Roodkopvuurkever

Pyrochroa serraticornis

roodkopvuurkever                                           roodkopvuurkever

Mei 2018, op “pluistocht” in het Mallebos, kwamen we de Roodkopvuurkever tegen. Het beestje fascineerde me en op zoek in de schaarse informatie die er te vinden is, moest ik, al lezend denken aan een gedicht van Kees Stip.

‘Ach,’ sprak een eendagsvlieg te Doorn,
‘Hoe heerlijk is het ochtendgloren
En hoe verrukkelijk het uur
Waarop het laaiend zonnevuur
Verstild ter kimme wordt gedreven!
Men moest twee dagen kunnen leven.’

De Roodkopvuurkever blijkt namelijk als adult maar een paar weken te leven en is vooral in mei te vinden. Het mannetje sterft direct na de paring, het vrouwtje na het afzetten van de eieren. Dit verschijnsel, waarbij het adulte levensstadium heel beperkt is, komt bij (veel) meer insecten voor. De eendagsvlieg is hierbij wel een heel extreem voorbeeld.

Je vindt de Roodkopvuurkever in Nederland veel in de ondergroei van wilgenbossages. Het zijn rovers die als larve van andere insecten leven. Er is trouwens, in dit geval, geen sprake van eten of gegeten worden. De opvallend rode bovenzijde wordt (waarschijnlijk) door andere predatoren als signaalkleur gezien, als niet eetbaar of giftig. Of dat ook echt zo is, heb ik niet kunnen vinden. Misschien is er sprake van mimicry, het verschijnsel dat dieren lijken op (andere) giftige soorten. Het hebben van zo’n signaalkleur zou dus een voorbeeld kunnen zijn.

De larven leven in rottend hout en veel langer dan de volwassen dieren: het duurt 2-3 jaar voordat ze zich verpoppen. De beschrijving van het voedsel van de larven varieert. Op een Engelse site worden ze als omnivoren omschreven, levend van andere larven, maar ook van schimmels en het zachte cambium weefsel van planten. Op een Nederlandse site worden ze als carnivoren omschreven.

roodkopvuurkever  

Wat ik bijzonder vind is aan de familie van de vuurkevers is dat ze een wereldwijde verspreiding hebben tot in Australië en Nieuw-Zeeland toe. In Nederland komen nog twee verwante soorten voor, de Zwartkopvuurkever en Schizotus pectinicornis, een soort waarvan ik geen Nederlandse naam heb kunnen vinden.

Bronnen
https://waarneming.nl/soort/stats/8585
http://dierenbeschermenzich.blogspot.com/
http://www.thewcg.org.uk/pyrochroidae/0403G.htm
http://www.janvanduinen.nl/insecten_kevers.html
https://nl.wikipedia.org/wiki/Zwartkopvuurkever
http://www.angelfire.com/ny5/natuur/kevers/schiz_pect.html

Jaap van Elst