Krakeend

Mareca strepera

krakeendAl jaren geleden zag ik voor het eerst in het Bernisser recreatiegebied een groepje eenden dat anders was dan de bekende Wilde eend: Krakeenden.Ik vond dat ze op afstand (en achteraf waren het de mannetjes) op drijvende betonblokjes lijken, met een zwart kontje. Dichtbij komen was lastig, de dieren waren behoorlijk schuw.

Nu ik eenmaal een (goede) verrekijker heb, is mijn beeld van deze dieren behoorlijk veranderd. Ze zijn zo mooi en heel fijntjes getekend en ook veel sierlijker, met een fijnere snavel dan de Wilde eend. De mannetjes zijn goed te herkennen aan de witte spiegel (een vlek op de vleugel). De vrouwtjes lijken veel op de Wilde eend waaraan ze ook nauw verwant zijn.

Ze horen bij de grondeleenden, dat wil zeggen dat ze hun voedsel meestal aan het oppervlak van ondiep water zoeken of daaronder, door middel van grondelen.

Periode

Aantal broedparen

1973-1977

    500    -     800 

1998-2000 

  6.000  -  7.000

2013-2015

21.000 -26.000 

Thijsse (1929) beschrijft het dier nog als zeldzaam, als broedvogel en als trekvogel. Hierboven wat getallen, hieronder in weergave in grafiekvorm. En, zoals te zien, is die zeldzaamheid nu wel over. Ze hebben kunnen profiteren van de eutrofiering van het water en de nieuwe aangelegde wateren in Nederland en dat in combinatie met de ontginning in Oost Europa, van oorsprong het belangrijkste leefgebied.

Terwijl de populatie Krakeenden dus (sterk) is toegenomen, is het aantal Wilde eenden sinds begin van de jaren negentig van de vorig eeuw met zo’n 25 % afgenomen, ook al komen zij kwantitatief gezien nog steeds het meeste voor. Wat precies de oorzaak van die daling is, is niet bekend, Er is onderzoek gedaan naar het nestsucces van de Wilde eend, in vergelijking met dat van de Krakeend. Daaruit blijkt dat het gemiddelde aantal kuikens van de Wilde eend per broedpoging nauwelijks is afgenomen en overeenkomt met dat van de Krakeend. Ook de overleving, bepaald aan de hand van het aantal sterfgevallen van geringde exemplaren, lijkt vrij constant. Waar echter weinig of niets over bekend is, is het aantal kuikens dat de vliegvlugge leeftijd haalt, dus de overlevingskans van het moment van het verlaten van het ei tot het moment van het ringen, vaak in het najaar.

grafiek krakeend grafiek wilde eend

Het zou we eens zo kunnen zijn dat die overlevingskans van de pullen bij Krakeenden groter is. Deze hebben in de eerste levensfase een meer verborgen levenswijze. En omdat bij een aantal van de predatoren het aantal individuen behoorlijk is toegenomen, zou de kans dan de kuikens van de Wilde eend worden opgegeten dus wel eens veel groter kunnen zijn. En er zijn nogal wat predatoren, zoals Snoeken, Blauwe reigers, Ooievaars, meeuwen, Zwarte kraaien en Buizerds.

krakeendMogelijk is er ook sprake van een kleiner voedselaanbod voor de jonge eendenkuikens van de Wilde eend. Deze zijn namelijk afhankelijk van kleine ongewervelden die beschikbaar moeten zijn aan het wateroppervlak. En dit aanbod is afgenomen, als gevolg van ontwatering, eutrofiering van het wateroppervlak en het inspoelen van mest en gifstoffen. De kuikens gaan pas op latere leeftijd (ook) over op plantaardig materiaal en zaden.

De pullen van de Krakeend, worden later geboren worden, wat mogelijk een voordeel is. Daarnaast eten deze mogelijk al vanaf het begin (alleen) plantaardig materiaal, waardoor ze mogelijk wel voldoende voedsel beschikbaar hebben.

Mogelijk is onze krakeend gewoon dus een betere “survivor”?

Bronnen:
https://www.vogelbescherming.nl/ontdek-vogels/kennis-over-vogels/vogelgids/vogel/krakeend?gclid=CjwKCAiAoNTUBRBUEiwAWje2lkIo-AVRcSqBy4rzB8y2zef8Q8eSjmsYi845OCMoPzMllnNlWrOmWRoCjPEQAvD_BwE

Jaap van Elst