Zutphen
Bomen & Struiken
woensdag18dec2019

De Hazelaar

Zo bij het vallen van de bladeren liep ik rond door een houtwal op het “landgoed De nieuwe Aarde” in Eefde om de ontwikkeling van de bomen waar te nemen ten behoeve van het onderhoud van de houtwal.
Een hazelaar met een grote dikke middenstam en staken er omheen trok mijn aandacht. Waar bij mij de vraag opkwam, waarom zo’n volwassen dikke stam verwijderen? Dat, vanuit mijn weerzin om volwassen bomen, ofwel bomen überhaupt weg te zagen. Daar loop ik vervolgens zo enkele dagen mee rond, best wel wetend hoe het traditionele onderhoud gaat. Tot ik terloops ergens lees dat door de staken voor een deel kort boven de grond af te zagen het opnieuw uitlopen wordt bevorderd. En dat dat aanzet tot meer vruchtvorming. Yes, voelde ik, dat is het antwoord, wat ik overigens met mijn hoofdkennis wel wist. Zó kan ik me naar de betreffende hazelaar verantwoorden waarom ik de volwassen stam ga wegzagen. Een stam met kroon die overigens licht weghoudt voor een deel van de haag.
 
Ja, hazelaars zijn nu eenmaal bijzonder, eigenlijk het hele jaar door. Nu bij of na het afvallen van het blad laten de mannelijke bellen zich al weer flink hangen. Ze werden al in de zomer in de bladoksels gevormd.
De bloei is al heel vroeg in het voorjaar. Het hoeft na de langste nacht maar een paar dagen en nachten vorstvrij mooi weer te zijn en dan zwellen de katjes op. De zachte gele kwastjes bengelen dan als gouden staartjes in de wind en geven gouden wolken stuifmeel in de lucht. Ze stuiven soms al als er nog sneeuw ligt die dan goudgeel wordt gekleurd. Naar men zegt brengt één katje meer dan twee miljoen stuifmeelkorrels voort.
De bedoeling is dat deze dan vervolgens door de lucht opgevangen worden op de stempels van de vrouwelijke bloemen. Dit zijn dan ook zo’n beetje de eerste bloemen, nou ja, bloemetjes van het jaar. Een karmozijnrood kwastje, rechtop staand aan het bovenste deel van de takken. Je moet ze wel zoeken. Het stuifmeel van de mannelijke katjes weet ze blijkbaar wel te vinden gezien de hoeveelheid hazelnoten elk jaar.
 
Overigens twee miljoen stuifmeelkorrels per katje, dat is dus van elke tien katjes één stuifmeelkorrel per Nederlander in de lucht. Zo komt er dus naast alle vuil ook veel vruchtbaars via de lucht naar ons toe. Hoewel niet elke Nederlander blij is met dat gratis geschenk.

Wim Bosman