Zutphen
IVN
maandag09jan2017

Afscheids-natuurgesprek

Het zit allemaal zo mooi in elkaar!             Verslag Wim Bosma

Een afscheids natuurgesprek met Jouck Iedema, jarenlang hoofdredactrice van de Gelderse Roos en o.a. ondernemer van de Kleine Kaardebol te Zutphen.

Het zit allemaal zo mooi in elkaar! Ja, dat vinden wij ook altijd al van de Gelderse Roos die door Jouck verzorgd wordt. Mooie foto’s en boeiende artikelen. Toch is het de laatste papieren Gelderse Roos. Met een geringe aanlevering van kopij en het toch vele werk stopt de papieren Gelderse Roos en daarmee Jouck als redactrice.

Maar daar doelde Jouck niet op met het mooi in elkaar zitten. Het slaat geheel op haar affiniteit met de natuur. Het zien en beleven van de schoonheid. Als ze langs de slootkant de kokerjuffers ziet, zou ze het liefst blijven zitten om te zien hoe ze uit hun koker komen. Dat is ook mooi om te fotograferen.

Maar dat is niet altijd zo geweest. De natuurbewustheid en beleving kwam pas later. In de opvoedingstijd waren er wel altijd natuurvakanties gericht op rust en ruimte en gewoon genieten van de natuur. Dat genieten van de natuur dat bleef, maar door het (te) drukke werk bleef het daar bij.

Rond de eeuwwisseling (ja, dat klinkt héél lang geleden) ging de natuurbeleving en natuurliefde, tijdens een SNP bergwandelvakantie pas echt open. De SNP-gids had zo’n enthousiasmerende werking t.a.v. natuuruitleg en de natuursamenhangen dat het een blijvend gevolg had voor haar natuurbeleving en aandacht voor de natuur. Ook thuis. Ja, tot op de vierkante meter van de achtertuin, waarvan Jouck ook regelmatig verslag deed in de Gelderse Roos. Haar tuinsafari belevingen van onder de tuinstenen.

Via de Zutphense IVN-wandelingen ontstond de echte natuurbeleving in eigen omgeving. Van daaruit werd ze gefascineerd door Uilen en werd actief in de uilenwerkgroep. Jonge Steenuilen zijn zo ontroerend om te zien. Bij haar eerste contact met het IVN werd ze meteen gevraagd voor het bestuur. Daar is ze samen met Els Verleg toen ingestapt. Het participeren met inventarisaties van natuurwaarden in de Ravenswaarden leidde tot een determinatiecursus bij het KNNV en daarna de IVN-natuurgidsenopleiding.

Jouck is ook nog een poosje ondergronds geweest. Als compostmeester bij de gemeente, opgeleid op de Kaardebol. Die compostwereld blijkt heel interessant te zijn als je gaat letten hoe de omzetting plaatsvindt. Hier ligt dan wel de waarde maar ook de last van kennis hebben hoe iets in elkaar zit. Enerzijds het pijnlijk zien hoe natuur door mensenhand wordt afgebroken, tegenover de wijsheid van de natuur zelf om “afbraak” omzetting te laten zijn, vercompostering dus.

Natuureducatie is voor Jouck een belangrijk onderdeel. Vooral met kinderen werken is bijzonder. Nu vanuit haar Kleine Kaardebol werkt ze veel met kinderen van groep 3 en 4. Bij die groepen komt zo veel enthousiasme naar buiten. Bij zo’n begeleide activiteit in bijv. de Heemtuinnatuur ontstaat veel enthousiasme, inzet en bezig zijn. Terwijl je op de natuurspeelplek in de Heemtuin zelden iemand ziet.

Ook nu lopend door de prachtige herfstkleuren van Heemtuin wijst Jouck op al de creatieve opdrachten die hier liggen te wachten op de kinderen die ze maar al te graag ten uitvoer brengen. Het is ontzettend mooi om te zien hoe kinderen een belevingstocht echt beleven en trots zijn op hun natuuracties, zoals kleuren zoeken in de herfstpracht van de Heemtuin aan de hand van de schijf van de regenboog. Of een natuurschilderij maken. Assisterende ouders of begeleiders raken daarover dan ook weer geboeid en worden enthousiast via de kinderen. Daarom is natuureducatie op scholen ook zo belangrijk. Dat moet echt overeind gehouden worden en zelfs flink uitbreiden en dat per wet opnemen. Natuur is namelijk wel de basis van ons menselijk bestaan!

De overheid subsidieerde voorheen de natuurleskisten, zo ontstond de natuureducatie. Dat zou nu, via de scholen, weer veel meer ingezet moeten worden. Samen in de natuur zijn werkt aanstekelijk om er over te vertellen. Het is zo mooi om te zien hoe alles nuttig is in de natuur, al die samenhangen. Het is bijna religie. Niet dat Jouck bekeren wil. A.u.b. nooit bekeren of preken. Het gaat om enthousiasmeren, dat werkt aanstekelijk voor de natuurbeleving en het respect voor de natuur. Dat is educatie!

Jouck, bedankt voor het enthousiasmerende wandelgesprek in de Heemtuin. En, ik was al bekeerd.