten voor alle doelgroepen. De IVN-afdeling wilde iets voor zowel algemeen publiek als voor professionals opzetten. ‘Want als we echt iets willen veranderen voor de bijen in Nederland, moet iedereen daar bij betrokken worden en moeten we theorie combineren met de praktische uitvoering’, aldus Mariken. ‘Het is een bijzonder ambitieus idee. Gelukkig zitten in onze afdeling zitten natuurbeheerders, ecologen en onderzoekers. Veel mensen met een groot netwerk dus, dat helpt.’ 

Boeren, burgers en buitenlui 

Westerveld is een plattelandsgemeente, een esdorpenlandschap met veel bos en hei. Binnen de gemeente liggen drie prachtige natuurgebieden: Nationaal Park Dwingelderveld, Nationaal Park Drents-Friese Wold en het Holtingerveld. Als bewoner woon je dus tussen de natuur. ‘Die natuur willen we verbinden, zodat insecten makkelijker van het ene gebied naar het andere kunnen. Die verbindingswegen zijn bijvoorbeeld waterlopen en bloemrijke bermen, maar ook bijvriendelijk boerenland.’ 

Om de bermen tot bloei te laten komen en de bijen de aandacht te geven die ze verdienen, wordt heel Westerveld bij het IVN-project betrokken. Zo creëert de afdeling draagvlak voor biodiverse bermen. Iedereen kan meehelpen: beleidsmakers en burgers, maar bijvoorbeeld ook boeren en basisscholen. Mariken: ‘In onze kraam en op informatieavonden in de dorpskernen vertellen we over het belang van de bij. We nemen groente mee, en vragen mensen of ze denken dat die groente kan blijven bestaan zonder bijen. En we laten zien welke bloemen je kunt zaaien om de bijen te helpen.’ Tevens organiseert de afdeling twee fotowedstrijden: één voor volwassenen en één voor kinderen tot 15 jaar. 

Bijen op school 

Jong geleerd is oud gedaan, moet IVN Westerveld gedacht hebben. Ze betrekken alle basisscholen en de middelbare school in het gebied. ‘Mathijs ter Bork van IVN Noord geeft bijenlessen op scholen en legt leerkrachten uit hoe ze dit zelf kunnen oppakken. En we hebben alle basisscholen een groot insectenhotel aangeboden, voor op het schoolplein. Daarmee hebben ze altijd prachtig lesmateriaal voorhanden.’ 

Op de middelbare school is de aanpak anders. Daar vullen scholieren hun maatschappelijke stage in door bij zorgcentra insectenhotels neer te zetten en in te richten. Ook hebben zij met de bewoners klaverknikkers gemaakt. Klaverknikkers? ‘Een klaverknikker is ons antwoord op de zaadbom’, vertelt Mariken. ‘Het zijn bolletjes van potgrond, klei en klaverzaad, even groot als een knikker. Klaver is een goede voedingsbron voor bijen en hommels. En iedereen kan ze maken, we maken ze ook regelmatig met kinderen.’ 

Sterke basis voor de toekomst 

Het contact met de scholen is flink toegenomen, scholen en IVN’ers weten elkaar nu beter te vinden. Ook bij andere partijen is het contact toegenomen. Inmiddels zitten de partijen in de gemeente regelmatig met elkaar om tafel, en is de gemeente bezig met een kwaliteitsplan. Mariken: ‘Dit is dus niet eenmalig, er verandert echt iets. IVN Westerveld gaat ook zeker met dit onderwerp door. Daarover zijn we ook in contact met Arjen Strijkstra van Van Hall Larenstein. Een student maakt bijvoorbeeld een draaiboek van onze activiteiten, zodat dit ook elders in het land opgezet kan worden. Dat is mooi, want het gaat natuurlijk niet alleen om Westerveld.’ 

Een bijzonder jubileum, dat kun je wel stellen. Tot slot vragen we Mariken waar zij het meest trots op is. ‘Ik vind het bijzonder dat we zo veel mensen enthousiast hebben gekregen. Zo veel positieve reacties. Iedereen doet mee: landschapsbeheer, de gemeente, de zaadteler, scholen. Daar gaat het mij om: dat mensen zich verwonderen, energie krijgen en ergens voor gaan.’